Contested Urban Spaces: Touting and Youth Survival in Zimbabwe

Technische Samenvatting: Betwiste Stedelijke Ruimtes: Touting en Jeugdige Overleving in Zimbabwe

Probleemstelling
Dit artikel behandelt de aanhoudende spanning tussen formeel stedelijk bestuur en de proliferatie van jeugdige "touting" (lokaal bekend als "mahwindi") in Harare, Zimbabwe. Ondanks het feit dat het wordt gecriminaliseerd onder de Road Motor Transportation Act (Chap. 13:11) en de Urban Councils Act (Chap. 29:15), blijft touting een dominant kenmerk van de transporteconomie van de stad. De studie onderzoekt de "dialectiek" tussen staatscriminalisering (politie-invallen, arrestaties en boetes) en de veerkracht van informele transportpraktijken. Het kernprobleem is dat punitieve bestuurlijke benaderingen er niet in slagen om touting uit te bannen, maar het in plaats daarvan verplaatsen en corruptie normaliseren, terwijl de structurele drijfveren — langdurige economische krimp, deïndustrialisatie en chronische jeugdwerkloosheid — onbenut blijven. Het artikel daagt het kader van de staat dat touts louter als criminele overlast beschouwt, uit door te stellen dat touting een gestructureerde levensonderhoudsrespons is op systemische uitsluiting.

Methodologie
Het onderzoek maakt gebruik van een kwalitatieve, multisite etnografische benadering die werd uitgevoerd tussen oktober 2023 en september 2024.

• Locaties: Vier actieve touting-hubs in Harare werden geselecteerd op basis van hun belang als transportcorridors: Park Street (Rhodesville route), Rezende Street en Second Street NASSA corner (University of Zimbabwe route), en Market Square rank (Harare Hospital route).
• Deelnemers: De studie betrok 28 jeugdige touts (18+ jaar). Purposive sampling werd gebruikt voor de werving, gevolgd door snowball sampling.
• Dataverzameling: Data werd gegenereerd via semigestructureerde diepte-interviews, participant observatie en ervaringsgerichte immersie. De onderzoeker, een dagelijkse forens op deze routes, maakte gebruik van de eigen positionaliteit om vertrouwen op te bouwen.
• Ethische overwegingen: Gezien het gecriminaliseerde karakter van de activiteit en de angst van deelnemers voor juridische repercussies, werd geïnformeerde toestemming voorn heavy in drie geïsoleerde gevallen verkregen via mondelinge overeenkomst, naast ondertekende formulieren voor anderen. Alle namen werden gepseudonimiseerd.
• Theoretisch Kader: De analyse is gebaseerd op Giddens' (1984) Structuratietheorie (waarbij structuren en agency als wederzijds constitutief worden gezien), het Sustainable Livelihoods Framework (Chambers en Conway, 1992; Scoones, 1998), en theorieën over Afrikaanse stedelijke informality (Simone, 2004; Kamete, 2017).

Belangrijkste Bijdragen en Resultaten
De studie levert verschillende cruciale bevindingen op met betrekking tot de aard, evolutie en het bestuur van touting in Harare:

1. Structurele Drijfveren en "Waithood": Touting is geen willekeurige afwijking, maar een direct gevolg van de economische krimp in Zimbabwe en het fenomeen van "waithood" (Honwana, 2014), waarbij jongeren geconfronteerd worden met een gestagneerde overgang naar volwassenheid door een gebrek aan formele werkgelegenheid. Meer dan 80% van de werkende jeugdpopulatie opereert in de informele economie.
2. Agency en Adaptatie (De Dialectiek van Controle): In tegenstelling tot het beeld van touts als passieve slachtoffers, demonstreert de studie hun "dialectiek van controle". Touts maken gebruik van geavanceerde ontwijkings tactieken, waaronder gecodeerde taal (bijv. "Mangongongo" voor politie), rotatiesystemen en omkopingsnetwerken. Handhavingsacties leiden vaak tot tactische innovaties (bijv. vermomde chauffeurs, gezamenlijke borgfondsen) in plaats van tot beëindiging van de activiteit.
3. Genderverschuivingen: De studie documenteert een significante verschuiving in de genderdemografie van de touting. Hoewel historisch gezien door mannen gedomineerd, omvat de sector nu geschoolde vrouwen (bijv. "Rutendo" en "Cynthia") die de ruimte navigeren via strategische zelfpresentatie en diversificatie van rollen (bijv. het combineren van touting met verkoop op straat). Dit daagt het stereotype uit van de ongeschoolde, onhandelbare mannelijke tout.
4. Differentiatie van Touts: Het onderzoek maakt onderscheid tussen "touts van hoop" (georganiseerd, familiegericht, vaak geschoolde individuen zoals George, een voormalig hotelmedewerker) en "touts van wanhoop" (zij die gedreven worden door directe noodzaak). Solidariteitsnetwerken bestaan waarbij touts middelen samenbrengen om boetes of borg te betalen voor gearresteerde collega's.
5. Ineffectiviteit van Criminalisering: De "No to Touts"-operatie (gelanceerd voorafgaand aan de 2024 SADC-top) en dagelijkse arrestaties (gemiddeld 50 per dag historisch gezien) hebben er niet in geslaagd om touting te verminderen. In plaats daarvan hebben deze operaties een "hybride regulatoire orde" versterkt waar omkoping een standaard operationele kostenpost is geworden, en handhaving wordt gekenmerken door inconsistentie en "anti-stedelijk" bestuur (Kamete, 2017).
6. Functionele Noodzaak: Touting vult een kritiek infrastructuurgat dat is achtergelaten door de ontoereikendheid van het formele openbaar vervoer (ZUPCO). Touts bieden snellere, flexibelere en toegankelijkere transportopties (bijv. "Mushika shika" taxi's) die formele systemen niet kunnen evenaren, en dienen als essentiële "mensen als infrastructuur" (Simone, 2004).

Betekenis en Claims
Het artikel betoogt dat de criminalisering van touting een gebrekkige bestuurlijke reactie is die de inbedding van de praktijk binnen de overlevingseconomie van Harare negeert.

• Hercadering van het Narratief: De studie claimt dat touting niet als een criminele overlast moet worden erkend, maar als een legitieme, zij het informele, levensonderheidsstrategie en een noodzakelijk onderdeel van het stedelijke transportsysteem.
• Beleidsimperatief: De auteur pleit voor een verschuiving van repressie naar erkenning en regulering. In lijn met de ILO-aanbeveling 204 en lokale precedenten, stelt het artikel voor dat beleid zich moet richten op het formaliseren van touting door middel van geregistreerde zones, coöperatieve kaders en sociale beschermingsmechanismen (bijv. ongevallenverzekering) in plaats van gewelddadige invallen.
• Theoretisch Inzicht: Door de toepassing van de Structuratietheorie toont het artikel aan dat het voortbestaan van touting niet te wijten is aan de afwezigheid van de staat, maar het resultaat is van de recursieve relatie waarbij staatsrepressie en jeugdige adaptatie de informele systemen wederzijds reproduceren.

Het artikel concludeert dat zolang de structurele omstandigheden van werkloosheid en ontoereikend formeel transport niet worden aangepakt, en totdat het bestuur verder gaat dan "anti-stedelijke" criminalisering, touting een veerkrachtig, adaptief en essentieel kenmerk van het stedelijke landschap van Harare zal blijven.