Y-FIT Ghana: A Study Protocol for a Youth-Led Participatory Approach to Promote Youth-Friendly HIV Self-Testing, Oral and Long-Acting Injectable Pre-Exposure Prophylaxis Uptake in Ghana

Het Y-FIT Ghana-studieprotocol beschrijft een participatief, door jongeren geleid onderzoek dat Human-Centered Design en Youth Participatory Action Research combineert om samen met jongeren van 15 tot 24 jaar innovatieve strategieën te ontwikkelen voor het vergroten van de toegang tot en het gebruik van HIV-zelftesten en PrEP in Ghana.

De kern

Y-FIT Ghana: Een Jonge, Slimme Manier om HIV te Voorkomen

Stel je voor dat je een enorme, ingewikkelde puzzel moet oplossen. De puzzelstukjes zijn: hoe krijg je jonge mensen in Ghana (tussen de 15 en 24 jaar) om zich te laten testen op HIV en om medicijnen te nemen die hen beschermen?

Tot nu toe hebben volwassenen, artsen en beleidsmakers vaak geprobeerd de puzzel op te lossen door de stukjes zelf in elkaar te zetten. Maar het probleem is dat ze de puzzel niet altijd goed begrijpen vanuit het perspectief van de jongeren. Het voelt soms als een pakje dat je op de deurmat krijgt, maar dat niet past bij wat je nodig hebt.

Y-FIT Ghana is een nieuw experiment. In plaats van dat de volwassenen de puzzel oplossen, geven ze de puzzelstukjes aan de jongeren zelf en zeggen: "Jullie weten het beste hoe jullie leven eruitziet. Jullie bouwen de oplossing."

Hier is hoe het werkt, vertaald in alledaagse taal:

1. De Grote Uitdaging (De "Open Call")

Het project begint met een landelijke oproep, alsof je een grote uitnodiging stuurt naar elke school, club en online groep in Ghana.

• De vraag: "Heb jij een slim idee om HIV-testen en beschermingsmiddelen (zoals pillen of een injectie die je maar eens in de paar maanden nodig hebt) makkelijker en leuker te maken voor jongeren?"
• Het resultaat: Jongeren sturen hun ideeën in. Het kan een tekst zijn, een filmpje, een tekening of een liedje. Het is alsof ze een recept voor een nieuw gerecht bedenken, maar dan voor gezondheid.

2. De "Innovatie Sprint" (De Kookwedstrijd)

De beste ideeën worden geselecteerd. De jongeren met de beste ideeën komen samen in Accra (de hoofdstad) voor een intensief weekend.

• De analogie: Denk aan een kookwedstrijd of een hackathon, maar dan voor gezondheid.
• In plaats van "kook-athons" (een term die in Ghana soms als saai wordt gezien), noemen ze dit een "Innovatie Sprint".
• Gedurende twee dagen werken de teams samen met ervaren mentors (zoals kokken die je helpen je gerecht te perfectioneren). Ze nemen hun ruwe ideeën en maken er iets concreets van. Ze bedenken: "Hoe vertellen we dit aan onze vrienden? Waar halen ze het vandaan? Hoe maken we het niet eng of bespreekbaar?"

3. De Bootcamp (De Masterclass)

De winnende teams gaan een stap verder. Ze krijgen een week lang een intensieve training, een soort masterclass.

• Hier leren ze niet alleen hoe ze een plan maken, maar ook hoe ze het echt kunnen uitvoeren. Ze leren over communicatie, budgetten en hoe je een plan duurzaam maakt.
• Het is alsof je van een beginnende chef-kok naar een sterrenchef wordt getraind. Ze maken hun "recept" (hun preventiestrategie) helemaal klaar om in de echte wereld te worden gepresenteerd.

Waarom is dit zo slim?

Stel je voor dat je een auto bouwt. Als de ingenieurs de auto bouwen zonder te vragen wat de bestuurder wil, krijg je misschien een auto met een stoel die niet past of een stuur dat te hoog zit.

• De oude manier: Volwassenen bouwen de auto en hopen dat jongeren erin stappen.
• De Y-FIT manier: De jongeren bouwen de auto zelf. Omdat zij de bestuurders zijn, weten ze precies waar de stoel moet zitten, hoe het stuur moet voelen en welke muziek er in de radio moet staan.

Wat hopen ze te bereiken?

• Minder stigma: Door jongeren zelf de boodschap te laten maken, voelt het minder als een "vermaning" van een volwassene en meer als iets waar ze trots op zijn.
• Beter begrip: Jongeren weten precies waar hun vrienden bang voor zijn of wat ze niet willen horen. Ze kunnen die angsten wegnemen met slimme, creatieve oplossingen.
• Toekomst: De beste ideeën die uit dit project komen, worden getest en misschien zelfs overgenomen door de overheid, zodat meer jongeren in Ghana veilig en gezond blijven.

Kortom: Y-FIT Ghana is een manier om te zeggen: "Jongeren, jullie zijn niet het probleem, jullie zijn de oplossing." Het is een feest van creativiteit en samenwerking om een groot gezondheidsprobleem op te lossen, precies zoals het moet: van onderop.

Technische samenvatting

Titel: Y-FIT Ghana: Een studieprotocol voor een door jongeren geleide participatieve aanpak om de adoptie van zelftesten voor HIV, orale en langwerkende injecteerbare pre-expositieprofylaxe (PrEP) onder jongeren in Ghana te bevorderen.

1. Het Probleem

Ondanks vooruitgang in de HIV-preventie blijven adolescenten en jonge volwassenen (15–24 jaar) in Sub-Sahara Afrika, en specifiek in Ghana, disproportioneel getroffen door de HIV-epidemie. In Ghana waren in 2023 naar schatting 29% van de nieuwe HIV-infecties bij deze leeftijdsgroep. Bestaande barrières omvatten:

• Stigma en angst: Dit verhindert veel jongeren om faciliteit-gebaseerde testen en diensten op te zoeken.
• Beperkte toegang en autonomie: Gebrek aan vertrouwelijke, jeugdvriendelijke diensten en economische afhankelijkheid.
• Onvoldoende bewustzijn: Veel jongeren zijn niet op de hoogte van bestaande preventiemiddelen zoals HIV-zelftesten (HIVST), orale PrEP en de nieuwere langwerkende injecteerbare PrEP (LAI-PrEP).
• Top-down benaderingen: Bestaande preventiestrategieën sluiten vaak niet aan bij de leefwereld, sociale realiteit en voorkeuren van jongeren, omdat zij niet actief betrokken zijn bij het ontwerpproces.

2. Methodologie

De Y-FIT Ghana-studie is een mixed-methods, participatief onderzoek dat is gebaseerd op drie theoretische pijlers:

1. Youth Participatory Action Research (YPAR): Jongeren worden niet als passieve ontvangers gezien, maar als actieve mede-onderzoekers en ontwerpers.
2. Social Innovation Theory: Benadrukt collectieve intelligentie en co-creatie voor contextueel relevante oplossingen.
3. Human-Centered Design: Een iteratief proces om oplossingen te ontwikkelen die aansluiten bij de behoeften van de gebruiker.

Het onderzoek volgt een gestructureerd innovatieproces in drie fasen:

• Fase 1: Nationale Crowdsourcing Open Call (12-16 weken):

  • Een landelijke oproep via sociale media, scholen en gemeenschapsorganisaties om ideeën in te dienen voor het verbeteren van HIV-preventie.
  • Jongeren (15-24 jaar) kunnen ideeën indienen via een online portaal of WhatsApp, inclusief creatieve componenten (video's, posters, etc.).
  • Een multidisciplinair comité selecteert de beste concepten.

• Fase 2: HIV Innovation Sprint (2 dagen, in Accra):

  • Geselecteerde teams werken samen met mentoren aan mensgerichte ontwerpsessies.
  • Activiteiten omvatten ideatie, schetsen en het maken van "low-fidelity" prototypes.
  • Doel: Concepten verfijnen tot concrete, jeugdvriendelijke strategieën.

• Fase 3: Innovation Bootcamp (1 week, hybride):

  • Een intensieve capaciteitsopbouw voor de finale teams.
  • Training in communicatie, implementatiewetenschap, gedragsinsights en budgettering.
  • Teams ontwikkelen een implementatieklaar plan en voeren kleine veldtesten uit (bijv. rollenspellen) om feedback te verzamelen.

Data-analyse:

• Kwantitatief: Beschrijvende statistieken, gepaarde t-toetsen/Wilcoxon-tests voor pre-post veranderingen in kennis, zelfeffectiviteit en houding.
• Kwalitatief: Thematische analyse (Braun & Clarke) van interviews, focusgroepen, reflectiedagboeken en creatieve inzendingen, gebruikmakend van het CFIR-raamwerk (Consolidated Framework for Implementation Research).
• Integratie: Convergent parallel mixed-methods ontwerp om kwantitatieve uitkomsten te koppelen aan kwalitatieve inzichten.

3. Belangrijkste Bijdragen

• Verschuiving in Paradigma: De studie verlegt de rol van jongeren van passieve doelgroep naar actieve co-ontwerpers van HIV-preventiestrategieën.
• Contextuele Adaptatie: Het concept "Designathon" is hernoemd naar "Innovation Sprint" om publieke vermoeidheid door de term "-thon" in Ghana te vermijden en geloofwaardigheid te waarborgen.
• Integratie van Nieuwe Technologieën: De studie richt zich specifiek op de adoptie van zowel HIV-zelftesten als de nieuwere langwerkende injecteerbare PrEP (LAI-PrEP), waarbij de voorkeuren van jongeren voor privacy en gemak centraal staan.
• Methodologische Innovatie: Een gestructureerd pipeline-model dat ideeën omzet in implementatieklare prototypes binnen een participatief kader.

4. Verwachte Resultaten

Omdat dit een studieprotocol is, zijn er nog geen empirische resultaten beschikbaar. De verwachte uitkomsten zijn:

• Feasibility & Acceptability: Aantonen dat participatieve innovatie haalbare en acceptabele, door jongeren geleide preventielösungen kan produceren.
• Prototype Ontwikkeling: Genereren van een reeks implementatieklare strategieën voor HIVST en PrEP die specifiek zijn ontworpen voor de Ghanaanse context.
• Capaciteitsopbouw: Deelnemende jongeren zullen toename vertonen in kennis over HIV, leiderschapsvaardigheden, zelfeffectiviteit en onderzoeksvaardigheden.
• Inzicht in Barrières: Identificatie van contextuele factoren die de implementatie van preventiediensten beïnvloeden.

5. Betekenis en Impact

De Y-FIT Ghana-studie is van cruciaal belang voor de volksgezondheid in Ghana en de bredere regio:

• Beleid en Programma's: De bevindingen zullen direct worden gebruikt door de Ghana Health Service en het Ghana AIDS Commission om nationale HIV-preventieprogramma's te informeren en aan te passen.
• Duurzame Oplossingen: Door jongeren in het ontwerpproces te betrekken, is de kans groter dat de ontwikkelde interventies duurzaam zijn en echt worden aangenomen door de doelgroep.
• Schaalbaarheid: Het model biedt een blauwdruk voor het schalen van jeugdgerichte participatieve innovatie in andere landen in West-Afrika en daarbuiten.
• Ethische Voorbeeldfunctie: De studie benadrukt strikte ethische standaarden, inclusief ouderlijke toestemming voor minderjarigen en strikte vertrouwelijkheid, wat essentieel is voor onderzoek met kwetsbare groepen rondom HIV.

Kortom, Y-FIT Ghana probeert de kloof te dichten tussen de beschikbaarheid van moderne HIV-preventiemiddelen en het daadwerkelijke gebruik daarvan onder jongeren, door oplossingen te laten ontstaan uit de leefwereld van de jongeren zelf.