Pre/Absence: Prompting Cultural Awareness and Understanding for Lost Architectural Heritage in Virtual Reality

Dit paper introduceert Pre/Absence, een virtuele realiteitservaring die gebruikmaakt van de dialectiek tussen aanwezigheid en afwezigheid om verloren architectonisch erfgoed, zoals de Hanyuan-hal, te interpreteren en zo bij gebruikers meer cultureel bewustzijn, emotionele betrokkenheid en kritische reflectie op het erfgoedverhaal te bevorderen dan traditionele methoden.

De kern

Stel je voor dat je door een oude stad loopt, maar er staat niets meer. Geen muren, geen daken, alleen maar gras en wat oude stenen. Dat is wat er gebeurt met veel historische gebouwen die verdwenen zijn. Ze zijn weg, maar hun verhaal is nog steeds belangrijk.

Dit onderzoek gaat over hoe we die "geest" van verdwenen gebouwen weer tot leven kunnen wekken, niet door ze gewoon na te bouwen, maar door te laten zien wat er is en wat er niet meer is.

Hier is de uitleg, vertaald naar alledaags Nederlands met een paar verhelderende vergelijkingen:

Het Probleem: De "Wikipedia"-versie van geschiedenis

De onderzoekers keken naar hoe we nu omgaan met verdwenen gebouwen, zoals de Hanyuan-zaal uit de Tang-dynastie in China.

• Huidige situatie: Meestal krijgen bezoekers een droge opsomming van feiten. "Dit was een zaal, hij was 50 meter lang, gebouwd in het jaar 700."
• Het probleem: Dit is alsof je iemand een recept geeft zonder de geur van het eten te ruiken. Het vertelt je wat er was, maar niet hoe het voelde of waarom het verdwijnen belangrijk is voor ons vandaag. Het negeert het feit dat de betekenis van een gebouw verandert naarmate de tijd verstrijkt.

De Oplossing: Pre/Absence (Voor/Afwezigheid)

De onderzoekers hebben een nieuwe manier bedacht, genaamd Pre/Absence. Ze gebruiken Virtual Reality (VR) om dit te doen.

Stel je voor dat je een oude foto van een huis hebt.

• De oude manier: Je kijkt naar de foto en leest de bijschrift.
• De Pre/Absence manier: Je draagt een VR-bril en staat precies op die plek. Je ziet het huis in al zijn glorie (de "aanwezigheid"), maar tegelijkertijd zie je het ook langzaam vervagen tot niets (de "afwezigheid").

Het is alsof je een spookhuis binnenstapt waar de geesten van het verleden en de leegte van het heden met elkaar dansen. Het laat je niet alleen zien hoe het eruitzag, maar laat je ook voelen wat het betekent dat het weg is.

Wat hebben ze ontdekt?

Ze hebben dit getest met 28 mensen, waarbij ze vergeleken hoe mensen reageerden op een papieren brochure versus deze VR-ervaring.

1. Feiten: Beide methoden leerden mensen de feiten (de afmetingen, de naam).
2. Het gevoel: De VR-ervaring deed echter iets magisch.
   • Mensen voelden een emotionele connectie met het verlies. Het was alsof ze zelf een stukje verdriet voelden voor wat er niet meer is.
   • Mensen dachten dieper na over wat een gebouw betekent voor de maatschappij. Het werd niet gezien als een statisch object, maar als een verhaal dat steeds opnieuw wordt geschreven.

De Grootte Conclusie

Deze VR-ervaring is niet zomaar een digitale reconstructie. Het is meer als een samenwerking tussen de bezoeker en de geschiedenis.

In plaats van dat je alleen maar kijkt naar een statisch beeld (zoals een schilderij in een museum), word je in deze VR-ervaring een medewerker aan het verhaal. Je helpt de betekenis van het verdwenen gebouw opnieuw te creëren door te voelen wat het is om iets te verliezen.

Kortom:
Dit onderzoek laat zien dat Virtual Reality niet alleen gebruikt moet worden om dingen "zoals nieuw" na te bouwen. Het is een krachtig gereedschap om ons te laten voelen wat het betekent als iets verdwijnt, en om ons te helpen begrijpen dat geschiedenis een levend, veranderend verhaal is, net als een gesprek tussen het verleden en het heden.

Technische samenvatting

Hier is een gedetailleerde technische samenvatting van het paper "Pre/Absence: Prompting Cultural Awareness and Understanding for Lost Architectural Heritage in Virtual Reality", geschreven in het Nederlands.

Probleemstelling

Het interpreteren van verloren architectonisch erfgoed (zoals verdwenen gebouwen) vormt een aanzienlijke uitdaging vanwege de afwezigheid van fysieke structuren en de vaak gefragmenteerde historische documentatie. Uit de vormende studie met archeologen, erfgoedbeheerders en bezoekers bleek dat de huidige interpretatiepraktijken tekort schieten. Deze praktijken neigen ertoe:

• Complexe culturele lagen te reduceren tot simpele feitelijke samenvattingen.
• Te vertrouwen op lineaire narratieven die de voortdurende herinterpretatie van een site na zijn verdwijning negeren.
• Gebruikers passief te houden in plaats van hen te betrekken bij de constructie van betekenis.

Methodologie

De onderzoekers hanteerden een gemengde methodologische aanpak, bestaande uit drie fasen:

1. Vormend Onderzoek (Formative Investigation):

   • Case Study: De Hal van Hanyuan uit de Tang-dynastie in het Daming-paleis (China).
   • Deelnemers: Interviews en sessies met experts (archeologen, erfgoedbeheerders) en bezoekers.
   • Doel: Identificeren van de tekortkomingen in bestaande interpretatiemethoden en het definiëren van ontwerpprincipes voor een nieuwe aanpak.

2. Ontwerp en Implementatie (Pre/Absence):

   • Er werd een Virtual Reality (VR)-ervaring ontwikkeld genaamd Pre/Absence.
   • Theoretisch Kader: Het ontwerp is gebaseerd op de dialectiek van aanwezigheid-afwezigheid. In plaats van een statische reconstructie, interweeft de ervaring tastbare aspecten (wat er nog is) met verdwenen aspecten (wat er niet meer is).
   • Narratief: De ervaring gebruikt een ruimtetijds narratief dat de gebruiker uitnodigt om de continuïteit van betekenis na te denken, waarbij de focus ligt op de evolutie van sociale en politieke betekenissen van het erfgoed.

3. Empirische Evaluatie:

   • Opzet: Een mixed-method studie met 28 deelnemers.
   • Vergelijking: De VR-ervaring (Pre/Absence) werd vergeleken met een traditionele, papier-gebaseerde ervaring over hetzelfde onderwerp.
   • Metingen: De studie evalueerde factueel begrip, cultureel bewustzijn, emotionele betrokkenheid en kritische reflectie.

Belangrijkste Bijdragen

• Conceptueel Kader: Het paper introduceert een nieuw paradigma voor erfgoednarratieven in HCI (Human-Computer Interaction), waarbij VR niet wordt gebruikt voor statische reconstructie, maar als een medium om de spanning tussen aanwezigheid en afwezigheid te verkennen.
• Ontwerpprincipe: De ontwikkeling van een spatiotijds narratief dat gebruikers transformeert van passieve ontvangers naar co-constructeurs van culturele betekenis.
• Praktische Implementatie: Een werkend prototype (Pre/Absence) dat de complexe relatie tussen fysieke resten en historische verbeelding visualiseert.

Resultaten

De vergelijking tussen de VR-ervaring en de papieren ervaring leverde de volgende bevindingen op:

• Factueel Begrip: Beide methoden verbeterden het feitelijke begrip van de gebruikers over het onderwerp.
• Cultureel Bewustzijn: De VR-ervaring leidde tot een sterkere verbetering in cultureel bewustzijn dan de papieren versie.
• Emotionele Betrokkenheid: Gebruikers in de VR-omgeving toonden een diepere emotionele betrokkenheid bij het gevoel van verlies (loss).
• Kritische Reflectie: De VR-ervaring stimuleerde aanzienlijk meer kritische reflectie op de veranderende sociale en politieke betekenissen van erfgoed. Gebruikers waren beter in staat om na te denken over hoe de betekenis van de site is geëvolueerd sinds het verdwijnen ervan.

Significantie

De bevindingen van dit paper zijn significant voor het veld van Human-Computer Interaction en digitaal erfgoed:

• Het bewijst dat VR kan worden ingezet om verder te gaan dan louter visuele reconstructie; het kan dienen als een krachtig instrument voor kritisch erfgoeddesign.
• Het biedt een nuancering in de manier waarop verdwenen geschiedenis wordt gepresenteerd, waarbij de "afwezigheid" zelf wordt geactiveerd als een betekenisvolle component van de ervaring.
• Het onderstreept het potentieel van immersieve technologie om gebruikers te helpen complexe, niet-lineaire historische lagen te begrijpen en de continue herinterpretatie van cultureel erfgoed in de hedendaagse samenleving te waarderen.