Dishonesty Tendencies in Testing Scenarios Among Students with Virtual Reality and Computer-Mediated Technology

Deze studie concludeert dat het aantal valsspelpogingen tijdens toetsen onder studenten in virtuele realiteit en op een laptop exact gelijk is.

De kern

De "Vreemde Spel" van het Cheaten: VR versus Laptop

Stel je voor dat je twee verschillende speelzalen hebt. In de ene zaal zit je achter een gewone laptop, zoals in een normaal klaslokaal. In de andere zaal trek je een bril op (Virtual Reality of VR) en sta je letterlijk in de digitale wereld. De vraag die onderzoekers Tanja, Alina en hun team zich stelden, was simpel maar spannend: In welke van deze twee zalen zijn studenten sneller geneigd om te valsspelen?

Hier is het verhaal van hun onderzoek, verteld in begrijpelijke taal.

1. Het Doel: Een Eerlijke Test in een Onrealistische Wereld

Universiteiten gebruiken steeds vaker VR voor lessen. Het klinkt als sciencefiction: je loopt door een virtuele campus. Maar hoe gedragen studenten zich in zo'n wereld? Cheaten (valsspelen) is een oud probleem. Of het nu gaat om het kopiëren van een essay of het spieken tijdens een examen, de reden is zelden dat ze niet hebben geleerd. Soms is het gewoon de druk om te slagen.

De onderzoekers wilden weten: Maakt het uit of je in een virtuele wereld zit of op een laptop? Is de VR-bril een "magische dekmantel" die je moedigt om te liegen, of is het juist een plek waar je je schuldig voelt?

2. Het Experiment: De "Vreemde Spel"

Ze nodigden 22 studenten uit naar een lab in Berlijn. Het was een beetje alsof ze een spelletje speelden, maar dan met een serieuze twist:

• De Opdracht: De studenten moesten twee quizzen doen. Eentje op een laptop, en eentje in VR.
• De Doelstelling: Zo veel mogelijk punten scoren, alsof het een echt examen was.
• De Vreemde Spel: Ze zaten met twee studenten in een kamer, met een onderzoeker die keek.
• De Valstrik: De studenten wisten dat hun scherm werd opgenomen en dat hun browsergeschiedenis later gecontroleerd zou worden. Ze mochten dus spieken, maar ze wisten dat ze betrapt konden worden.

Het was alsof je in een supermarkt staat waar je mag stelen, maar er staat een camera die alles filmt en een bewaker die je aankijkt.

3. De Resultaten: De VR-Bril is geen "Onzichtbare Mantel"

Wat dachten jullie dat er gebeurde? Misschien dachten jullie: "In VR voel ik me onzichtbaar, dus ik valsspelen meer!" Of misschien: "In VR voel ik me zo geïsoleerd, dat ik het niet durf."

Het verrassende antwoord was: Het maakt helemaal niet uit.

• Het aantal cheat-acties was exact hetzelfde in de VR-omgeving als op de laptop.
• De VR-bril gaf geen extra "moed" om te liegen, noch gaf het extra remming.

De "Gevallen" in detail:

• Van de 11 paren studenten (22 personen in totaal), cheatte een paar.
• Sommige paren cheatten alleen in VR, sommigen alleen op de laptop, en sommigen in beide.
• Er was zelfs een paar dat elkaar goed kende en niet cheatte, terwijl een ander paar dat elkaar ook kende, wel cheatte.
• Studenten die wel wilden valsspelen, maar het niet deden, gaven als reden: "Ik wil niet dom lijken" of "Ik voel me geobserveerd."

4. De "Geest" van de VR-Bril

Hoewel het gedrag (cheaten) hetzelfde was, voelden de studenten zich wel anders. De vragenlijsten toonden aan dat:

• In VR voelden ze zich echt "in de wereld" (alsof ze er fysiek waren).
• Ze waren minder bewust van de echte wereld om hen heen (zoals de temperatuur of geluiden).
• Op de laptop voelden ze zich meer als een gebruiker die iets bedient, en minder als iemand die erin zit.

Je kunt het vergelijken met het kijken naar een film in de bioscoop (VR) versus het kijken naar een film op je telefoon (laptop). In de bioscoop ben je ondergedompeld, maar je gedrag (bijvoorbeeld of je je telefoon uit zet of niet) blijft hetzelfde.

5. Waarom is dit belangrijk?

Dit onderzoek is als een waarschuwing voor de toekomst. Als scholen en universiteiten overstappen op VR-onderricht, hoeven ze niet bang te zijn dat studenten meer gaan valsspelen omdat ze in een virtuele wereld zitten. De menselijke natuur om eerlijk te zijn (of niet) blijft hetzelfde, of je nu een bril op hebt of niet.

Maar er is een kleine "maar":
De studenten wisten dat ze geobserveerd werden. In een echte, onbewaakte VR-omgeving (zonder camera's of een onderzoeker in de kamer) zou het resultaat misschien anders zijn. Alsof je in een lege bioscoop zit zonder bewaking: dan is de verleiding misschien groter.

Conclusie in één zin

Of je nu in een virtuele wereld zit of op een laptop: je bent net zo eerlijk (of oneerlijk) als je altijd al bent. De technologie verandert je karakter niet, alleen je gevoel van "waar" je bent.

Technische samenvatting

Hier is een gedetailleerde technische samenvatting van het onderzoekspaper "Dishonesty Tendencies in Testing Scenarios Among Students with Virtual Reality and Computer-Mediated Technology" in het Nederlands.

Probleemstelling

Virtual Reality (VR) wordt steeds vaker ingezet in het e-learning landschap, van virtuele klassen tot volledige e-campussen. Hoewel VR de interactie tussen studenten en het leermilieu kan versterken, rijst de vraag hoe deze technologie invloed heeft op menselijk gedrag, specifiek op het gebied van academische oneerlijkheid (bedrog/cheaten).

Bestaande literatuur toont aan dat academisch bedrog een epidemisch probleem is, vaak gedreven door stress en de druk om goede resultaten te behalen. Echter, er is een gebrek aan onderzoek dat direct vergelijkt hoe studenten zich gedragen bij het plegen van bedrog in een virtuele omgeving (VR) versus een traditionele, computer-gemedieerde omgeving (zoals een laptop). De centrale vraag is of de immersieve aard van VR de drempel voor oneerlijkheid verlaagt of verhoogt, en of de aanwezigheid van een waarnemer in de fysieke ruimte dit gedrag beïnvloedt.

Methodologie

Het onderzoek is uitgevoerd als een user study in het Quality and Usability Lab van de TU Berlin.

• Deelnemers: 22 vrijwilligers (studenten van Berlijnse universiteiten), bestaande uit 14 mannen en 7 vrouwen (1 niet gespecificeerd), met een gemiddelde leeftijd van 26 jaar en een gemiddelde studietijd van 11 semesters. Deelnemers hadden gemiddeld een lage tot gemiddelde ervaring met VR (score 2 op een schaal van 1-5) en hadden eerder online examens meegemaakt.
• Opzet: Elke sessie omvatte precies twee deelnemers en één onderzoeker die fysiek in de kamer aanwezig was. Deelnemers moesten twee tests uitvoeren:
  1. Een test op een laptop (Computer-Mediated Technology).
  2. Een test in Virtual Reality (VR).
  • De volgorde van de condities was gerandomiseerd volgens het Latijnse vierkantsysteem om volgorde-effecten te minimaliseren.
• Taken: Deelnemers moesten een quiz simuleren (bijv. over "Black Hole" of "Melkweg") met als doel zo veel mogelijk punten te scoren, vergelijkbaar met een echt online examen.
• Dataverzameling:
  • Gedrag: De browsergeschiedenis van zowel de VR-omgeving als de laptop werd geanalyseerd. Beide laptopschermen werden opgenomen.
  • Vragenlijsten: Na elke test vulden deelnemers de SAM (Self-Assessment Manikin) en IPQ (Ipsen Presence Questionnaire) in om hun ervaring te meten. Aan het einde van het experiment, nadat het doel van het onderzoek was onthuld, vulden ze vragenlijsten in over "Zelfperceptie van liegen" en "Perceptie van liegen van anderen".
• Ethiek: Deelnemers waren op de hoogte van de schermopnames en de aanwezigheid van de onderzoeker, wat een potentiële beperking vormt voor natuurlijk gedrag.

Belangrijkste Bijdragen

1. Vergelijkend Onderzoek: Dit is een van de eerste studies die specifiek het bedrogsgedrag van studenten vergelijkt tussen een VR-omgeving en een laptop-omgeving onder identieke condities (met een fysieke waarnemer).
2. Context van Waarneming: In tegenstelling tot veel eerdere studies die focusten op virtuele waarnemers, werd dit onderzoek uitgevoerd met een echte, fysieke onderzoeker in de kamer tijdens beide condities. Dit biedt inzicht in hoe de fysieke aanwezigheid van een autoriteit figuur het gedrag beïnvloedt in VR versus realiteit.
3. Kwalitatieve en Kwantitatieve Data: Het onderzoek combineert gedragsanalyse (feitelijk bedrog) met subjectieve data (vragenlijsten over aanwezigheid en schuldgevoel).

Resultaten

De analyse van de data leverde de volgende bevindingen op:

• Aantal bedrog: Er was geen significant verschil in de hoeveelheid bedrog tussen de VR-conditie en de laptop-conditie. De mate van oneerlijkheid was in beide scenario's exact hetzelfde.
• Gedetailleerde cijfers:
  • Bedrog werd geconstateerd bij 5 paren deelnemers die elkaar kenden.
  • 2 studenten bedrogen alleen in VR.
  • 2 studenten bedrogen alleen op de laptop.
  • 6 studenten bedrogen in beide condities.
  • Er waren 5 paren die elkaar kenden maar niet bedrogen.
  • Er was 1 paar dat elkaar niet kende en ook niet bedroog.
• Motivatie en Remmers: Van de 11 deelnemers die niet bedrogen maar wel de drang voelden, gaven ze redenen als "gebrek aan intelligentie tonen" of "angst om betrapt te worden door de waarnemer". Dit ondersteunt de theorie dat de aanwezigheid van een waarnemer (Mol, 2018) reputatiezorgen activeert en conformiteit aan eerlijkheidsnormen stimuleert.
• Ervaring van Aanwezigheid (Presence): De t-tests toonden aan dat er een significant verschil was in de perceptie van aanwezigheid. Deelnemers rapporteerden een veel sterkere gevoel van "aanwezig zijn" (presence), "omringd worden" en "handelen in de ruimte" in de VR-conditie vergeleken met de laptop-conditie (p < .001 voor de meeste items). Ondanks deze sterkere immersie, vertaalde dit zich niet in meer bedrog.

Betekenis en Conclusie

De studie concludeert dat de overgang naar Virtual Reality in het onderwijs op zichzelf geen extra risico introduceert voor academisch bedrog in vergelijking met traditionele computergebaseerde toetsen, mits er een fysieke waarnemer aanwezig is.

• Implicaties voor e-Learning: Hoewel VR een krachtig middel is voor interactief leren, hoeft men niet bang te zijn dat de technologie studenten van nature meer geneigt maakt tot bedrog. De factor "waarneming" (fysieke aanwezigheid) lijkt de dominante factor te zijn in het remmen van bedrog, ongeacht het medium.
• Beperkingen: De auteurs erkennen dat de kennisgeving van schermopnames en de bekende relatie tussen sommige studenten en de onderzoeker (geen professor/TA) het gedrag hebben kunnen beïnvloeden. Ook was de druk van een echt examen afwezig.
• Toekomstig Onderzoek: Aanbevolen wordt om de invloed van de aanwezigheid van de onderzoeker verder te onderzoeken, het effect van VR-vaardigheid te analyseren en groepsgedynamiek te bestuderen met meer dan twee deelnemers tegelijkertijd.

Kortom, de technologie (VR vs. Laptop) bepaalt niet de neiging tot bedrog; de context en de waarneming spelen een grotere rol.