Discrepancies in widely used serological methods to detect Borrelia infections may cause missed Lyme diagnoses

Deze studie toont aan dat aanzienlijke verschillen in gevoeligheid tussen veelgebruikte serologische tests voor Lyme-borreliose leiden tot gemiste diagnoses en onderstreept de noodzaak van gestandaardiseerde protocollen en het vergelijken van longitudinale steekproeven om de diagnostische nauwkeurigheid te verbeteren.

De kern

De "Lyme-Test" is niet altijd even scherp: Waarom sommige infecties gemist worden

Stel je voor dat Lyme-borreliose een sluwe dief is die in het bos op de loer ligt. Om te weten of je bent overvallen, gebruiken artsen een soort "veiligheidscontrole" (de bloedtest). Maar dit onderzoek laat zien dat er verschillende soorten veiligheidscontroles bestaan, en sommige zijn veel scherper dan andere.

Hier is wat de onderzoekers hebben ontdekt, vertaald naar alledaags taal:

1. Niet alle camera's zien hetzelfde

In dit onderzoek keken ze naar drie verschillende systemen om de "dief" (het Borrelia-bacterie) te vinden in het bloed van mensen die veel buiten werken (zoals boswachters en tuinmannen).

• Systeem A (EUROIMMUN/ZEUS): Dit is als een hoge-resolutie beveiligingscamera met infrarood. Hij ziet bijna alles. Hij vond 97% van de besmettingen.
• Systeem B (SERION): Dit is een standaard camera. Hij ziet veel, maar mist af en toe iets. Hij vond 84% van de besmettingen.
• Systeem C (Diasorin): Dit is als een oude, wazige camera die snel werkt maar veel details mist. Hij vond slechts 70% van de besmettingen.

Het probleem: Omdat Systeem C zo wazig is, liet hij in dit onderzoek 6 nieuwe infecties volledig onopgemerkt. De mensen dachten dat ze veilig waren, terwijl ze juist besmet waren.

2. De "Vergelijkings-Truc" (Het tijdsreizen)

Een van de slimste dingen die dit onderzoek doet, is het vergelijken van je huidige bloedtest met je bloedtest van vorig jaar.

Stel je voor dat je een fotoalbum hebt.

• Als je vandaag een foto maakt en er staat een nieuwe vlek op, en op de foto van vorig jaar stond die vlek er niet, dan weet je: "Ah, er is iets nieuws gebeurd!"
• Veel laboratoria kijken alleen naar de huidige foto en zeggen: "Nou, de vlek is niet heel groot, dus het is niets."
• Dit onderzoek zegt: "Wacht even! Kijk naar de vorige foto. De vlek is er plotseling bijgekomen. Dat is een teken van een nieuwe infectie!"

Zonder deze vergelijking met het verleden, kunnen artsen een recente infectie volledig missen, zelfs als de test "positief" is, omdat de antilichamen nog niet hoog genoeg zijn om de strenge grens te halen.

3. De gevolgen: Een gemiste diagnose is pijnlijk

Het onderzoek vertelt het verhaal van een tiener die moe was en pijn had aan zijn gewrichten.

• Test 1 (De wazige camera): Zegde: "Geen Lyme." De arts gaf geen medicijnen. De tiener bleef ziek.
• Test 2 (De scherpe camera): Zegde: "Wel Lyme!" De arts gaf antibiotica. De tiener werd snel weer beter.

Als je de verkeerde test kiest, loop je het risico dat je ziek blijft en dat de infectie zich verder verspreidt in je lichaam (naar je gewrichten of zenuwen), net als een brandje dat uit de hand loopt omdat je het te laat zag.

4. Waarom gebeurt dit?

Het is alsof elke camera een andere lens heeft.

• De ene lens kijkt naar specifieke "dief-gereedschappen" (eiwitten) die de bacterie gebruikt.
• De andere lens kijkt naar andere gereedschappen.
• Soms gebruikt de bacterie een gereedschap dat de ene lens wel ziet, maar de andere niet. Omdat de bacterie in Europa (Nederland) soms net anders is dan in Amerika, werken sommige tests hier minder goed.

Wat moeten we hiermee doen?

De onderzoekers hebben een paar duidelijke boodschappen:

1. Gebruik de scherpste camera: Kies voor tests die bewezen hebben dat ze de meeste infecties vinden (zoals de combinatie van EUROIMMUN en ZEUS).
2. Kijk in het verleden: Laboratoria moeten altijd je oude bloedtesten erbij pakken om te zien of er iets nieuw is veranderd.
3. Maak het eenduidig: Alle laboratoria moeten het eens worden over welke "camera's" we gebruiken, zodat een positieve uitslag in Deventer hetzelfde betekent als in Oss.

Kortom: Lyme-borreliose is een serieuze ziekte, maar we kunnen hem vaak goed behandelen als we hem tijdig vinden. Het probleem is niet dat we geen tests hebben, maar dat we soms de verkeerde, minder scherpe tests gebruiken. Door de juiste tools te kiezen en naar het verleden te kijken, kunnen we voorkomen dat mensen onnodig ziek blijven.

Technische samenvatting

Titel: Discrepanties in veelgebruikte serologische methoden voor de detectie van Borrelia-infecties kunnen leiden tot gemiste Lyme-diagnoses

1. Het Probleem

De diagnose van de ziekte van Lyme (veroorzaakt door Borrelia burgdorferi sensu lato) is cruciaal voor een tijdige behandeling en het voorkomen van langdurige complicaties. In Nederland wordt Lyme erkend als een beroepsrisico voor buitenwerkers (bijv. in bosbouw en landschapsbeheer), wat leidt tot jaarlijkse screeningsprogramma's.
Het huidige diagnostische probleem is dat serologische tests (antistoffentests) niet kunnen onderscheiden tussen een recente infectie die behandeling vereist en een eerdere, opgeloste infectie. Bovendien tonen verschillende, wijdverspreide twee-trapsprotocollen (tiered testing) aanzienlijke variatie in gevoeligheid. Dit kan leiden tot:

• Gemiste diagnoses van recente infecties.
• Vertraging in het starten van antibiotische behandeling.
• Progressie van de ziekte naar ernstigere vormen (zoals Lyme-artritis of neuroborreliose).

2. Methodologie

De studie, uitgevoerd door Innatoss Laboratories, analyseerde retrospectief serummonsters van een jaarlijkse screeningsprogramma voor hoogrisicogroepen (november 2020 – mei 2022).

• Cohort: 60 positieve serummonsters van 57 deelnemers (leeftijd 23–64 jaar), willekeurig geselecteerd uit een cohort van meer dan 5000 deelnemers.
• Vergelijkende Analyse: De monsters werden getest met drie verschillende "Tier 1" protocollen:
  1. Referentieprotocol (Innatoss): EUROIMMUN ELISA (IgG/IgM) + ZEUS ELISA (VlsE1/pepC10 IgG/IgM).
  2. Protocol 2: SERION ELISA (Classic B. burgdorferi IgG/IgM).
  3. Protocol 3: Diasorin CLIA (LIAISON Borrelia IgG/IgM Quant).
• Bevestiging (Tier 2): Alle positieve resultaten in Tier 1 werden bevestigd met immunoblots (Viramed ViraStripe).
• Longitudinale Vergelijking: Huidige resultaten werden vergeleken met eerdere monsters van dezelfde individuen om recente infecties te identificeren (toename in antilichaamwaarden).
• Statistiek: Gevoeligheid werd berekend en statistische verschillen tussen de protocollen werden getoetst met de McNemar-test (met Bonferroni-correctie).

3. Belangrijkste Bijdragen en Bevindingen

De studie toont aan dat de keuze van het testprotocol een kritieke invloed heeft op de diagnose.

• Significante Variatie in Gevoeligheid:
  • Het EUROIMMUN/ZEUS-protocol detecteerde 96,8% van de gevallen.
  • Het SERION-protocol detecteerde 84,1% (p = 0,023 lager dan referentie).
  • Het Diasorin-protocol detecteerde slechts 69,8% (p < 0,001 lager dan referentie).
• Gemiste Infecties:
  • Zes recente Borrelia-infecties werden volledig gemist door de keuze van het testplatform (voornamelijk Diasorin en in sommige gevallen SERION), terwijl ze duidelijk positief waren in het referentieprotocol en bevestigd werden door longitudinale stijgingen in antilichaamwaarden.
  • Een specifiek geval (C2) met klinisch bewezen erythema migrans (EM) werd gemist door het SERION-protocol.
• Klinische Gevallen:
  • Drie casestudies illustreerden de gevolgen. In twee gevallen werden patiënten door huisartsen getest met andere protocollen (Diasorin/SERION) die negatief waren, terwijl Innatoss (met EUROIMMUN/ZEUS) een stijgende titer en positieve immunoblot aantoonde.
  • In een derde geval (een tiener met symptomen) werd de diagnose pas gesteld na herhaling met het Innatoss-protocol, wat leidde tot succesvolle behandeling met doxycycline.
• Oorzaken van Discrepanties: De verschillen worden toegeschreven aan de gebruikte stammen en antigenen (bijv. VlsE, OspC, p41) en hun concentratie/conformatie in de tests. Het Diasorin-platform, hoewel populair vanwege automatisering en kosten, bleek in deze studie minder gevoelig voor vroege infecties.

4. Significantie en Aanbevelingen

De studie benadrukt dat de standaardisatie van Lyme-diagnostiek dringend nodig is om patiëntuitkomsten te verbeteren.

• Klinische Impact: Het gebruik van minder gevoelige tests leidt tot misdiagnoses, vertraagde behandeling en een hoger risico op chronische complicaties.
• Longitudinale Vergelijking: Het vergelijken van huidige resultaten met eerdere monsters van dezelfde patiënt is essentieel om recente infecties te onderscheiden van oude blootstelling. Dit zou standaardpraktijk moeten worden in screeningsprogramma's.
• Harmonisatie: Er is een oproep tot een consensuspanel om prestatiecriteria voor Borrelia-tests te definiëren.
• Interpretatie van Immunoblots: De interpretatie van een enkel positief VlsE-bandje op een IgG-immunoblot moet worden heroverwogen; dit wordt momenteel soms als twijfelachtig of negatief gezien, maar kan in vroege stadia een recente infectie aanduiden.
• Toekomstvisie: Integratie van elektronische gezondheidsdossiers met laboratoriumsystemen om automatisch historische data op te halen en te vergelijken, en ontwikkeling van een internationale standaard voor kwantitatieve antilichaammeting.

Conclusie: De keuze van het serologische testplatform is niet triviaal. Het gebruik van een meer gevoelig en uitgebreid protocol (zoals EUROIMMUN/ZEUS gecombineerd met longitudinale analyse) is noodzakelijk om gemiste diagnoses van Lyme-borreliose te voorkomen, vooral in hoogrisicogroepen.