Gender imbalances of retraction prevalence among highly cited authors and among all authors

Deze bibliometrische studie concludeert dat er over het algemeen geen significante geslachtsverschillen zijn in retraction-rates, waarbij veld, carrièreleeftijd, land en publicatievolume sterkere voorspellers zijn dan het geslacht van de auteur.

De kern

Stel je voor dat de wetenschappelijke wereld een gigantisch, levendig bos is. In dit bos groeien miljoenen bomen (de onderzoekers), en sommige bomen dragen duizenden vruchten (hun gepubliceerde studies). Soms, helaas, blijken sommige van die vruchten bedorven te zijn. In de wetenschap noemen we dit een retractie: een studie die later wordt ingetrokken omdat er fouten in zitten, of erger, omdat het nep is.

De auteurs van dit onderzoek wilden weten: Is het zo dat mannelijke bomen vaker bedorven vruchten dragen dan vrouwelijke bomen, of andersom? Ze keken niet alleen naar de enorme, beroemde bomen (de "top 2%" die overal bekend zijn), maar ook naar de gewone bomen in het hele bos.

Hier is wat ze ontdekten, vertaald in alledaags taal:

1. Het grote plaatje: Geen groot verschil

Je zou kunnen denken dat er een groot verschil is tussen mannen en vrouwen, maar het antwoord is verrassend simpel: Nee, niet echt.
Over het hele bos gezien is de kans dat een man of een vrouw een "bedorven vrucht" heeft, bijna precies hetzelfde. Het is alsof je zegt: "Of je nu een man of een vrouw bent, je kans om per ongeluk een verkeerde route in het bos te lopen, is gelijk."

2. De uitzonderingen: Het hangt af van de "wijk" in het bos

Hoewel het totaalplaatje gelijk is, wordt het interessant als je kijkt naar specifieke delen van het bos (de vakgebieden):

• In de "Biologie- en Psychologie-wijk": Hier dragen vrouwelijke bomen iets minder vaak bedorven vruchten dan mannelijke bomen. Het is alsof vrouwen in dit specifieke stukje bos iets beter opletten.
• In de "Techniek- en Economie-wijk": Hier is het andersom. In deze gebieden hebben vrouwelijke bomen juist vaker bedorven vruchten dan mannelijke.

Dit betekent dat het geslacht op zich niet de oorzaak is, maar waar je in het bos werkt, wel een rol speelt.

3. De jonge bomen vs. de oude bomen

De onderzoekers keken ook naar de leeftijd.

• Oude, ervaren bomen: Bij de zeer bekende, oude onderzoekers is het verschil tussen mannen en vrouwen heel klein.
• Jonge, nieuwe bomen: Bij onderzoekers die pas recent zijn begonnen (na 2011), zien we een duidelijker patroon. Jonge mannen hebben in dit nieuwe tijdperk vaker een retractie dan jonge vrouwen. Alsof de jonge mannen in de storm van de moderne wetenschap iets vaker struikelen dan de jonge vrouwen.

4. Wat is dan wel belangrijk?

Als je vraagt: "Wat zorgt er echt voor dat een vrucht bedorven is?", dan is het antwoord niet "geslacht", maar eerder:

• Hoe lang je al in het bos loopt: Hoe langer je publiceert, hoe groter de kans op een foutje (puur omdat je meer vruchten hebt).
• Hoe rijk het land is: In sommige landen (zoals Pakistan in deze studie) zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen veel groter dan in andere landen.
• Hoeveel vruchten je draagt: Hoe meer je publiceert, hoe groter de kans op een fout.

De conclusie in één zin

Het is niet zo dat mannen of vrouwen van nature "onbetrouwbare" onderzoekers zijn. Het is meer alsof de omgeving, het vakgebied en de drukte bepalen of er fouten worden gemaakt. De structuur van het bos (de systemen, de landen en de disciplines) is de echte drijver achter deze patronen, niet het geslacht van de boom.

Kortom: Kijk niet naar het geslacht om te weten of iemand betrouwbaar is, maar kijk naar het vakgebied en de context waarin ze werken.

Technische samenvatting

Technische Samenvatting: Genderonevenwichtigheden in de prevalentie van retracties onder hoog-geciteerde auteurs en alle auteurs

1. Probleemstelling

Hoewel wetenschappelijke retracties (het terugtrekken van gepubliceerde artikelen) statistisch gezien zeldzaam blijven, nemen ze in frequentie toe. Eerdere studies hebben retractiedata geïntegreerd in Scopus-databases om correlaties met impactmetrieken op individueel niveau te onderzoeken. Het centrale probleem dat dit onderzoek adresseert, is de vraag of er sprake is van geslachtsgebonden dispariteiten in de kans op het hebben van een reductie. Specifiek wordt onderzocht of vrouwen en mannen verschillend worden beïnvloed, zowel binnen de groep van hoog-geciteerde wetenschappers (top 2%) als binnen de bredere populatie van auteurs met ten minste vijf publicaties.

2. Methodologie

Het onderzoek is een beschrijvende, cross-sectionele bibliometrische analyse gebaseerd op een Scopus-gebaseerde auteursdatabase. De methodologische aanpak omvatte de volgende stappen:

• Dataselectie: Twee cohorten werden geanalyseerd:
  • Hoog-geciteerde auteurs (carrièrelange impact): $n = 217.097$.
  • Alle andere auteurs met $\geq 5$ publicaties: $n = 10.361.367$.
• Geslachtsbepaling: Het geslacht van auteurs werd toegewezen met behulp van NamSor, waarbij alleen resultaten met een betrouwbaarheid van $>85\%$ werden behouden. Dit resulteerde in een analyse van 8.267.888 wetenschappers.
• Statistische Analyse:
  • Berekening van geslachtspecifieke retractiepercentages.
  • Berekening van de prevalentieratio ($R$) van vrouwen versus mannen om ten minste één reductie te hebben.
  • Stratificatie op basis van publicatieleeftijd, vakgebied, land (inkomensniveau) en publicatievolume.
  • Toepassing van multivariate logistische regressie om geassocieerde factoren te schatten, gerapporteerd als Odds Ratios (OR) met 95% betrouwbaarheidsintervallen (CI).

3. Belangrijkste Bijdragen

De studie levert een van de grootste en meest gedetailleerde analyses tot nu toe op van de relatie tussen geslacht en wetenschappelijke integriteitsproblemen (gemeten via retracties). De unieke bijdrage ligt in de differentiatie tussen hoog-impact auteurs en de bredere wetenschappelijke populatie, en in het identificeren van de rol van contextuele factoren (zoals vakgebied en land) bovenop demografische variabelen.

4. Resultaten

De analyse leverde de volgende kernbevindingen op:

• Algemene Prevalentie:
  • Hoog-geciteerde auteurs: 3,3% van de mannen en 2,9% van de vrouwen had ten minste één reductie.
  • Alle auteurs: De retractiegraad bedroeg 0,7% voor zowel mannen als vrouwen.
• Vakgebiedsspecifieke Verschillen: Er zijn aanzienlijke verschillen per discipline:
  • Vrouwen hadden een lagere retractiegraad dan mannen (ratio $R < 0,7$) in Biologie, Biomedisch Onderzoek en Psychologie.
  • Vrouwen hadden een hogere retractiegraad dan mannen (ratio $R > 1,3$) in Economie, Techniek en Informatie- en Communicatietechnologie (ICT).
• Cohort- en Leeftijdsverschillen: Onder hoog-geciteerde auteurs nam het verschil tussen mannen en vrouwen toe bij jongere generaties:
  • Auteurs die tussen 2002 en 2011 begonnen: 4,2% mannen vs. 3,0% vrouwen.
  • Auteurs die na 2011 begonnen: 8,7% mannen vs. 4,9% vrouwen.
• Landelijke Variatie: Er waren sterke verschillen per land. Een opvallend voorbeeld is Pakistan, waar 28,7% van de mannen en 14,3% van de vrouwen hoog-geciteerde auteurs met een reductie hadden.
• Multivariate Analyse: Na correctie voor andere variabelen waren de verschillen tussen vrouwen en mannen minimaal of niet-existent:
  • Alle auteurs: OR = 0,96 (95% CI: 0,94-0,97).
  • Hoog-geciteerde auteurs: OR = 0,96 (95% CI: 0,89-1,03).
  • Sterke associaties werden wel gevonden met carrièreleeftijd, landelijk inkomensniveau, publicatievolume en specifieke disciplines.

5. Betekenis en Conclusie

De conclusie van het onderzoek is dat er geen significante alomvattende genderverschillen zijn in de algehele retractiepercentages. De waargenomen ruwe verschillen worden voornamelijk gedreven door structurele en contextuele factoren zoals het gekozen vakgebied, de lengte van de carrière, het land van herkomst en het aantal gepubliceerde werken.

De studie suggereert dat retracties minder een kwestie zijn van geslachtsgebonden gedrag en meer een gevolg zijn van de context waarin wetenschappers opereren. Dit onderstreept de noodzaak om verder onderzoek te doen naar de systemische en structurele oorzaken die patronen van wetenschappelijke onjuistheden beïnvloeden, in plaats van te focussen op demografische attributen als primaire verklaring.