Evaluating Interventions Aimed at Increasing Intention to Quit Vaping Among Adult E-cigarette Users - A Systematic Review

In het afgelopen decennium heeft een stille revolutie de manier waarop veel mensen nicotine consumeren, ingrijpend veranderd. Elektronische nicotineleveringssystemen, algemeen bekend als e-sigaretten of vapeapparaten, zijn in populariteit gestegen, met name onder jongeren. Hoewel deze apparaten vaak worden beschouwd als een minder schadelijk alternatief voor volwassen rokers die volledig overstappen van traditionele tabak, waarschuwen deskundigen op het gebied van de volksgezondheid dat hun recreatieve gebruik aanzienlijke risico's met zich meebrengt voor mensen die nog niet roken. De zorg gaat niet alleen over de directe gezondheidseffecten, maar ook over de potentie voor langdurige afhankelijkheid van nicotine en de mogelijkheid dat gebruikers uiteindelijk overstappen op schadelijker producten. Zelfs voor hen die geloven dat vapen hen helpt te stoppen met roken, kan het gebruik van deze apparaten zonder medische begeleiding soms de stopzetting bemoeilijken of het gebruik van zowel vapen als traditionele sigaretten tegelijkertijd aanmoedigen. Dit complexe landschap heeft gezorgd voor een dringende behoefte aan effectieve strategieën om huidige gebruikers te helpen stoppen. Een cruciale stap in dit proces is het begrijpen van de "intentie om te stoppen"—de mentale vastberadenheid die een persoon vormt om het gebruik van het product te staken. Als onderzoekers kunnen identificeren wat die vastberadenheid succesvol aanwakkert, kunnen zij betere hulpmiddelen ontwerpen om mensen te helpen de gewoonte te doorbreken.

Een onderzoeker onder leiding van Javad Heshmati aan de Universiteit van Ottawa zette zich in om de meest effectieve manieren te vinden om deze intentie om te stoppen te versterken onder huidige e-sigaretgebruikers. Zij voerden een systematische review uit, een rigoureuze methode waarbij alle beschikbare wetenschappelijke studies over een specifiek onderwerp worden verzameld en geanalyseerd om tot een duidelijke, op bewijs gebaseerde conclusie te komen. Zij doorzochten duizenden records uit belangrijke medische databases en filterden deze terug naar een definitieve set van negen kwalitatief hoogwaardige studies die direct maten hoe verschillende interventies de wens van een gebruiker om te stoppen met vapen veranderden. Deze studies, uitgevoerd tussen 2015 en 2024, omvatten in totaal 4.752 deelnemers en testten een grote verscheidenheid aan benaderingen, variërend van eenvoudige gedrukte waarschuwingen tot interactieve digitale spellen. Het doel was niet om te meten of mensen daadwerkelijk onmiddellijk stopten met vapen, maar om te bepalen welke methoden hen er succesvol toe brachten om serieuzer over stoppen na te denken.

De onderzoeker ontdekte dat verschillende soorten interventies de motivatie om te stoppen aanzienlijk kunnen vergroten. Een van de meest effectieve instrumenten bleek de visuele en tekstuele waarschuwingslabels op de verpakking te zijn. Studies toonden aan dat wanneer gebruikers werden blootgesteld aan labels die de gevaren van de vape-industrie of specifieke schadelijke ingrediënten details gaven, hun hunkering naar het product merkbaar afnam. In één experiment verminderden waarschuwingen over de industrie zelf de drang om e-sigaretten aan te schaffen, terwijl waarschuwingen over specifieke ingrediënten een nog sterker effect hadden. Bovendien deed de vorm van de waarschuwing er toe; afbeeldingen die gezondheidsrisico's uitbeelden, bleken krachtiger dan enkel tekstuele boodschappen. Deze visuele waarschuwingen vergrootten niet alleen de wens om te stoppen, maar brachten ook meer gesprekken op gang onder gebruikers over de verslavende aard van de apparaten en de gezondheidsproblemen die ze veroorzaken.

Naast statische labels benadrukte de review de kracht van storytelling en persoonlijke verbinding. Interventies die gebruikmaakten van "vicarious self-affirmation" (plaatsvervangende zelfbevestiging)—een techniek waarbij een persoon een verhaal leest over een personage dat een uitdaging overwint of een prijs wint—bleken verrassend effectief. Wanneer jonge volwassen gebruikers deze verhalen lazen voordat ze werden geconfronteerd met anti-vapeboodschappen, waren zij minder geneigd de waarschuwingen te negeren en rapporteerden zij vaker een sterke intentie om te stoppen. In één studie uitte bijna de helft van de deelnemers die dit type narratieve bevestiging ontvingen een verhoogde wens om te stoppen, een percentage dat aanzienlijk hoger lag dan bij degenen die standaard boodschappen of helemaal geen speciale interventie ontvingen. Dit suggereert dat het verbinden met een verhaal dat iemands waarden bevestigt, de defensieve houding tegenover gezondheidswaarschuwingen kan verlagen, waardoor de boodschap over stoppen overtuigender wordt.

Digitale hulpmiddelen en publieke bewustmakingscampagnes speelden eveneente vitale rol. De review onderzocht interactieve videogames die ontworpen zijn om jonge volwassenen te leren over de risico's van vapen. Hoewel deze spellen niet altijd resulteerden in een onmiddellijke, statistisch significante daling in de bereidheid om de apparaten te proberen onder huidige gebruikers, vergrootten ze wel succesvol de perceptie van risico en de kennis over wat er daadwerkelijk in de damp zit. Op dezelfde manier toonden campagnes op sociale media die zich richtten op de schadelijkheid van vapen, in plaats van alleen een levensstijl te promoten, de intentie om te stoppen te vergroten. Wanneer boodschappen werden afgestemd op specifieke groepen, zoals jonge vrouwen, en gericht waren op de negatieve gezondheidsgevolgen, waren ze effectiever in het verminderen van de drang om e-sigaretten aan te schaffen of te gebruiken dan boodschappen die gericht waren op trots of fitheid.

De onderzoeker merkte op dat hoewel deze bevindingen veelbelovend zijn, de bewijsvoering gepaard gaat met enkele kanttekeningen. Veel van de studies vertrouwden op deelnemers die hun eigen gevoelens en intenties rapporteerden, in plaats van of zij daadwerkelijk gedurende een langere periode stopten met het gebruik van de apparaten te volgen. Daarnaast waren de follow-up periodes in veel van de studies kort, wat betekent dat de duurzaamheid op lange termijn van deze interventies onzeker blijft. Ondanks deze beperkingen biedt de review een robuust overzicht van wat op korte termijn werkt. Het suggereert dat een combinatie van duidelijke, grafische waarschuwingen, boeiende narratieven die verbinding maken met persoonlijke waarden, en interactieve digitale educatie effectief de mindset van huidige vapers kan veranderen. Door te begrijpen dat de intentie om te stoppen een veranderlijke staat is die beïnvloed kan worden door de juiste boodschap, kunnen ambtenaren op het gebied van de volksgezondheid en clinici meer uitgebreide strategieën ontwikkelen om mensen te helpen bij de uitdagingen van het stoppen met vapen.