Mathematicians in the age of AI

Dit essay dringt er bij wiskundigen op aan om zich op de hoogte te houden van de snelle ontwikkelingen in AI, die in staat is om onderzoeksniveau-theorema's te bewijzen, en om proactief te reageren op de daaruit voortvloeiende verstoringen, uitdagingen en kansen voor de wiskundige praktijk.

Jeremy Avigad

Gepubliceerd 2026-03-05
📖 5 min leestijd🧠 Diepgaand

Each language version is independently generated for its own context, not a direct translation.

Wiskunde in het tijdperk van de AI: Een verhaal over verandering, angst en nieuwe kansen

Stel je voor dat wiskundigen eeuwenlang de enige mensen waren die een heel moeilijk raadsel konden oplossen. Ze waren de meesters van de logica, de bouwers van enorme, complexe torens van gedachte. Maar nu is er een nieuwe speler in het spel: de Kunstmatige Intelligentie (AI). En die nieuwe speler is niet alleen snel, hij is ook aan het leren hoe hij die torens zelf kan bouwen.

Dit artikel, geschreven door wiskundige Jeremy Avigad in 2026, is een oproep aan alle wiskundigen om wakker te worden. Hij zegt: "De AI is er nu, of we het nu leuk vinden of niet. Laten we niet panikeren, maar laten we leren hoe we hier samen mee kunnen werken."

Hier is wat er in het artikel staat, vertaald in alledaags taal met een paar leuke vergelijkingen:

1. De snelle opmars (De "Super-Hulp")

Vroeger dachten we dat AI alleen maar goed was in simpele rekensommen of het herkennen van katten op foto's. Maar in de afgelopen paar jaar is er een enorme sprong gemaakt.

  • De Formele Bibliotheek: Stel je een enorme, digitale bibliotheek voor waar elke wiskundige stelling netjes is opgeschreven in een taal die een computer perfect begrijpt. AI helpt nu om deze boeken te schrijven en te controleren.
  • De "Drive-by" Proef: Er is een verhaal over een groep wiskundigen die samenwerkten om een heel moeilijk bewijs te digitaliseren. Plotseling kwam een bedrijf (Math Inc.) met een super-snelle AI genaamd "Gauss". Die AI nam het werk over, deed het in een paar dagen en zei: "Kijk, ik heb het gedaan!" De wiskundigen waren eerst geschokt, maar uiteindelijk besloten ze samen te werken. Het was alsof een professionele kok ineens een robot had die de hele maaltijd in een seconde klaarmaakte. De vraag is: wie krijgt nu de eer? En wat doen we met de tijd die we kwijt waren aan het snijden van de groenten?

2. De uitdaging voor studenten en leraren

De schrijver maakt zich zorgen over wat dit betekent voor de toekomst van de wiskunde als beroep.

  • Het Schaakbord: Vroeger dachten we: "Oké, computers zijn beter in schaken dan mensen, maar mensen spelen nog steeds voor plezier." Maar wiskunde is misschien meer als muziek. Als een robot elke symfonie perfect kan componeren, waarom zouden we dan nog pianolessen geven? Als het plezier van het zelf oplossen verdwijnt, waarom zouden studenten dan nog wiskunde studeren?
  • De Werknemers van de Toekomst: Veel wiskundeleraars geven les aan ingenieurs en data-analisten. Maar als die studenten AI kunnen gebruiken om hun huiswerk te maken, waarom zouden ze dan nog naar de les gaan? Als we hen niet leren hoe ze die slimme robots moeten aansturen, leren we ze niet hoe ze echte ingenieurs moeten zijn.

3. De angst: "Zijn we overbodig?"

De grootste angst is dat wiskundigen hun werk kwijtraken. We zijn trots op onze intuïtie, onze "Aha-momenten" en onze vermogen om complexe patronen te zien. Maar AI begint ook die patronen te zien.
De schrijver vraagt zich af: "Waarom hebben we nog steeds een baan?" Als AI de moeilijke problemen oplost, wat doen wij dan nog?

4. Het advies: Ga op de motor, niet eronder

In plaats van bang te zijn of de AI te proberen te stoppen, zegt Avigad: Gebruik het!

  • De Gids en de Chauffeur: Stel je voor dat wiskunde een lange, moeilijke reis is. De AI is de super-snelle auto die de weg al heeft uitgestippeld. Jij bent de chauffeur die weet waar je naartoe wilt en waarom. Als je de auto laat rijden, kom je sneller aan bij de grote ontdekkingen (zoals het oplossen van de P=NP-probleem of het bewijzen van de Gouden Stelling).
  • De Bouwmeesters: Wiskundigen zijn de beste probleemoplossers ter wereld. Laten we de AI niet zien als een vijand die ons werk afpakt, maar als een krachtig gereedschap. Net zoals een timmerman een nieuwe, elektrische zaag gebruikt om sneller te bouwen, moeten wiskundigen AI gebruiken om dieper te graven.

De conclusie

Het artikel eindigt met een optimistische boodschap:
De AI zal veranderen hoe we wiskunde doen, net zoals de uitvinding van de rekenmachine dat deed. Het zal saai werk (zoals het controleren van lange bewijzen) overnemen, zodat wij ons kunnen concentreren op het creatieve, mooie deel: het bedenken van nieuwe ideeën en het begrijpen van de wereld.

Als we de AI leren kennen, er goed mee omgaan en onze studenten leren hoe ze die krachtige robot moeten aansturen, dan zal wiskunde niet verdwijnen. Integendeel, het zal groeien en nog mooier worden. We moeten gewoon onze mouwen opstropen en aan de slag gaan.

Kortom: De AI is de nieuwe motor. Wij moeten de stuurman blijven. Laten we niet bang zijn, maar leren hoe we samen de snelste reis maken die de mensheid ooit heeft gemaakt.