How much are households willing to invest in hand hygiene enabling technologies? A randomised pricing experiment in Lusaka, Zambia.

Een gerandomiseerde prijsexperiment in Lusaka, Zambia, toont aan dat huishoudens sterk geïnteresseerd zijn in lokaal geproduceerde handwasfaciliteiten, waarbij de bereidheid tot aankoop sterk afhankelijk is van de prijs en financiële interventies nodig zijn om deze essentiële middelen betaalbaar te maken.

De kern

Titel: Hoeveel willen mensen in Zambia betalen voor een goede wasbak? Een experiment met kortingsbonnen.

Stel je voor dat je in een buurt woont waar het water niet uit de kraan komt, maar uit een emmer. Om je handen goed te wassen (wat cruciaal is om ziektes zoals buikloop of longontsteking te voorkomen), heb je een speciaal handwasstation nodig. Maar de grote vraag is: willen mensen daar zelf geld voor betalen?

De onderzoekers in Lusaka, Zambia, wilden dit uitvinden. Ze deden dit met een slimme proef die leek op een groot winkelspelletje. Hier is hoe het werkte, vertaald naar alledaags taal:

Deel 1: Het proefje met de drie emmers

Eerst testten ze drie verschillende soorten handwasstations bij 60 huishoudens.

1. Een dure, kant-en-klare versie (zoals een luxe auto).
2. Een goedkope, simpele versie (zoals een oude fiets).
3. Een lokaal gemaakt station: een emmer met een kraantje op een metalen standaard (de "Kalingalinga-emmer").

Het resultaat? De mensen waren niet gek op de dure of de goedkope opties. Ze kozen massaal voor de Kalingalinga-emmer. Waarom? Omdat deze precies goed was: niet te duur, maar wel stevig en makkelijk te gebruiken. Het was als het vinden van de perfecte schoen: niet te strak, niet te los, en hij past precies.

Deel 2: De prijsveiling met kortingsbonnen

Vervolgens gaven ze 160 huishoudens de kans om deze favoriete emmer twee weken te gebruiken. Daarna kregen ze een klein cadeautje (ongeveer 2 dollar) en een magische kortingsbon.

De bon gaf een willekeurige korting:

• Soms kregen ze 20% korting (de prijs was nog steeds hoog).
• Soms kregen ze 80% korting (de prijs was bijna nul).

Wat gebeurde er toen?

• Als de prijs bijna nul was (80% korting), kocht 98% van de mensen de emmer. Dat is alsof je bijna gratis een nieuwe telefoon krijgt; iedereen grijpt die kans!
• Als de korting klein was (20%), kocht maar 30% de emmer. De prijs was dan te hoog voor hun portemonnee.

De onderzoekers deden een voorspelling: als de prijs precies op een "middenweg" zou staan (ongeveer 103 ZMW, wat neerkomt op 40% van de originele prijs), zou de helft van de huishoudens wel kopen.

De verrassende conclusie: De "verborgen" vraag

Zelfs de mensen die niet kochten, zeiden later: "Ja, ik zou het wel willen hebben, maar ik kan het gewoon niet betalen."

Dit is als iemand die zegt: "Ik zou graag een nieuwe fiets willen, maar ik heb geen geld." Ze willen het, maar de prijs is een muur die ze niet kunnen overklimmen.

Wat betekent dit voor ons?

De boodschap is simpel: Mensen willen wel gezond leven en hun handen wassen, maar ze hebben hulp nodig om de prijs te verlagen.

Het is alsof je een sleutel hebt die de deur naar gezondheid opent, maar de deur zit op slot omdat de sleutel te duur is. Als de overheid of organisaties de prijs verlagen (door subsidies of kortingen), zullen de mensen die deur openen en hun handen wassen. Het is geen gebrek aan wil, maar een gebrek aan geld.

Technische samenvatting

Titel: Hoeveel zijn huishoudens bereid te investeren in technologieën die handhygiëne mogelijk maken? Een gerandomiseerd prijsexperiment in Lusaka, Zambia.

1. Het Probleem

Toegang tot een specifieke handwasmogelijkheid (Handwashing Facility - HWF) is cruciaal voor het stimuleren van handwassen met zeep (HWWS), een gedrag dat essentieel is voor de preventie van respiratoire en diarree-gerelateerde ziekten. Hoewel de wereldwijde doelstelling is om universele handhygiëne te bereiken, vereist dit dat huishoudens zelf investeren in de aanschaf van een HWF. Er is echter weinig bekend over de daadwerkelijke betalingsbereidheid en het draagvermogen van de eindgebruikers, zowel in gestelde (stated) als geopenbaarde (revealed) voorkeurstudies. Dit tekort aan data bemoeilijkt het ontwerpen van duurzame interventies.

2. Methodologie

Het onderzoek werd uitgevoerd in een twee-fasen, op vouchers gebaseerd, gerandomiseerd prijsexperiment in de semi-urbane gebieden van Lusaka, Zambia.

• Fase 1 (Voorkeursbepaling):
  • Steekproef: 60 huishoudens.
  • Design: Drie verschillende types HWF's werden getest. Elke huishouden gebruikte twee van de drie apparaten gedurende twee weken (20 huishoudens per combinatie).
  • Doel: Het vaststellen van de voorkeur voor een specifiek type HWF op basis van gebruikservaring.
• Fase 2 (Prijselasticiteit en Aankoopgedrag):
  • Steekproef: 160 huishoudens.
  • Interventie: Alle deelnemers gebruikten de in Fase 1 favoriete "Kalingalinga-bak" (lokaal vervaardigd) gedurende twee weken.
  • Experiment: Na de proefperiode kregen deelnemers een geschenk van 50 ZMW (~$2) en een willekeurig toegewezen kortingsvoucher (20%, 40%, 60% of 80% korting).
  • Beslissing: Deelnemers moesten vervolgens beslissen of ze de HWF wilden kopen tegen de effectieve prijs na korting. Er waren vier groepen van elk 40 huishoudens.
  • Analyse: Predictieve modellering werd gebruikt om de vraagcurve te schatten.

3. Belangrijkste Bijdragen

• Empirisch bewijs: Het onderzoek vult een belangrijke kennislacune op door daadwerkelijk aankoopgedrag (revealed preference) in plaats van alleen theoretische bereidheid (stated preference) te meten in een context van lage inkomens.
• Productvalidatie: Het valideert de voorkeur voor lokaal vervaardigde, betaalbare oplossingen (de Kalingalinga-bak) boven dure importproducten of zeer goedkope, minder functionele alternatieven.
• Prijselasticiteit: Het biedt kwantitatieve data over de prijselasticiteit van de vraag voor sanitaire voorzieningen in Zambia, wat essentieel is voor beleidsmakers en marktpartijen.

4. Resultaten

• Voorkeur in Fase 1: Er was een sterke voorkeur voor de lokaal vervaardigde "Kalingalinga-bak" met een kraan en metalen standaard (prijs: 250 ZMW / ~$10). Deze werd verkiest boven een hoogwaardig, duur vooraf gefabriceerd model (1000 ZMW / ~$38) en een zeer goedkoop model (100 ZMW / ~$4).
• Aankoopgedrag in Fase 2:
  • Bij een korting van 80% (effectieve prijs: 0 ZMW) kocht 98% (39/40) van de huishoudens het product.
  • Bij een korting van 20% (effectieve prijs: 150 ZMW) kocht slechts 30% (12/40) het product.
• Voorspellende Modellen: De modellen schatten dat 50% van de huishoudens bereid zou zijn om te kopen bij een effectieve prijs van 103 ZMW (ongeveer 40% van de oorspronkelijke retailprijs).
• Latente Vraag: Alle huishoudens die de aankoop afwezen, gaven aan dat ze een positieve "stated willingness-to-pay" hadden. Dit suggereert dat er een grote latent vraag bestaat die wordt geremd door de hoge prijs, niet door gebrek aan interesse.

5. Betekenis en Conclusie

De bevindingen onderstrepen dat de barrière voor universele handhygiëne niet zozeer gebrek aan interesse is, maar wel de betaalbaarheid. Hoewel huishoudens een duidelijke voorkeur hebben voor functionele HWF's en bereid zijn te betalen, ligt het huidige retailtarief vaak boven hun draagvermogen.

De studie concludeert dat financiële interventies noodzakelijk zijn om deze wenselijke HWF's betaalbaar te maken voor de doelgroep. Subsidies, microfinanciering of gesubsidieerde kortingsmodellen (zoals de 40-60% korting die nodig lijkt voor een 50% marktdoordringing) zijn cruciaal om de kloof tussen de huidige retailprijs en de betalingsbereidheid van de huishoudens te overbruggen. Dit biedt een onderbouwd kader voor het ontwerpen van schaalbare en duurzame sanitaire interventies in ontwikkelingslanden.