The Impact of MFN on Oncology and Hematology Treatments

De studie concludeert dat het verplichte invoeren van de 'Most Favored Nation'-politiek voor kankerbehandelingen de financiële prikkels voor innovatie ondermijnt, wat naar verwachting zal leiden tot minder nieuwe therapieën en uiteindelijk de Medicare-patiënten schaadt die juist op deze medicijnen zijn aangewezen.

De kern

De "Beste Prijs"-Regel: Waarom goedkope medicijnen voor ouderen misschien juist duurder worden in de toekomst

Stel je voor dat de Amerikaanse overheid een nieuwe regel bedenkt voor het kopen van dure kankermedicijnen. Ze zeggen: "Waarom betalen we in Amerika de volle prijs als we in andere rijke landen (zoals Duitsland of Frankrijk) dezelfde medicijnen veel goedkoper kunnen krijgen? Laten we gewoon die goedkoopste prijs overnemen."

Dit noemen ze MFN (Most Favored Nation, ofwel "Meest Begunstigde Natie"). Het klinkt als een slimme manier om geld te besparen, net als wanneer je een kledingstuk koopt en de winkel zegt: "Als je dit elders goedkoper ziet, geven we je die prijs."

Maar deze studie, geschreven door experts, waarschuwt dat deze regel een groot gevaar oplevert. Hier is wat er gebeurt, vertaald in simpele taal met een paar beeldende vergelijkingen.

1. De "Prijsdaling" is eigenlijk een "Innovatie-Stop"

De onderzoekers keken naar 37 populaire kankermedicijnen. Ze berekenden wat er zou gebeuren als deze "beste prijs"-regel nu al had gegolden.

• Het resultaat: De prijs van deze medicijnen zou gemiddeld met 67% dalen. Dat klinkt fantastisch voor de portemonnee van de patiënt vandaag.
• Het probleem: Farmaceutische bedrijven zijn geen liefdadigheidsinstellingen; ze zijn bedrijven die moeten investeren in onderzoek. Het onderzoek naar een nieuw medicijn is als het bouwen van een zeer dure, complexe brug. Je hebt miljarden nodig om die brug te bouwen voordat je ook maar één auto eroverheen kunt laten rijden.

Als de overheid zegt: "Jullie mogen die brug niet meer voor de volle prijs verkopen, maar moeten hem voor 33% van de prijs verkopen," dan willen bedrijven die brug niet meer bouwen. Ze zeggen: "Waarom zouden we miljarden investeren als we nooit onze kosten terugverdienen?"

2. De "Grote Dood" van Nieuwe Geneesmiddelen

De studie gebruikt een rekenmethode (NPV) om te kijken of het bouwen van een nieuwe medicijnbrug nog rendabel is.

• Zonder de regel: Van de 37 medicijnen waren er 29 die het bedrijf rendabel vonden om te bouwen.
• Met de regel (alleen voor Medicare/ouderen): Plotseling waren er maar 18 medicijnen die nog rendabel waren. Dat betekent dat 11 nieuwe medicijnen waarschijnlijk nooit zouden zijn ontwikkeld.
• Met de regel (voor iedereen, ook privéverzekeringen): Dit is het ergste scenario. Omdat verzekeraars vaak meedoen aan de laagste prijs, zouden 31 van de 37 medicijnen (84%) nooit zijn ontwikkeld.

De metafoor: Stel je voor dat je een bakkerij hebt die de enige is die een speciaal broodje voor mensen met een ernstige ziekte maakt. De overheid zegt: "Je mag dit broodje niet duurder verkopen dan wat de bakker in het buurland vraagt." De bakker denkt: "Oké, dan stop ik met bakken." Plotseling is er geen enkel speciaal broodje meer voor de mensen die het nodig hebben.

3. Wie is de echte slachtoffer?

De regel is bedacht om Medicare-patiënten (voornamelijk ouderen) te helpen. Maar de studie zegt: "Dit is een pervers effect."

• Als bedrijven stoppen met het ontwikkelen van nieuwe medicijnen, zijn er op de lange termijn geen nieuwe medicijnen meer voor die ouderen.
• De studie schat dat als deze regel nu al had gegolden, er 15 miljoen Amerikanen (waaronder veel ouderen) geen toegang zouden hebben gehad tot nieuwe, betere behandelingen voor kanker en bloedziekten.
• Het is alsof je de deur dichtsluit om te voorkomen dat er dieven binnenkomen, maar je vergist je: je sluit ook de brandweer buiten.

4. De "Chinese" Concurrentie

De auteurs wijzen ook op een ander gevaar. Als Amerikaanse bedrijven stoppen met innoveren omdat het niet meer lonend is, wie doet het dan wel?

• China is al volop bezig met het bouwen van die "bruggen" (nieuwe medicijnen). Als de VS de bouwstop neemt, zullen Chinese bedrijven binnenkort de leiding nemen in de wereldwijde ontwikkeling van kankermedicijnen. De VS zou dan afhankelijk worden van medicijnen die elders zijn bedacht.

Conclusie in één zin

De "Beste Prijs"-regel lijkt op het eerste gezicht een goede deal voor de consument, maar het is alsof je de brandstofprijs voor vrachtwagens verlaagt om geld te besparen, waardoor de vrachtwagenchauffeurs stoppen met rijden. Het resultaat? De goederen (nieuwe medicijnen) komen nooit aan bij de mensen die ze nodig hebben.

Kortom: Door te proberen de prijs van medicijnen vandaag te verlagen, riskeer je dat er morgen helemaal geen nieuwe medicijnen meer zijn voor de mensen die ze het hardst nodig hebben.

Technische samenvatting

Titel: De Impact van MFN op Oncologische en Hematologische Behandelingen

Auteurs: Bowen H.P., O'Loughlin G., Drake C., Schleicher C., Schulthess D.G.
Bron: Preprint (medRxiv), gepubliceerd 20 februari 2026 (niet peer-reviewed).
Financiering: Onderzoek gefinancierd door Eli Lilly; auteurs waren betaalde consultants.

---

1. Probleemstelling en Context

Het artikel onderzoekt de potentiële gevolgen van het invoeren van een Most Favored Nation (MFN)-beleid voor de ontwikkeling van kankermedicijnen in de VS.

• Beleid: De voorgestelde regels GLOBE (voor Medicare Part B) en GUARD (voor Medicare Part D) verplichten farmaceutische bedrijven om de prijzen van hun merknamenmedicijnen in de VS te koppelen aan de laagste gemiddelde prijs in een mandje van specifieke buitenlandse landen.
• Methode van prijsbepaling: De MFN-prijs wordt berekend op basis van de laagste prijs in landen met een BBP per inwoner (aangepast voor koopkrachtpariteit, PPP) die binnen 60% van dat van de VS ligt, met een minimum BBP van $400 miljard.
• Verplichting: In tegenstelling tot vrijwillige overeenkomsten, zouden GLOBE en GUARD een verplichte deelname voor alle toepasselijke fabrikanten inhouden.
• Kernvraag: Hoe beïnvloedt deze drastische prijsdaling de economische haalbaarheid (Net Present Value - NPV) van nieuwe kankertherapieën en zal dit leiden tot een afname in innovatie en toegang tot medicijnen voor Medicare-patiënten?

2. Methodologie

De auteurs hebben een retrospectieve analyse uitgevoerd met behulp van een proprietair dataset van IQVIA.

• Cohort: De top 37 oncologische en hematologische producten (gefilterd op anti-kankerinterventies) gesorteerd op totale US-verkoop, gedekt van 1 januari 2019 tot 30 juni 2025.
• Landen in de analyse: Australië, België, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Italië, Zuid-Afrika, Spanje, Zwitserland, het VK en de VS.
• Berekening van de MFN-prijs: Voor elk medicijn werd de laagste BBP-aangepaste prijs geselecteerd uit het mandje van landen dat aan de PPP-criteria voldeed.
• Financiële Modellen:
  • NPV-analyse: Er werd een retrospectieve Net Present Value (NPV) berekend om te bepalen of een medicijn zou zijn ontwikkeld als de MFN-prijs op het moment van FDA-goedkeuring al van kracht was geweest.
  • Kostendata: Gebaseerd op de kosten per klinische proefdeelnemer (DiMasi et al.) en pre-klinische kosten als ratio van de totale netto-uitgaven tot fase III.
  • Kortingsvoet: 11% (kost van kapitaal).
  • Scenario's:
    1. Medicare alleen: Impact beperkt tot de Medicare-markt.
    2. Medicare + Commercieel: Een scenario waarbij MFN-prijzen na een vertraging van twee jaar "overlopen" naar de commerciële markt (aannemende dat commerciële verzekeraars dezelfde prijzen eisen).
• Bevolkingsimpact: Het aantal patiënten dat de toegang tot medicijnen zou verliezen, werd berekend op basis van de prevalentie van de leidende indicaties (lead indications) van de medicijnen die een negatieve NPV zouden hebben.

3. Belangrijkste Resultaten

• Prijsdaling: De gemiddelde reductie in de netto-uitvoerprijs in de VS onder het MFN-regime bedroeg 67%.
• Impact op NPV (Investeringseconomisch):
  • Huidige situatie (zonder MFN): 29 van de 37 medicijnen (ongeveer 80%) hadden een positieve NPV en waren dus rendabele investeringen.
  • Scenario 1 (Medicare alleen): 18 van de 37 medicijnen (ongeveer 50%) zouden een negatieve NPV hebben gehad. Dit impliceert dat deze medicijnen waarschijnlijk niet zouden zijn ontwikkeld.
  • Scenario 2 (Medicare + Commercieel): 31 van de 37 medicijnen (ongeveer 84%) zouden een negatieve NPV hebben gehad.
• Impact op Patiënttoegang (Bevolkingsaantallen):
  • Alleen Medicare: De verlies van de leidende indicaties van de 18 niet-ontwikkelde medicijnen zou 2,4 miljoen Amerikaanse patiënten treffen (o.a. patiënten met prostaatkanker, longkanker, melanoom).
  • Medicare + Commercieel: De impact breidt zich uit tot 15,2 miljoen patiënten. Een groot deel hiervan (bijna 13 miljoen) zou getroffen worden door het verlies van medicijnen voor kankergerelateerde anemie, een indicatie die onder MFN niet langer rendabel zou zijn.
• Innovatieverschuiving: De auteurs voorspellen dat bedrijven zullen proberen indicaties te ontwikkelen voor populaties buiten de macht van Medicare om de financiële prikkel te behouden, wat paradoxaal genoeg de doelgroep (Medicare-patiënten) schaadt waarvoor het beleid bedoeld is.

4. Belangrijkste Bijdragen en Discussie

• Elastisiteit van Innovatie: Het artikel citeert onderzoek dat aantoont dat een daling van de verwachte omzet leidt tot een disproportioneel grote daling in innovatie (bij elke 10% omzetdaling 2,5% tot 15% minder innovatie).
• Vergelijking met EU: De VS heeft historisch gezien snellere goedkeuringsprocessen en bredere toegang tot medicijnen dan EU-landen. Het afdwingen van EU-prijzen in de VS zou kunnen leiden tot:
  • Een vertraging in de lancering van nieuwe medicijnen.
  • Een verschuiving van R&D naar landen met hogere prijzen (zoals China, dat naar verwachting in 2028 meer klinische trials uitvoert dan de VS).
  • Een afname van venture capital (VC) investeringen in biotech, zoals eerder waargenomen bij de Inflation Reduction Act.
• Paradox: Een beleid dat bedoeld is om Medicare-patiënten te helpen door lagere prijzen, zou volgens de auteurs leiden tot een "perverse uitkomst": minder nieuwe, effectieve therapieën voor de meest kwetsbare groepen met hoge medische behoeften (zoals late-stadium kanker).

5. Conclusie en Significantie

De studie concludeert dat een verplicht MFN-beleid een schadelijk effect zal hebben op de farmaceutische innovatie in de VS.

• Voorspelling: Een daling van 50% tot 84% in de lancering van nieuwe kankermedicijnen.
• Bevolkingsimpact: Potentieel 15,2 miljoen patiënten zouden de toegang tot nieuwe, levensreddende therapieën verliezen.
• Beleidswaarschuwing: Het artikel waarschuwt dat het koppelen van Amerikaanse prijzen aan die van landen met enkelvoudige betalersystemen (en lagere prijzen) de financiële prikkels voor R&D ondermijnt. Dit zou de VS kunnen verplaatsen van een leider in farmaceutische innovatie naar een markt met beperkte toegang, terwijl concurrenten zoals China profiteren van de verschuiving in R&D-activiteiten.

Beperkingen: Het artikel is een preprint en is nog niet door een peer-review proces gegaan. De data is gebaseerd op modellen en aannames over toekomstige marktdynamiek en VC-gedrag. De financiering door Eli Lilly (een grote farmaceutische speler) kan een belangenconflict suggereren, hoewel de auteurs de methodologie transparant presenteren.