Adaptive loss of function accelerated the evolution of ancient and modern human cognition

Deze studie introduceert een nieuwe methode (FASTER) die aantoont dat de versnelde evolutie van de mens niet alleen in DNA-sequenties zit, maar vooral in het verlies van moleculaire functies, wat waarschijnlijk een belangrijke drijfveer is geweest voor de ontwikkeling van het menselijk brein en cognitie.

Oorspronkelijke auteurs: Starr, A. L., Cale, G. M., Magtanong, L., Palmer, M. E., Fraser, H. B.

Gepubliceerd 2026-04-28
📖 2 min leestijd☕ Koffiepauze-leesvoer
⚕️

Dit is een AI-gegenereerde uitleg van een preprint die niet peer-reviewed is. Dit is geen medisch advies. Neem geen gezondheidsbeslissingen op basis van deze inhoud. Lees de volledige disclaimer

Each language version is independently generated for its own context, not a direct translation.

Verlies van functie versnelde de evolutie van het menselijk brein

Wetenschappers hebben eerder ontdekt dat bepaalde delen van het menselijk DNA veel sneller veranderen dan die van chimpansees, onze nauwste levende verwanten. Tot nu toe richtten die onderzoeken zich vooral op kleine stukjes DNA die geen instructies bevatten voor het maken van eiwitten. Hierdoor bleef een belangrijke vraag onbeantwoord: veranderen niet alleen de letters van de genetische code zelf, maar verandert ook de werking van de biologische onderdelen die die code aanstuurt?

In dit onderzoek hebben de onderzoekers een nieuwe methode ontwikkeld, genaamd FASTER. Waar eerdere methoden alleen kijken naar veranderingen in de volgorde van de genetische letters, kijkt FASTER ook naar de voorspelde biologische functie van die gebieden. Hierdoor kunnen de onderzoekers onderzoeken of de werking van een gen of een regelmechanisme in het DNA sneller verandert dan verwacht.

Door deze methode toe te passen op mensen en chimpansees, ontdekten de onderzoekers dat de versnelling niet beperkt is tot kleine stukjes DNA. De versnelling vindt plaats in eiwitcoderende gebieden, in de uiteinden van genen en in de gebieden die de activiteit van genen regelen. De onderzoekers zagen een patroon: in de menselijke lijn veranderen belangrijke, voorheen stabiele plekken in het DNA veel sneller dan in de chimpansee. Veel van deze veranderingen leiden tot een verminderde stabiliteit van eiwitten of een verminderde toegankelijkheid van het DNA voor de moleculen die het moeten aflezen.

Verschillende bewijsstukken wijzen erop dat deze versnelling in de mens werd gedreven door natuurlijke selectie die gericht was op de ontwikkeling van het brein en cognitieve vermogens. Dit proces lijkt zelfs de afgelopen duizenden jaren nog door te zijn gegaan.

De resultaten van het onderzoek suggereren dat een versnelde afname van biologische functies — waaronder een wijdverspreide afname in de activiteit waarmee genen worden aan- en uitgezet — een belangrijke drijfveer is geweest voor zowel de oude als de recente menselijke evolutie.

Verdrinkt u in papers in uw vakgebied?

Ontvang dagelijkse digests van de nieuwste papers die bij uw onderzoekswoorden passen — met technische samenvattingen, in uw taal.

Probeer Digest →