Chemsex-associated drug use amongst men and gender-diverse people having sex with men in the UK: findings from an online community survey, 2024

Een online enquête uit 2024 onder 2.758 mannen en genderdiverse personen in het UK die seks hebben met mannen, toont aan dat de 8% die chemsex gebruikte, significant meer seksuele risico's, slechtere welzijnsindicatoren en een hogere frequentie van bezoeken aan seksuele gezondheidsdiensten vertoonde dan degenen die geen chemsex gebruikten.

De kern

Titel: De 'Chemsex'-verkenning: Een kijkje in de achtertuin van de Britse gemeenschap

Stel je voor dat de Britse gemeenschap van mannen en genderdiverse personen die seks hebben met mannen een enorme, levendige stad is. In deze stad zijn er veel plekken om te ontmoeten, te dansen en liefde te vinden. Maar er is ook een specifieke, soms donkere hoek in deze stad waar mensen bepaalde middelen gebruiken om hun seksuele ervaringen intenser te maken. Dit noemen ze chemsex.

Dit onderzoek is als een grote, digitale schets van deze stad, gemaakt in 2024. De onderzoekers hebben 2.758 mensen gevraagd: "Gebruik jij deze middelen?" en "Hoe gaat het met je?"

Hier is wat ze ontdekten, vertaald naar simpele beelden:

1. Hoe groot is het probleem?

Stel je voor dat je een grote groep vrienden bij elkaar roept. Van elke 100 mensen in deze groep, heeft ongeveer 8 mensen de afgelopen 12 maanden chemsex gebruikt. Dat is een minderheid, maar het is een groep die niet genegeerd mag worden. Als je kijkt naar mensen die het ooit in hun leven hebben gedaan, is dat ongeveer 15 van de 100.

2. Wie zit er in deze groep?

De mensen die chemsex gebruiken, lijken op het eerste gezicht niet heel anders dan de rest (ze zijn even oud, vaak werkend en welgesteld). Maar als je dieper graaft, zie je een paar duidelijke patronen:

• De locatie: Het is alsof er een speciale 'hotspot' is in Londen. Bijna de helft van de gebruikers woont daar, terwijl het in de rest van het land minder vaak voorkomt.
• De identiteit: Ze zijn vaker openlijk 'gay' dan de gemiddelde deelnemer.
• De gezondheid: Een opvallend groot deel heeft HIV of worstelt met mentale gezondheidsproblemen (zoals angst of depressie die hun dagelijks leven beperken). Het is alsof deze groep vaak meer last heeft van 'zware bagage' in hun rugzak.

3. Het gevaarlijke spelletje

De onderzoekers keken naar een 'risico-meter'. Mensen die chemsex gebruiken, scoren veel hoger op deze meter.

• Risicovol gedrag: Ze hebben vaker seks zonder condoom met veel verschillende partners. Het is alsof ze op een roekeloze rit zitten zonder veiligheidsgordel.
• Mentale gezondheid: Ze voelen zich vaak minder gelukkig en tevreden met het leven. Het is alsof ze in een donkere kamer zitten terwijl de rest van de stad in de zon staat.

4. Het verrassende nieuws: Ze zoeken hulp!

Hier wordt het interessant. Je zou denken dat mensen die risico's nemen zich verstoppen. Maar het tegendeel is waar.

• De 'Hulp-Portaal': 81% van de chemsex-gebruikers is het afgelopen jaar naar een seksuele gezondheidskliniek geweest. Dat is veel meer dan de mensen die geen middelen gebruiken (57%).
• De 'Veiligheidsnet': Ze gebruiken vaker PrEP (een pil die HIV voorkomt) en laten zich vaker testen.

De metafoor:
Stel je voor dat chemsex-gebruikers mensen zijn die op een gevaarlijk bergpad lopen. Ze weten dat het gevaarlijk is, dus ze dragen allemaal een helm (PrEP) en hebben een kaart (ze gaan naar de kliniek). Maar ze lopen nog steeds op het gevaarlijke pad. De kliniek is voor hen een veilige haven waar ze niet alleen hun helm laten controleren, maar waar ze ook kunnen vragen: "Hoe kom ik van dit gevaarlijke pad af?"

5. Wat betekent dit voor de toekomst?

De boodschap van dit onderzoek is tweeledig:

1. De klinieken zijn cruciaal: Omdat deze mensen al naar de seksuele gezondheidsklinieken gaan, zijn die plekken het perfecte adres om hen te helpen met hun druggebruik. Het is alsof je een brandweerman niet in de woonkamer van iemand zoekt, maar daar waar de brand al is (de kliniek).
2. Geen oordeel, wel hulp: Veel mensen vinden de traditionele verslavingszorg te stigmatiserend (te oordelend). De seksuele gezondheidszorg is vaak een veiliger plek. We hebben een aanpak nodig die niet alleen zegt "stop met drugs", maar ook helpt met de mentale gezondheid, de eenzaamheid en de stress die vaak de oorzaak zijn.

Kortom:
Hoewel chemsex niet de hele gemeenschap overneemt, is het een groep die veel risico loopt en veel hulp nodig heeft. Het goede nieuws is dat ze al op de juiste plek zijn (de klinieken). De uitdaging is nu om die klinieken uit te bouwen tot plekken waar ze niet alleen worden getest op ziektes, maar waar ze ook echte, begripvolle hulp krijgen om uit de valstrik van verslaving en eenzaamheid te komen.

Technische samenvatting

Technische Samenvatting: Chemsex-gerelateerd druggebruik onder GBMSM en genderdiverse personen in het VK (2024)

1. Probleemstelling en Achtergrond
Chemsex verwijst naar het gebruik van psychoactieve stoffen (zoals GHB/GBL, crystal meth en mephedrone) om seksuele ervaringen te versterken, te verlengen of te faciliteren. Hoewel niet elk gebruik problematisch is, wordt chemsex geassocieerd met verhoogde seksuele risicogedragingen (zoals condoomloze anale seks en meerdere partners), wat leidt tot een hoger risico op seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en bloedoverdraagbare virussen (BBV). Daarnaast zijn er bredere gezondheidsrisico's, waaronder verslaving, injectiegebruik ("slamming"), seksueel misbruik en psychosociale schade. Het is cruciaal om de huidige prevalentie en de bijbehorende gezondheidsprofielen te begrijpen om gerichte interventies en schadelijmreductie (harm reduction) te ontwikkelen.

2. Methodologie

• Onderzoeksdesign: Een cross-sectionele analyse van data uit de 'Reducing inequalities in Sexual Health' (RiiSH) survey, uitgevoerd in november-december 2024.
• Steekproef: 2.758 deelnemers, bestaande uit mannen en genderdiverse personen die seks hebben met mannen (GBMSM), woonachtig in het VK.
• Rekrutering: Via advertenties op sociale netwerken en geospatiale datingplatforms.
• Inclusiecriteria: Zelfgeïdentificeerde mannen (cis- of trans), transvrouwen of genderdiverse personen toegewezen als man bij geboorte (AMAB), ouder dan 16 jaar, en seksueel actief met een man of niet-binair AMAB persoon in het afgelopen jaar.
• Datacollectie: Deelnemers werden gevraagd naar het gebruik van specifieke drugs (crystal meth, mephedrone, GHB/GBL) en de frequentie daarvan. Er werd onderscheid gemaakt tussen "ooit gebruikt" en "gebruik in het afgelopen jaar".
• Analyse: Vergelijking tussen deelnemers met en zonder chemsex-gerelateerd druggebruik. Er werden Pearson's chi-kwadraat testen gebruikt om verschillen te evalueren in:
  • Sociodemografische kenmerken.
  • Seksueel risicogedrag (gecombineerde maatstaf: eerdere SOA-diagnose, ≥5 condoomloze anale seks-partners, ontmoetingen via sekslocaties/feesten, en PrEP-gebruik).
  • Welzijn (levensvoldoening, beperkende langdurige mentale/ fysieke gezondheidsproblemen).
  • Gebruik van seksuele gezondheidsdiensten (SHS).
• Beperkingen: Geen regressiemodellering vanwege kleine subgroepgroottes; convenience sample (mogelijke vertekening); geen onderscheid tussen stedelijke en landelijke gebieden.

3. Belangrijkste Resultaten

• Prevalentie:
  • 15% (408/2.758) had ooit in hun leven chemsex-drugs gebruikt.
  • 8% (218/2.758) had gebruik in het afgelopen jaar gerapporteerd.
  • Van degenen die gebruikten in de laatste 3-4 maanden, gaf 90% aan drugs te gebruiken tijdens seksuele ontmoetingen; 65% hiervan gebruikte drugs bij minstens de helft van hun ontmoetingen.
  • 4% had ooit drugs ingespoten; 41% van deze groep deed dit in de laatste 3-4 maanden.
• Demografische en Sociaal-Economische Kenmerken:
  • Gebruikers waren vaker gay (87% vs 80%), woonden vaker in Londen (47% vs 26%) en hadden vaker een hiv-positieve status (27% vs 10%).
  • Gebruikers rapporteerden vaker financiële onzekerheid (32% vs 46% die zich financieel comfortabel voelden).
• Gezondheid en Welzijn:
  • Gebruikers rapporteerden significant vaker een beperkende langdurige mentale gezondheidsprobleem (36% vs 24%).
  • Lagere levensvoldoening was vaker aanwezig bij gebruikers (36% vs 20%).
• Seksueel Risicogedrag en Dienstengebruik:
  • Een aanzienlijk hoger percentage gebruikers scoorde hoog op de gecombineerde maatstaf voor seksueel risico (85% vs 61%, p<0.001).
  • Gebruikers bezochten vaker seksuele gezondheidsdiensten (SHS) in het afgelopen jaar (81% vs 57%, p<0.001).
  • Er was een sterkere correlatie met PrEP-gebruik (78% vs 49% bij hiv-negatieven).
  • Seks onder invloed van alcohol kwam vaker voor bij gebruikers (17% vs 11%).

4. Kernbijdragen en Discussie

• Continuïteit van Trends: De prevalentie en kenmerken lijken consistent met gegevens uit de periode voor de COVID-19-pandemie, wat suggereert dat chemsex een blijvend publieksgesondheidsprobleem is.
• Intersectionele Kwetsbaarheid: De studie benadrukt dat chemsex-gebruikers vaak te maken hebben met een combinatie van factoren: verhoogd seksueel risico, mentale gezondheidsproblemen en sociaaleconomische uitdagingen.
• Rol van Seksuele Gezondheidsdiensten (SHS): Een cruciale bevinding is dat gebruikers van chemsex-drugs een hoge mate van engagement tonen met SHS. Dit suggereert dat deze diensten een cruciaal aanspreekpunt zijn voor verwijzingen naar hulpprogramma's voor schadelijmreductie, in plaats van dat gebruikers uitsluitend naar traditionele drugdiensten gaan (die vaak als stigmatiserend worden ervaren).
• Geografische Spreiding: Hoewel het gebruik in Londen het hoogst is, komt het voor in het hele VK, wat vraagt om landelijke infrastructuur en ondersteuning.

5. Significantie en Implicaties
De studie onderstreept de noodzaak van holistische, cultuurcompetente zorg die seksuele gezondheid, mentale gezondheid en verslavingszorg integreert. Omdat gebruikers vaak al contact hebben met SHS, moeten deze diensten worden uitgerust om chemsex-gerelateerde behoeften te herkennen en te adresseren, inclusief verwijzingen naar schadelijmreductie (bijv. veiliger injecteren, veiliger gebruik van GHB). De bevindingen pleiten voor interventies die niet alleen gericht zijn op het stoppen van druggebruik, maar ook op het verbeteren van het algehele welzijn en het verminderen van stigma. De auteurs benadrukken dat toekomstige interventies moeten worden ontwikkeld in samenwerking met de gemeenschap (co-productie) om effectief te zijn.