Functional neurological symptoms occur commonly in healthy adults: implications for the pathophysiology of FND

Deze studie toont aan dat functionele neurologische symptomen veelvuldig voorkomen bij gezonde volwassenen, wat suggereert dat functioneel neurologisch syndroom (FNS) niet het optreden van deze symptomen op zich is, maar eerder een falen van de mechanismen die ervoor zorgen dat deze symptomen vanzelf verdwijnen.

De kern

De "Glitch" in Je Brein: Waarom We allemaal Functionele Neurologische Symptomen Krijgen (maar niet altijd FND hebben)

Stel je je brein voor als een supermoderne, ingewikkelde computer. Soms, als je ergens te veel op focust of als je even in paniek raakt, loopt die computer een klein beetje vast. Je muis werkt niet goed, of het scherm flitst even. Dit is wat de auteurs van dit onderzoek "functionele neurologische symptomen" noemen.

Vroeger dachten artsen: "Als je deze 'glitches' hebt, heb je een ernstige ziekte genaamd Functioneel Neurologisch Stoornis (FND)." Maar dit nieuwe onderzoek zegt: "Nee, wacht even. Die glitches hebben we allemaal wel eens gehad."

Hier is wat het onderzoek vertelt, vertaald naar een simpel verhaal:

1. Het Grote Experiment: Experts die zichzelf testen

De onderzoekers (artsen en wetenschappers die elke dag met FND-patiënten werken) vroegen zich af: "Hoe vaak krijgen gezonde mensen deze symptomen?"
Om dit te weten te komen, stelden ze een enquête voor aan 95 experts die naar een internationale conferentie kwamen. Ze waren allemaal experts in het herkennen van deze symptomen, maar niemand van hen had ooit de diagnose FND gekregen. Ze waren dus "gezonde" mensen met een scherp oog voor hun eigen brein.

2. De Verbluffende Resultaten

Het resultaat was een schok voor de wetenschappelijke wereld:

• Meer dan de helft (57%) van deze experts had ooit last gehad van een van deze symptomen.
• De symptomen waren vaak kortdurend (soms maar een paar minuten).
• Ze veroorzaakten geen grote problemen in het dagelijks leven.

De Analogie:
Stel je voor dat je een auto hebt. Soms, als je ergens te hard op remt of in de regen rijdt, slippen de wielen even. Dat is een "glitch".

• De meeste mensen: Krijgen die slip eens in de 10 jaar. Je remt, de auto schuift even, en dan is het weer goed. Je rijdt gewoon door.
• FND-patiënten: Krijgen die slip, maar de auto blijft slippen, zelfs als je niet meer remt. De wielen blokkeren, de auto stopt, en het wordt een groot probleem.

Het onderzoek toont aan dat iedereen wel eens slippen heeft. Het probleem is niet dat de slip ontstaat, maar dat hij bij sommige mensen niet stopt.

3. De Nieuwe Theorie: Het is niet de "Glitch", maar het "Herstellen"

De auteurs stellen een heel nieuwe manier van kijken voor. Ze zeggen:

"FND is niet de ziekte die de symptomen veroorzaakt. FND is de ziekte waarbij je brein niet weet hoe het de symptomen moet oplossen."

• Normaal brein: Je krijgt een rare sensatie of een stijve spier (de glitch). Je brein merkt het, corrigeert het, en binnen een minuut is het weg.
• FND-brein: De glitch komt op, maar het "herstelmechanisme" van het brein is stuk. De glitch blijft hangen, groeit uit tot een probleem en veroorzaakt pijn of ongemak.

4. Waarom is dit belangrijk?

Dit klinkt misschien als een klein detail, maar het verandert alles:

1. Stigma: Het helpt om te begrijpen dat het hebben van een symptoom niet betekent dat je "gek" bent of een ernstige ziekte hebt. Het is een menselijke ervaring die bijna iedereen wel eens heeft.
2. Behandeling: In plaats van te proberen de symptomen te "wegmaken" (alsof je de muis van de computer vervangt), moeten artsen zich richten op het herstellen van het herstelmechanisme. Hoe leren we het brein weer om die glitches snel op te lossen?
3. Onderzoek: Het betekent dat we niet meer moeten zoeken naar "wat maakt FND-patiënten anders", maar moeten kijken naar "wat maakt dat hun brein niet herstelt".

Samenvatting in één zin

Net zoals bijna iedereen wel eens een kortstondige "computerfout" heeft, hebben bijna alle mensen wel eens een kortstondig neurologisch symptoom; de echte ziekte (FND) is niet het symptoom zelf, maar het feit dat het brein vergeet hoe het die fout moet repareren.

De boodschap: Als je ooit een rare sensatie had die verdween toen je er niet meer aan dacht, ben je niet "ziek". Je brein heeft gewoon even een klein momentje nodig gehad om zichzelf te herstellen. Bij mensen met FND is dat herstelproces helaas vastgelopen.

Technische samenvatting

Titel: Functionele neurologische symptomen komen veel voor bij gezonde volwassenen: implicaties voor de pathofysiologie van FND

Auteurs: David D.G. Palmer, Mark J. Edwards, Jason B. Mattingley

---

1. Het Probleem

Functioneel Neurologisch Stoornis (FND) wordt traditioneel gedefinieerd door de aanwezigheid van ernstige en aanhoudende functionele neurologische symptomen (zoals bewegings- of zintuigstoornissen zonder organische oorzaak). Er bestaat echter een wijdverbreide aanname dat het voorkomen van dergelijke symptomen synoniem is met de diagnose FND.

In de klinische praktijk zien neurologen echter vaak milde, kortdurende functionele symptomen bij patiënten die geen FND hebben. Ook worden functionele tekens vaak gevonden bij mensen zonder symptomen. Het ontbreekt aan empirisch bewijs over de frequentie van deze "benigne" functionele symptomen in een gezonde populatie. Dit gebrek aan onderscheid bemoeilijkt het definiëren van FND als een specifiek ziektebeeld en belemmert het begrijpen van de onderliggende pathofysiologie. De centrale vraag is: komen functionele symptomen ook voor bij mensen zonder FND, en als dat zo is, wat betekent dit dan voor de definitie van de stoornis?

2. Methodologie

De auteurs hebben een cross-sectioneel survey-onderzoek uitgevoerd onder een specifieke, deskundige populatie om de nauwkeurigheid van de zelfrapportage te maximaliseren.

• Doelgroep: 95 deelnemers (van de 716 aanwezigen) van de 5e Internationale Conferentie over Functionele Neurologische Stoornissen (Verona, Italië, juni 2024).
• Selectiecriteria: Deelnemers moesten deskundigen zijn (meestal klinici) in de identificatie van functionele symptomen, maar mochten nooit eerder een diagnose van FND hebben gekregen.
• Instrument: De Functional Neurological Experiences Questionnaire (FNEQ), ontwikkeld door de auteurs. Deze vragenlijst is specifiek ontworpen om functionele symptomen te onderscheiden van andere klachten door te focussen op kenmerkende eigenschappen zoals:
  • Verslechtering bij meer inspanning of aandacht op het symptoom.
  • Verbetering bij afleiding.
  • Omvatting van motorische symptomen, sensorische symptomen en dissociatie (depersonalisatie/derealisatie).
• Data-analyse: Beschrijvende statistieken (mediaan, kwartielen, percentages) werden berekend met Python. De data zijn anoniem verzameld via REDCap.

3. Belangrijkste Resultaten

De resultaten tonen aan dat functionele symptomen zeer frequent voorkomen bij mensen zonder FND:

• Prevalentie:
  • 57,4% van de respondenten gaf aan ooit functionele symptomen te hebben ervaren.
  • 47,9% rapporteerde specifiek functionele motorische of sensorische symptomen.
  • Opdeling: 37,9% (sensorisch), 20,2% (motorisch), 30,5% (dissociatie).
• Duur en Frequentie:
  • De symptomen waren over het algemeen kortdurend. De mediaan voor de langste duur was "een paar minuten" voor motorische symptomen en "minder dan een uur" voor sensorische symptomen.
  • De meeste respondenten rapporteerden meerdere episodes in hun leven (mediaan 2-3 tot 4-6 episodes).
• Impact:
  • De impact op het dagelijks leven was over het algemeen minimaal. De mediaan voor maximale impact was "niet op" of "een beetje".
  • Slechts een zeer klein aantal respondenten rapporteerde langdurige symptomen (>1 jaar), en zelfs bij deze groep was de functionele beperking vaak gering, behalve bij één geval van langdurige dissociatie.

4. Belangrijkste Bijdragen en Conclusies

De studie levert een fundamentele bijdrage aan het begrip van FND door de volgende punten te onderstrepen:

• Herschepping van FND: De auteurs stellen voor dat FND niet gedefinieerd moet worden als het ontstaan van functionele symptomen, maar als een falen van de mechanismen die deze symptomen normaal gesproken oplossen.
  • Gezonde hersenen produceren incidenteel functionele symptomen (bijv. door stress of afleiding), maar deze lossen zich spontaan op.
  • FND treedt op wanneer dit herstelmechanisme faalt, waardoor de symptomen persistent en verstorend worden.
• Aanpassing van Nosologie: De huidige diagnostische criteria, die vaak focussen op de symptomen zelf, zijn ontoereikend. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen "benigne" functionele symptomen (veelvoorkomend, kortdurend) en de stoornis FND (zeldzaam, aanhoudend, verstorend).
• Bayesiaanse Hersentheorie: De bevindingen ondersteunen het "Bayesian brain"-model, waarbij milde functionele symptomen een normaal bijverschijnsel zijn van een goed functionerend zenuwstelsel, en FND een pathologische afwijking in de regulatie of resolutie daarvan is.

5. Significantie en Implicaties

• Voor de Kliniek: Het besef dat functionele symptomen normaal kunnen voorkomen, kan helpen om patiënten te vermijden die onnodig worden gediagnosticeerd met een ernstige stoornis voor kortdurende klachten. Het benadrukt het belang van het beoordelen van de duur en impact van symptomen, niet alleen de aanwezigheid ervan.
• Voor het Onderzoek: De focus van onderzoek moet verschuiven van het begrijpen van de oorsprong van de symptomen naar het begrijpen van de resolutiemechanismen. Waarom lost de ene persoon een functionele symptoom op, terwijl de ander FND ontwikkelt?
• Beperkingen: De steekproef bestond uit experts (klinici), wat kan leiden tot een onderschatting van de prevalentie in de algemene bevolking (omdat experts symptomen beter herkennen) of een vertekend beeld door hun specifieke kennis. Desondanks is de conclusie dat symptomen veel vaker voorkomen dan de stoornis FND, robuust.

Samenvattend: Deze studie daagt de huidige definitie van FND uit en pleit voor een nieuw pathofysiologisch model waarbij FND wordt gezien als een stoornis in het herstel van functionele symptomen, in plaats van de symptomen zelf.