De hersenen zijn misschien wel het meest complexe orgaan in het menselijk lichaam en het begrijpen van hun werking blijft een eindeloos avontuur. In deze categorie duiken we in de neurowetenschappen, waar onderzoekers zich richten op hoe neuronen communiceren, hoe onze gedachten en herinneringen ontstaan, en wat er gebeurt bij neurologische aandoeningen. Het is een dynamisch veld dat elke dag nieuwe inzichten biedt over wat ons menselijk maakt.

Op Gist.Science halen we de nieuwste inzichten direct van bioRxiv, de openbare preprintserver waar wetenschappers hun onbeoordeelde studies eerst publiceren. Wij verwerken elk nieuw preprint in deze categorie zorgvuldig, zodat u direct toegang heeft tot zowel een heldere, begrijpelijke samenvatting als een gedetailleerde technische analyse. Zo blijft u op de hoogte van de laatste doorbraken zonder de complexiteit van de originele teksten te hoeven doorworstelen.

Hieronder vindt u de meest recente papers binnen het veld van de neurowetenschap, direct samengevat voor u.

Retrosplenial cortex vulnerability links severe hypoglycemia to cognitive impairment through neuron-microglia crosstalk

Onderzoek toont aan dat ernstige hypoglykemie cognitieve stoornissen veroorzaakt door een specifiek circuit in de retrosplenale cortex waarbij mitochondriale fission in neuronen en IL-1-signalering in microglia elkaar versterken, wat nieuwe therapeutische kansen biedt zonder de diabetesbehandeling te beïnvloeden.

Joo, J.-Y., Lee, S., Shin, M. K., Kim, S., Park, S., Heo, J. H., Kim, M., Lee, H., Park, K., Koo, D., Lee, H.-Y., KIM, J.-I., Kwon, O.2026-03-27🧠 neuroscience

Blindness reshapes mental time travel: From perceptual scenes to conceptual scaffolds

Dit onderzoek toont aan dat blinde mensen, ook die vanaf de geboorte blind zijn, even levendig als zienden kunnen reizen in de tijd door hun innerlijke beleving te baseren op conceptuele en emotionele elementen in plaats dan visuele beelden, waarbij hun hersenen zich aanpassen door de occipitale schors te herorganiseren voor niet-visuele verwerking.

Abdel Kafi, N., Malinowski, M., Leelaarporn, P., Taube, J., Kindler, C., Crump, M., Essmann, A., Mattar, N., Gutenberg, E., Brunheim, S., Stoecker, T., Lange, S., Wall, K., Wabbels, B., Spottke, A., M (…)2026-03-27🧠 neuroscience

A self-complementary recombinant adeno-associated virus vector coding for an anchorless prion protein carrying the G127V mutation extends survival in a rodent prion disease model

Dit onderzoek toont aan dat een zelfcomplementaire rAAV-vector die codeert voor een ankerloze prion-eiwitvariant met de G127V-mutatie de overlevingstijd van muizen met prionziekte met ongeveer 50 dagen verlengt door de proteoomverstoringen te vertragen, wat een veelbelovende basis vormt voor de ontwikkeling van een gentherapie voor de mens.

Zerbes, T., Verkuyl, C., Zhang, C., Grunnesjoe, S., Eid, S., Arshad, H., Zhao, W., Nasser, Z., O'Shea, T., Belotserkovsky, A., Lamoureux, L., Frost, K. L., Myskiw, J., Li, L., Stuart, E., Wille, H., B (…)2026-03-27🧠 neuroscience

Herpes simplex virus infection promotes ALS pathology through ICP0-mediated PML body disruption

Dit onderzoek toont aan dat een infectie met het herpes simplex virus (HSV) de kans op ALS met 210% verhoogt door middel van het ICP0-eiwit, dat de PML-lichamen verstoort en zo de pathologische veranderingen van TDP-43 veroorzaakt.

Freisem, D., Rombach, D., Brockmann, S., Fink, A., Engels, Z., de Luna, A., Acharya, D., Hoenigsperger, H., Goreth, A., Tigges, S., Hagmann, I., van Gent, M., Zech, F., Ponomarenko, A., Rosenbohm, A. (…)2026-03-27🧠 neuroscience

Cortical gray matter density at age five associated with preceding early longitudinal language profiles: A Voxel-based morphometry analysis of the FinnBrain Birth Cohort Study

Een analyse van de FinnBrain Birth Cohort Study toont aan dat kinderen met een stabiel hoog taalprofiel op vijfjarige leeftijd een hogere dichtheid van grijze stof vertonen in de rechter superieure frontale gyrus vergeleken met kinderen met een persistent laag profiel, wat suggereert dat individuele verschillen in vroege taalontwikkeling samenhangen met de groei van hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor algemene verwerkingscapaciteit en executieve functies.

Saloranta, E., Tuulari, J. J., Pulli, E. P., Audah, H. K., Barron, A., Jolly, A., Rosberg, A., Mariani Wigley, I. L. C., Kurila, K., Yada, A., Yli-Savola, A., Savo, S., Eskola, E., Fernandes, M., Korj (…)2026-03-27🧠 neuroscience

Increased CSF volume, altered brain development and emotional reactivity after postnatal Zika virus infection in infant rhesus macaques

Dit onderzoek toont aan dat postnatale Zika-virusinfectie bij infantiele rhesusapen leidt tot een toename van het cerebrospinale vocht, geslachtsgebonden hersenstructurele veranderingen en verstoorde emotionele regulatie, wat benadrukt dat ook kinderen die na de geboorte besmet raken, langetermijnmonitoring nodig hebben.

Desai, N. P., Love, K. F., van Schoor, A., Freeman, S., Ali, M., Richardson, R., Kovacs-Balint, Z. A., Tobar Mosqueira, R. A., Lebovic, R. L., Acevedo-Polo, J. H., Vlasova, R. M., Styner, M., Sanchez (…)2026-03-27🧠 neuroscience

Single cell landscape of sex differences in the different courses of multiple sclerosis

Deze studie biedt een uitgebreid single-cell landschap van geslachtsverschillen bij multiple sclerose, waarbij transcriptomische data onthullen dat vrouwen beschermende mechanismen en herstelcapaciteiten vertonen terwijl mannen snellere progressie en zwaarder mitochondriale schade ervaren, wat leidt tot een interactieve webtool voor gepersonaliseerde therapieontwikkeling.

Soler-Saez, I., Gomez-Cabanes, B., Grillo-Risco, R., Galiana-Rosello, C., Barea-Moya, L., Carceller, H., Dolader-Rabinad, B., del Rey-Diez, N., Casanova-Ferrer, F., Gordillo-Gonzalez, F., Yanguas-Casa (…)2026-03-26🧠 neuroscience

Oxytocin neurons signal state-dependent transitions from rest to thermogenesis and behavioral arousal in social and non-social settings

Oxytocine-Neuronen in de hypothalamus faciliteren de overgang van rust naar thermogenese en gedragsopwaking in zowel sociale als niet-sociale situaties, waardoor ze een cruciale rol spelen in de homeostatische regulatie van de lichaamstemperatuur.

Vandendoren, M., Landen, J. G., Rogers, J. F., Killmer, S., Alamiri, B., Pohlman, C., Tattersall, G. J., Bedford, N. L., Nelson, A. C.2026-03-26🧠 neuroscience

Mitigation of Aβ25-35-Induced Cognitive Deficits in C57BL/6 Mice via Thermal Cycling Stimulation Employing Focused Ultrasound

Dit onderzoek toont aan dat thermische cyclische stimulatie met gefocuste ultrasound (FUS-TCS) cognitieve tekorten bij muizen met Alzheimer-like pathologie verbetert door de expressie van Aβ-afbrekende enzymen en antioxidant-eiwitten te verhogen.

Lin, G.-B., Liu, H.-H., Kuo, Y.-Y., Chen, Y.-M., Hsu, F.-T., Wang, Y.-W., Kung, Y., Ching, C., Chao, C.-Y.2026-03-26🧠 neuroscience