We might not notice a 'mass' extinction

Hoewel de huidige biodiversiteitsverliespercentages mogelijk al consistent zijn met een massale uitsterving, waarschuwt deze studie dat we dit fenomeen waarschijnlijk niet zullen opmerken terwijl het zich afspeelt, omdat de benodigde tijdsduur voor bevestiging de beleidskaders overstijgt en toekomstige generaties onwetend zal laten over de omvang van de crisis.

De kern

De Kernboodschap: We missen misschien de ramp omdat we te traag tellen

Stel je voor dat er een enorme brand woedt in een gigantisch bos. De rook is al zichtbaar, de bomen beginnen te verkleuren en er zijn al veel dieren verdwenen. Maar er is een probleem: niemand heeft een complete lijst van alle bomen en dieren in dat bos.

Dit is precies wat Giovanni Strona en Corey Bradshaw in hun nieuwe onderzoek ontdekken. Ze zeggen: "We leven misschien al in de zesde grote uitstervingsramp, maar we zullen het misschien nooit officieel kunnen bewijzen."

Hier is hoe dat werkt, stap voor stap:

1. Het probleem van de "onbekende lijst"

Stel je een bibliotheek voor met miljarden boeken. We weten dat er veel boeken verbranden (dieren die uitsterven). Maar we hebben nog niet eens een lijst gemaakt van alle boeken die er zijn.

• Het huidige probleem: We weten dat er ongeveer 2 miljoen diersoorten zijn beschreven. Maar wetenschappers schatten dat er nog tientallen miljoenen onbekende soorten zijn (vooral kleine insecten en micro-organismen).
• De vergelijking: Het is alsof je probeert te tellen hoeveel mensen in een stadion verdwijnen, terwijl je niet eens weet hoeveel mensen er in totaal zaten. Als er duizenden verdwijnen die je niet eens op je lijstje had staan, lijkt het alsof er minder verdwijnen dan er echt zijn.

2. De race tussen "Vinden" en "Verdwijnen"

De auteurs hebben een simulatie gedaan, een soort digitale race tussen twee teams:

• Team Vinden: Taxonomen (de mensen die nieuwe soorten ontdekken en beschrijven).
• Team Verdwijnen: De uitstervingsprocessen door klimaatverandering en habitatvernietiging.

In hun computermodel lieten ze zien wat er gebeurt als deze twee teams tegen elkaar racen.

• Het resultaat: In bijna de helft van de scenario's (49%) wint het "Team Verdwijnen". De soorten sterven uit voordat ze ooit zijn ontdekt.
• De metafoor: Het is alsof je probeert een foto te maken van een vlinder die al weg is gevlogen voordat je de camera hebt opgehaald. Als de vlinder nooit op de foto staat, kun je later niet zeggen: "Kijk, deze vlinder is verdwenen."

3. Waarom we het misschien niet merken

Om officieel te zeggen: "Dit is een massale uitstervingsramp", moet er een bepaalde drempel worden gehaald. De wetenschappelijke definitie is vaak: 75% van alle diersoorten moet zijn verdwenen.

Maar hier zit de valstrik:

• Als we 75% van de soorten verliezen, maar we hebben maar 10% van de soorten ooit ontdekt, dan hebben we maar een heel klein deel van de echte uitstervingen gezien.
• De vergelijking: Stel je voor dat je een ijsberg ziet. Je ziet de punt boven water (de bekende uitstervingen), maar de enorme massa onder water (de onbekende uitstervingen) is onzichtbaar. Als de ijsberg smelt, zien we misschien alleen de top verdwijnen, terwijl de hele berg al weg is.

De auteurs zeggen dat er een grote kans is dat we de 75%-drempel bereiken, maar dat we dat nooit zullen bewijzen, omdat de meeste soorten die verdwijnen nooit op onze lijst hebben gestaan.

4. De "Kikker in het Kokende Water"

Het meest zorgwekkende punt van het artikel is de tijd.

• Een echte "massale uitstervingsramp" duurt duizenden tot tienduizenden jaren. Dat is veel langer dan het leven van een mens, of zelfs dan de geschiedenis van onze beschaving.
• De vergelijking: Het is als een kikker die in water zit dat heel langzaam opwarmt. De kikker merkt het niet, omdat het verandering zo traag gaat. Pas als het water kookt, is het te laat.
• Omdat het proces zo lang duurt, denken politici en de maatschappij misschien: "Dit is geen probleem voor ons leven, het is een probleem voor de toekomst." Maar de auteurs zeggen: Dat is gevaarlijk. Als we nu niets doen, erven we een wereld over die voor ons "normaal" lijkt, maar die eigenlijk al dood is.

Wat betekent dit voor ons?

De boodschap is niet dat we moeten stoppen met proberen het te bewijzen. Integendeel.

1. Het gebrek aan bewijs is geen bewijs van afwezigheid: Dat we niet kunnen zeggen "Ja, dit is officieel de zesde ramp", betekent niet dat het niet gebeurt. Het betekent alleen dat we te traag zijn met tellen.
2. Handelen nu is cruciaal: We hoeven niet te wachten tot we 100% zeker zijn of tot we alle soorten hebben geteld. De schade die we nu aanrichten (het verdwijnen van lokale ecosystemen, het instorten van voedselketens) is al echt, ook al tellen we het niet perfect.
3. De verantwoordelijkheid: Als we wachten tot we het kunnen bewijzen, is het misschien al te laat om iets te redden. We moeten handelen alsof de ramp al gaande is, omdat de kans groot is dat dat zo is.

Kort samengevat:
We rennen tegen de klok, maar we hebben een blinddoek op. We weten dat er een storm komt, maar omdat we niet alle bomen in het bos kunnen tellen, denken we misschien dat het alleen maar een zacht briesje is. De auteurs waarschuwen: Haal de blinddoek eraf en begin met beschermen, voordat we merken dat het bos al weg is.

Technische samenvatting

Probleemstelling

Er is overweldigend bewijs dat de huidige biodiversiteitscrisis leidt tot een massale achteruitgang van soorten, met populatieverliezen en lokale uitstervingen die veelvuldig worden geregistreerd. Desalniettemin blijft het aantal gedocumenteerde uitstervingen opvallend laag (ongeveer 1000 soorten over alle rijken heen) in vergelijking met de alarmerende toon in de wetenschappelijke gemeenschap. Dit creëert een paradox: hoewel de huidige uitstervingsrates (geschat op 20 tot 8343 keer de achtergrondrate) suggereren dat we mogelijk in de "zesde massale uitsterving" zitten, ontbreekt het harde bewijs om dit definitief te bevestigen volgens de paleontologische definitie (verlies van ≥75% van de biodiversiteit binnen <2 miljoen jaar).

De kernvraag van het artikel is niet alleen of we momenteel in een massale uitsterving verkeren, maar of we ooit in staat zullen zijn om dit te bevestigen. De auteurs betogen dat er een groot risico bestaat dat een massale uitsterving plaatsvindt zonder dat we dit kunnen documenteren, omdat onbeschreven soorten (die we nog niet kennen) sneller uitsterven dan ze kunnen worden beschreven.

Methodologie

De auteurs voeren een uitgebreid "gedachte-experiment" uit door een model te bouwen dat de "wedloop" simuleert tussen twee dynamische processen:

1. Biodiversiteitsverlies: De uitsterving van soorten op basis van huidige en toekomstige schattingen.
2. Soortbeschrijving: De tempo's waarmee nieuwe soorten worden ontdekt en beschreven door taxonomen.

Modelparameters en Aannames:

• Totale diversiteit: Er wordt uitgegaan van een breed scala aan schattingen voor de totale aantal diersoorten op aarde, variërend van 1,8 miljoen (optimistisch, bijna alles bekend) tot 163,2 miljoen (pessimistisch, veel onbekende ongewervelden).
• Uitstervingsrates: Drie scenario's gebaseerd op IUCN-data (1900–2025):
  • Optimistisch: Alleen soorten die officieel als "Uitgestorven" (EX) of "Uitgestorven in het wild" (EW) zijn gemarkeerd.
  • Intermediair: Inclusief "Kritiek bedreigde" soorten die mogelijk al uitgestorven zijn (CR(PE)).
  • Pessimistisch: Inclusief alle "Kritiek bedreigde" soorten (CR), aannemende dat ze een uitstervingsschuld hebben.
  • De rates variëren van 0,00004 tot 0,00053 soorten per jaar per totale diversiteit.
• Beschrijvingstempo: Gebaseerd op een lineaire trend (1970–2020) van ongeveer 13.110 nieuwe soorten per jaar in 2026, met een jaarlijkse toename van 77 soorten. Een verzadigingsfunctie wordt toegevoegd: naarmate meer soorten worden beschreven, wordt het vinden van nieuwe soorten moeilijker (afhankelijk van parameter $\alpha$).
• Simulatie: Er worden 100 unieke combinaties uitgevoerd (10 uitstervingsrates × 10 diversiteitsschattingen) over een periode van 2026 tot 10.000 (en soms 100.000) jaar. Het model volgt vier variabelen: totale levende soorten, cumulatief beschreven soorten, beschreven levende soorten, en onbekende uitstervingen (soorten die uitsterven voordat ze worden beschreven).

Definitie van Bevestiging:
Om een massale uitsterving te bevestigen, moet volgens de auteurs minimaal 75% van de totale initiële diversiteit (inclusief uitgestorven soorten) ooit zijn beschreven. Als meer dan 25% van de soorten uitsterft zonder ooit beschreven te zijn, is het onmogelijk om de drempel van 75% verlies te bewijzen.

Belangrijkste Bijdragen

1. Het concept van "Onzichtbare Uitsterving": De studie introduceert de kwantitatieve kans dat een massale uitsterving plaatsvindt in de "donkere hoek" van de biodiversiteit (onbeschreven soorten), waardoor het bewijs voor de crisis voor toekomstige generaties verloren gaat.
2. Tijdschaal-mismatch: De auteurs tonen aan dat de tijdschaal waarop een massale uitsterving zich volledig manifesteert (duizenden tot tienduizenden jaren) volledig losstaat van politieke en wetgevende cycli (jaren tot decennia). Dit creëert een gevaarlijke illusie van veiligheid.
3. Empirische escalatiekans: Door fossiele data (500 miljoen jaar) te analyseren, tonen ze aan dat de kans dat een biodiversiteitscrisis escaleren naar een massale uitsterving exponentieel stijgt zodra ongeveer 30% van de soorten is verloren.

Resultaten

• Onmogelijkheid van Bevestiging: In 49% van de gesimuleerde scenario's (vooral bij realistische, hoge schattingen van totale diversiteit) zal meer dan 25% van de soorten uitsterven voordat ze ooit beschreven zijn. In deze scenario's is het onmogelijk om later vast te stellen dat er een massale uitsterving heeft plaatsgevonden, omdat de "teller" van beschreven soorten nooit de 75%-drempel zal bereiken.
• Tijdslijn:
  • Als we aannemen dat we de 75%-drempel voor beschrijving kunnen halen, gebeurt dit gemiddeld rond het jaar 2930 (in scenario's met lage diversiteitsschattingen).
  • In scenario's waar de drempel niet gehaald wordt, overschrijdt het aantal onbekende uitstervingen de 25%-drempel gemiddeld rond het jaar 4231.
  • De volledige realisatie van een massale uitsterving (75% verlies van totale diversiteit) wordt geschat op 2.604 tot 34.808 jaar in de toekomst, afhankelijk van de uitstervingsrate.
• Vergelijking met het verleden: De huidige uitstervingsrates zijn consistent met, en soms sneller dan, die van historische massale uitstervingen (zoals het Perm-Trias, dat 12.000 tot 108.000 jaar duurde). Echter, omdat de huidige processen veel sneller verlopen dan de beschikbare beschrijvingstempo's, verliezen we het bewijs sneller dan het proces zelf.
• Escalatiekans: Gebaseerd op fossiele data is de kans dat een huidige crisis escaleren naar een massale uitsterving al significant (>5%) zodra 30% van de biodiversiteit verloren is gegaan. Dit wordt gezien als een onaanvaardbaar hoog risico in vergelijking met veiligheidsnormen in andere sectoren.

Significantie en Conclusie

De conclusie van Strona en Bradshaw is alarmerend maar noodzakelijk voor het beleid:

• Het gevaar van "Afwezigheid van Bewijs": Het feit dat we geen massale uitsterving kunnen bewijzen (omdat we de onbeschreven soorten missen), mag niet worden geïnterpreteerd als bewijs van afwezigheid van een crisis. Dit kan leiden tot een "fatale" passiviteit in het beleid.
• Verantwoordelijkheid: De tijdschaal van duizenden jaren mag niet worden gebruikt om de huidige generatie vrij te pleiten van verantwoordelijkheid. Het proces van uitsterving is nu al catastrofaal voor ecosystemen en menselijk welzijn, zelfs als de formele "massale uitsterving" status pas over millennia wordt bereikt.
• Oproep tot actie: We moeten handelen op basis van de huidige uitstervingsrates en het risico op ecologische instorting, niet wachten tot we het bewijs hebben dat we misschien nooit zullen vinden. De "kikker in het warm wordende water" (langzaam stijgende temperatuur die niet wordt opgemerkt) is een passende metafoor voor de huidige situatie.

Kortom, de paper waarschuwt dat we mogelijk de "zesde massale uitsterving" zullen meemaken en vergeten, tenzij we nu ingrijpen voordat de onbekende biodiversiteit volledig is uitgewist.