Projected long-term impacts of US funding cuts on TB and HIV in South Africa and the TB Programme response

Wiskundige modellen tonen aan dat door de VS gefinancierde korting op TB- en HIV-programma's in Zuid-Afrika tussen 2025 en 2035 tot honderdduizenden extra gevallen en overlijdens kan leiden, wat de noodzaak onderstreept van snelle, gefinancierde maatregelen om deze terugslag te voorkomen.

De kern

De Gaten in het Dak: Wat er gebeurt als de VS stopt met betalen voor TB en HIV in Zuid-Afrika

Stel je voor dat Zuid-Afrika een enorm, stevig huis is dat de afgelopen jaren hard heeft gewerkt om twee grote lekken in het dak te dichten: Tuberculose (TB) en HIV. Dankzij veel geld en hard werken van de overheid en internationale vrienden, is het dak bijna dicht. De regen (de ziektes) komt veel minder binnen dan voorheen.

Maar nu is er een groot probleem. De belangrijkste sponsor, de Verenigde Staten (VS), heeft plotseling gezegd: "We stoppen met betalen." Dit is alsof iemand die de dakpannen en het cement betaalde, ineens vertrekt en zegt: "Jullie moeten het nu alleen doen."

Dit rapport is als een waarschuwing van een bouwkundige die zegt: "Als we niets doen om dat gat te dichten, zal het dak over tien jaar weer volledig instorten."

Hier is wat het rapport zegt, vertaald naar simpele taal:

1. Het Risico: Een sneeuwbaleffect

De onderzoekers hebben een soort "toekomst-machine" (een wiskundig model) gebruikt om te kijken wat er gebeurt als het geld niet terugkomt.

• Het HIV-probleem: Als er minder geld is voor medicijnen tegen HIV (ART), krijgen meer mensen HIV. Het is alsof je de poort van een zwembad openlaat; het water (het virus) stroomt erin.
• Het TB-probleem: Mensen met HIV zijn veel kwetsbaarder voor TB. Als het zwembad vol loopt, worden de mensen in het water sneller ziek.
• Het resultaat: Zonder extra geld zou er tussen 2025 en 2035 een enorme golf van nieuwe ziektes komen.
  • Extra zieken: Tussen 220.000 en 730.000 nieuwe gevallen van TB.
  • Extra doden: Tussen 67.000 en 225.000 mensen zouden kunnen overlijden.
  • Terug naar de toekomst: Dit betekent dat alle vooruitgang van de afgelopen 10 tot 15 jaar volledig teniet wordt gedaan. Het is alsof je een berg oploopt en dan, omdat je even stopt, weer helemaal naar beneden rolt.

2. De Twee Scenario's: Een gat dichten of niet?

De onderzoekers kijken naar twee mogelijke toekomstbeelden:

• Slechtste scenario (Geen redding): Als het geld niet terugkomt en er wordt niets gedaan, blijft het gat open. De ziektes verspreiden zich razendsnel, net als een brand in een droog bos. Het duurt dan 8 tot 12 jaar om weer op het niveau te komen waar we nu staan.
• Reddingsscenario (Wel actie): Als Zuid-Afrika snel geld vindt en de diensten herstelt (bijvoorbeeld door meer tests te doen), kan de schade beperkt blijven. Maar zelfs dan duurt het jaren om de schade te herstellen.

3. Wat doet Zuid-Afrika nu? (De Brandweer)

Gelukkig is Zuid-Afrika niet stil gaan zitten. Ze hebben een "Brandweerplan" opgezet:

• Meer testen: Ze hebben in 2025 al 3,5 miljoen mensen getest. Dit is als het controleren van duizenden huizen om te zien of er al rook is.
• Eigen geld: De regering heeft beloofd om ongeveer 41,7 miljoen dollar uit eigen zak te betalen om het gat te dichten. Dit is goed, maar het is nog niet genoeg om het hele gat te vullen. Het is alsof je een emmer water gooit op een grote brand; het helpt, maar je hebt een slang nodig.

4. De Les voor Morgen

De boodschap van dit rapport is helder: Wacht niet.

Als je een lek in je dak ziet, moet je het direct dichten. Als je wacht tot het regent, is het huis al nat en is de schade veel groter.

• Politiek wil: De leiders moeten beloven dat ze het geld blijven geven.
• Transparantie: We moeten weten waar het geld precies naartoe gaat.
• Innovatie: Ze zoeken naar nieuwe, goedkopere manieren om te testen (zoals een snelle test die je bijna bij de patiënt kunt doen).

Kortom: Zuid-Afrika heeft hard gewerkt om TB en HIV onder controle te krijgen. Als het geld van de VS wegvalt en niemand iets doet, valt dat huis weer in puin. Maar als ze nu snel en slim handelen, kunnen ze het dak redden en de regen buiten houden.

Technische samenvatting

Technische Samenvatting: Projecteerde langetermijneffecten van Amerikaanse financieringskorting op TB en HIV in Zuid-Afrika

1. Het Probleem
Zuid-Afrika heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt in de bestrijding van tuberculose (TB) en HIV, met name door een uitbreiding van testen en antiretrovirale therapie (ART). Echter, de momentum van deze winst werd bedreigd door de terugtrekking van financiering door de Amerikaanse overheid in het begin van 2025. Hoewel het nationale TB-programma (NTP) in 2024/25 grotendeels (67%) uit binnenlandse middelen werd gefinancierd, was er nog steeds een significante afhankelijkheid van externe fondsen (Global Fund 19%, USAID/PEPFAR 14%). De paper onderzoekt de potentiële langetermijneffecten van ongedempte financieringsverstoringen op de incidentie en mortaliteit van TB en HIV in de periode 2025–2035, en analyseert de reactie van het Zuid-Afrikaanse NTP.

2. Methodologie
De auteurs gebruikten het Thembisa TB/HIV wiskundige model, een dynamisch model dat TB-programma-interventies (preventieve therapie, testen, behandeling) koppelt aan HIV-epidemiologie en interventies (preventie, testen, ART).

• Scenario's: Er werden scenario's gemodelleerd gebaseerd op input van belanghebbenden (NTP-stakeholders), die variëren van minimale tot maximale verstoringen van kernservices.
• Variabelen: De modellen simuleerden reducties in:
  • TB-preventieve therapie voor mensen met HIV (PLHIV).
  • TB-testen en screening.
  • Koppeling aan TB-behandeling.
  • Dekking van antiretrovirale therapie (ART) voor HIV.
• Tijdspanne: Projecties voor de periode 2025–2035.
• Vergelijking: Er werden twee hoofdsituaties vergeleken:
  1. Ongecompenseerde reducties zonder herstel (tot 2035).
  2. Geleidelijk herstel naar basisniveaus beginnend in 2029 (einde van de huidige Amerikaanse ambtstermijn).

3. Belangrijkste Bijdragen

• Kwantificering van langetermijnrisico's: Het biedt de eerste gedetailleerde projectie van de langetermijnimpact van financieringskorting op zowel TB als HIV in een land met een hoge last, specifiek voor de periode na de initiële schok.
• Integratie van epidemieën: Het benadrukt de sterke koppeling tussen HIV- en TB-programma's, waarbij verstoringen in HIV-zorg (ART) directe en ernstige gevolgen hebben voor de TB-epidemie.
• Beleidsondersteuning: Het rapport fungeert als een waarschuwing voor beleidsmakers om snelle en duurzame reacties te plannen om de omkering van decennia aan vooruitgang te voorkomen.

4. Resultaten
De modellen voorspellen catastrofale gevolgen bij gebrek aan mitigatie:

• HIV-infecties: Een vermindering van de ART-dekking met 14–28% zou leiden tot 235.000 tot 1.000.000 extra HIV-infecties tussen 2025 en 2035, afhankelijk van of er herstel optreedt.
• TB-incidentie en mortaliteit:
  • Er wordt een stijging van 12–41% verwacht in TB-gevallen onder mensen met HIV.
  • Een stijging van 21–72% in TB-sterfte onder mensen met HIV.
  • Totale impact: Tussen 2025 en 2035 worden 220.000 tot 730.000 extra TB-gevallen en 67.000 tot 225.000 extra TB-sterfgevallen voorspeld.
• Herstelperiode: Zelfs bij volledig herstel van de diensten in 2029, zou het 8 tot 12 jaar duren voordat de TB-incidentie en mortaliteit weer op de oorspronkelijke basislijnen (baseline) terugkeren. Dit betekent dat tijdelijke verstoringen langdurige sporen nalaten.

5. Reactie van het Nationale TB-Programma (NTP)
Het Zuid-Afrikaanse NTP heeft maatregelen genomen om de impact te beperken:

• TB Recovery Plans: Prioritering van diagnose, koppeling en behoud in zorg.
• Testcampagnes: In 2025 werden ongeveer 3,56 miljoen tests uitgevoerd (71% van het streefdoel van 5 miljoen), wat naar schatting de voorspelde reductie in testcapaciteit door financieringskorting heeft opgeheven.
• Financiering: De overheid kondigde 41,7 miljoen USD aan in noodfinanciering toe (waarvan 32 miljoen voor HIV-diensten en 7,1 miljoen voor onderzoek). De specifieke toewijzing aan TB-programma's blijft echter onduidelijk.

6. Betekenis en Conclusie
De studie concludeert dat zonder mitigatie de financieringskorting meer dan een decennium aan vooruitgang kan wissen. De resultaten onderstrepen dat:

• ART uitbreiding een van de meest effectieve interventies blijft voor TB-preventie in Zuid-Afrika.
• Transparantie in toewijzing van middelen cruciaal is om te voorkomen dat het TB-programma wordt verwaarloosd.
• Innovaties (zoals Point-of-Care-tests en toekomstige vaccins) en nieuwe financieringsmechanismen (zoals sociale impactobligaties) noodzakelijk zijn voor langetermijnoplossingen.
• Hoewel de projecties pessimistisch zijn (omdat ze geen rekening houden met de huidige mitigatie-inspanningen), dienen ze als een noodzaak voor aanhoudende politieke toewijding en bescherming van kernservices om een terugkeer van de epidemie te voorkomen.