Discovery of a Hematopoietic Manifold in scGPT Yields a Method for Extracting Performant Algorithms from Biological Foundation Model Internals

Deze studie presenteert een doorbraak waarbij een compact en performant hematopoëtisch algoritme wordt geëxtraheerd uit de interne mechanica van het foundation-model scGPT, wat resulteert in een standalone methode die zonder hertraining superieure prestaties levert ten opzichte van bestaande tools en de interpretatie van biologische foundation-modellen mogelijk maakt.

Ihor KendiukhovThu, 12 Ma🧬 q-bio

Theory of Cell Body Lensing and Phototaxis Sign Reversal in "Eyeless" Mutants of ChlamydomonasChlamydomonas

Dit artikel presenteert een kwantitatieve theorie die verklaart hoe de lenswerking van het cellulaire lichaam in 'oogloze' mutanten van *Chlamydomonas* leidt tot een omkering van de fototaxisrichting, doordat de snellere veranderingen in het gefocuste lichtsignaal de langzamere directe verlichting overstemmen.

Sumit Kumar Birwa, Ming Yang, Adriana I. Pesci, Raymond E. GoldsteinThu, 12 Ma🧬 q-bio

Mathematical modeling of glioma invasion and therapy approaches via kinetic theory of active particles

Deze studie presenteert een multischaalmodel op basis van de kinetische theorie van actieve deeltjes om de verspreiding van gliomen in het menselijk brein te analyseren en verschillende gecombineerde therapieën, waaronder radio-, chemotherapie en anti-angiogene behandeling, te evalueren met behulp van realistische DTI-gegevens en patiëntspecifieke isodose-curves.

Martina Conte, Yvonne Dzierma, Sven Knobe + 1 more2026-03-10🧬 q-bio

Learning Explicit Single-Cell Dynamics Using ODE Representations

In dit artikel stellen de auteurs Cell-Mechanistic Neural Networks (Cell-MNN) voor, een volledig end-to-end encoder-decoder architectuur die gebruikmaakt van een lokaal gelijnd ODE-model om de dynamiek van celdifferentiatie te leren en interpreteerbare, biologisch consistente geninteracties bloot te leggen zonder de noodzaak van dure optimal transport-preprocessing.

Jan-Philipp von Bassewitz, Adeel Pervez, Marco Fumero + 3 more2026-03-05🤖 cs.LG

Causal Circuit Tracing Reveals Distinct Computational Architectures in Single-Cell Foundation Models: Inhibitory Dominance, Biological Coherence, and Cross-Model Convergence

Deze studie introduceert causale circuittracing om aan te tonen dat single-cell foundation-modellen, ondanks hun architecturale verschillen, een opvallende biologische coherentie en inhiberende dominantie vertonen, waarbij gedeelde domeinen sterk geassocieerd zijn met ziekten en experimenteel worden gevalideerd.

Ihor Kendiukhov2026-03-05🤖 cs.LG