Learning mixed quantum states in large-scale experiments

De auteurs presenteren en testen een efficiënt protocol dat klassieke schaduwen van lokale willekeurige metingen gebruikt om de matrix-product-operator-representatie van experimenteel voorbereide kwantumtoestanden te leren, wat zij succesvol demonstreren door verstrengelde toestanden van tot 96 qubits op een supergeleidende kwantumprocessor te reconstrueren.

Matteo Votto, Marko Ljubotina, Cécilia Lancien, J. Ignacio Cirac, Peter Zoller, Maksym Serbyn, Lorenzo Piroli, Benoît Vermersch

Gepubliceerd 2026-03-10
📖 4 min leestijd🧠 Diepgaand

Each language version is independently generated for its own context, not a direct translation.

De Grote Uitdaging: Een foto maken van een spook

Stel je voor dat je een quantumcomputer hebt met 96 "qubits" (de bouwstenen van de quantumwereld). Dit is als een enorm, ingewikkeld machinekamer vol met 96 dansende spookjes. Je wilt weten hoe deze spookjes precies bewegen en met elkaar interageren.

Het probleem? In de quantumwereld kun je niet zomaar een foto maken. Als je naar één spookje kijkt, verandert het gedrag van de rest. Om het hele plaatje te krijgen, moet je het systeem duizenden keren meten. Bij 96 qubits zou dit normaal gesproken zo veel metingen vereisen dat het langer duurt dan de leeftijd van het heelal. Het is alsof je probeert een heel boek te herschrijven door één letter per seconde te raden, terwijl het boek elke keer verandert als je kijkt.

De Oplossing: Een slimme schatting (De "Shadow" methode)

De onderzoekers gebruiken een slimme truc die "klassieke schaduwen" heet.

  • De Analogie: Stel je voor dat je in een donkere kamer staat met een groot, wazig schilderij. Je kunt het schilderij niet direct zien, maar je kunt er een zaklamp op schijnen vanuit willekeurige hoeken. Door te kijken waar de schaduwen vallen op de muren, kun je met een computerprogramma reconstrueren hoe het schilderij eruit moet hebben gezien.
  • In dit geval zijn de "schaduwen" de metingen die ze doen. Ze kijken niet naar alles tegelijk, maar naar kleine stukjes, willekeurig gekozen.

Het Geniale Deel: De "Lego-muur" (MPO)

Nu hebben ze duizenden schaduwen, maar hoe bouw je daar een compleet beeld van?
De onderzoekers gebruiken een methode die lijkt op het bouwen van een muur van Lego-stenen.

  • In de quantumwereld wordt een complexe toestand vaak beschreven als een lange keten van blokken (dit noemen ze een Matrix Product Operator of MPO).
  • De Analogie: In plaats van te proberen het hele 96-qubit-systeem in één keer te begrijpen (wat onmogelijk is), bouwen ze het stuk voor stuk op. Ze nemen één blokje (één qubit), kijken naar de schaduwen van de buren, en passen dat blokje aan zodat het perfect past. Dan gaan ze naar het volgende blokje, en zo verder.
  • Dit doen ze net als een DMRG-algoritme (een bekende techniek uit de fysica), wat vergelijkbaar is met het stapelen van een toren: je legt de eerste steen, dan de tweede, en als je ziet dat de toren scheef staat, pas je de vorige steen een beetje aan voordat je verder gaat.

Wat hebben ze gedaan?

Ze hebben dit protocol getest op een echte quantumcomputer van IBM (met 96 qubits).

  1. De Test: Ze lieten de computer een complex quantum-experiment doen (een "geklopt Ising-model", wat klinkt als een danspas, maar het is eigenlijk een simpele manier om verstrengeling te creëren).
  2. Het Resultaat: Ze gebruikten hun "Lego-methode" om de toestand van de 96 qubits te leren kennen.
  3. De Prestatie: Vroeger konden wetenschappers dit soort dingen alleen doen met ongeveer 13 qubits. Ze hebben dit nu 7 keer groter gemaakt (96 qubits).

Waarom is dit zo belangrijk?

1. Het is een "Quantum-naar-Klassieke" vertaler
Stel je voor dat je een gesprek hebt met iemand die in een andere taal spreekt. Deze methode vertaalt het ingewikkelde quantumgedrag naar een compacte, begrijpelijke beschrijving (de Lego-muur) die op een gewone computer past. Je hoeft niet elke meting opnieuw te doen om een nieuw vraag te beantwoorden; je hebt nu het "model" en kunt daar alles mee berekenen.

2. Fouten opsporen en repareren
Quantumcomputers maken veel fouten (ruis). De onderzoekers hebben hun methode gebruikt om te kijken waar die fouten zaten.

  • De Analogie: Het is alsof je een gebreide trui hebt die ergens een gat heeft. In plaats van de hele trui weg te gooien, kun je met deze methode precies zien waar het gat zit en de draden eromheen zo herschikken dat het gat bijna onzichtbaar wordt. Ze hebben laten zien dat ze de "echte" toestand van de computer kunnen reconstrueren, zelfs als de metingen ruis bevatten.

3. De toekomst
Dit opent de deur voor veel grotere experimenten. Het betekent dat we in de toekomst quantumcomputers van honderden of duizenden qubits kunnen gebruiken en begrijpen, zonder dat we in de war raken door de enorme hoeveelheid data. Het is een stap in de richting van het bouwen van een echte, betrouwbare quantumcomputer.

Samenvattend

De onderzoekers hebben een slimme manier bedacht om een enorm, complex quantum-systeem te "lezen" door er willekeurig naar te kijken (schaduwen) en het vervolgens stap voor stap op te bouwen als een Lego-muur. Ze hebben dit succesvol getest op een machine met 96 qubits, wat een wereldrecord is voor dit soort analyse, en het helpt ons om fouten in quantumcomputers beter te begrijpen en te corrigeren.