💰 quantitative finance

Implications of zero-growth economics analysed with an agent-based model

Met behulp van het agent-gebaseerde model PG-DYNAMIN toont deze studie aan dat, hoewel economieën met nulgroei in vergelijking met groeiscenario's meer macro-economische stabiliteit, lagere werkloosheid en een verminderde bedrijfschuld bieden, ze ook leiden tot hogere inflatie, toegenomen marktconcentratie en ernstigere crises met een hogere waarschijnlijkheid van faillissementen bij bedrijven.

Oorspronkelijke auteurs: Dylan C. Terry-Doyle, Adam B. Barrett

Gepubliceerd 2026-04-17

📖 5 min leestijd🧠 Diepgaand

CC BY 4.0

Oorspronkelijke auteurs: Dylan C. Terry-Doyle, Adam B. Barrett

Oorspronkelijk artikel gelicentieerd onder CC BY 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). ✨ Dit is een AI-gegenereerde uitleg van het onderstaande artikel. Het is niet geschreven of goedgekeurd door de auteurs. Raadpleeg het oorspronkelijke artikel voor technische nauwkeurigheid. Lees de volledige disclaimer

Stel je voor dat de wereldwijde economie een enorme, onophoudelijke rennende machine is. Sinds mensenheugenis hebben we aangenomen dat deze machine altijd sneller moet rennen om gelukkig en veilig te blijven. Maar wat als de machine te snel draait en de onderdelen verslijten? Wat als we de aarde overbelasten?

Dit is precies de vraag die twee onderzoekers van de Universiteit van Sussex (D. C. Terry-Doyle en A. B. Barrett) zich hebben gesteld. Ze hebben een computermodel gebouwd om te kijken wat er gebeurt als we stoppen met die eindeloze groei en de machine op een constant tempo laten draaien: nul-groei.

Hier is een uitleg van hun bevindingen, vertaald naar alledaagse taal met een paar creatieve vergelijkingen.

1. Het Experiment: De "Stop-En-Start" Machine

De onderzoekers hebben een virtuele economie gebouwd met vier soorten spelers:

Werknemers (die geld verdienen en kopen).
Consumentenfirma's (die spullen maken).
Kapitaalfirma's (die machines voor de andere firma's maken).
Banken (die leningen geven en rente vragen).

Ze lieten deze machine draaien in twee scenario's:

Groeiscenario: De machine wordt elk jaar 2% sneller (zoals in de echte wereld).
Nul-groeiscenario: De machine draait even snel als vorig jaar. Geen versnelling, maar ook geen remmen.

Ze keken niet alleen naar het totale bedrag (het BBP), maar ook naar de individuele spelers: wie failliet gaat, wie rijk wordt, en hoe stabiel het systeem is.

2. De Resultaten: Een Tweesnijdend Zwaard

De uitkomsten zijn verrassend en niet zwart-wit. Het is alsof je een auto op de cruise control zet in plaats van te racen.

De Goede Nieuws (De "Stabiele Buurt")

In het nul-groeiscenario bleek het systeem opvallend stabiel:

Minder werkloosheid: Er waren minder mensen zonder werk, en de banen waren stabieler. Het was alsof de "werkgevers" minder vaak wilden ontslaan omdat de markt niet zo wild schommelde.
Meer geld voor werknemers: De werknemers kregen een groter stuk van de taart. De winst voor de bedrijven was kleiner, maar de lonen waren relatief hoger.
Minder schulden: Bedrijven hadden minder schulden ten opzichte van hun omzet. Het was alsof ze minder leenden om hun huis te bouwen.
Minder systeemrisico: Als één bank of bedrijf in de problemen kwam, was de kans kleiner dat dit een domino-effect veroorzaakte dat de hele economie deed instorten. De "credit network" (het web van leningen) was sterker.

De Minder Goede Nieuws (De "Stille Storm")

Maar er waren ook nadelen, vooral als je kijkt naar de "extremen":

Meer en zwaardere crises: Hoewel de economie over het algemeen rustiger was, waren de crises die wel optraden, heftiger. Het was alsof het weer over het algemeen zonnig is, maar als er een storm komt, is die veel heftiger dan bij een groeiende economie.
Hogere inflatie: De prijzen stegen sneller. Dit klinkt raar, maar de onderzoekers leggen het uit met een simpele logica: als je niet meer produceert (geen groei), maar mensen willen toch meer verdienen (hogere lonen), dan moeten de prijzen omhoog om dat te betalen. Het is alsof je een taart van dezelfde grootte probeert te verdelen onder mensen die allemaal een groter stukje willen; de enige oplossing is dan dat de taart "duurder" wordt.
Grote vissen eten de kleine op: De markt werd gedomineerd door een paar gigantische bedrijven. Kleine bedrijven hadden het moeilijker om te overleven. Het was alsof in een rustige vijver de grote vissen de kleine volledig verdringen.
Meer faillissementen tijdens crises: Als die zware stormen (crises) toch kwamen, faalden bedrijven vaker dan in een groeiende economie.

3. De Grote Les: Het is niet "Alles of Niets"

De belangrijkste conclusie van het papier is dit: Stoppen met groei betekent niet dat de economie instort.

Vroeger dachten veel economen dat zonder groei het kapitalistische systeem zou craspen, vooral omdat er rente op schulden wordt betaald (je moet meer terugbetalen dan je leent, wat groei vereist). Dit model laat zien dat het systeem kan werken zonder groei, maar dat het anders werkt.

Bij groei: De economie is als een wild, snel rijdend treinstel. Het is dynamisch, maar het schudt veel, er zijn veel ongelukken en de passagiers (werknemers) worden vaak uit het raam geslingerd.
Bij nul-groei: De economie is als een langzaam, zwaar schip. Het is stabieler en minder schokkerig, maar als het schip toch een storm krijgt, is die storm dodelijker. Ook zwemmen er minder vissen in het water (minder nieuwe bedrijven), en de grote schepen (grote bedrijven) nemen meer ruimte in.

4. Wat betekent dit voor ons?

De onderzoekers zeggen niet dat we morgen moeten stoppen met groeien. Ze zeggen wel dat we ons moeten realiseren dat als we om milieuredenen (of omdat de aarde vol zit) de groei moeten stoppen, we een andere economie moeten bouwen.

We moeten voorbereid zijn op:

Een wereld waar prijzen iets sneller stijgen (inflatie).
Een wereld waar grote bedrijven machtiger worden (dus misschien meer toezicht nodig is).
Een wereld waar we niet kunnen rekenen op "groei" om alle problemen op te lossen, maar juist op een eerlijkere verdeling van wat er al is.

Kortom: De economie kan overleven zonder groei, maar het wordt een heel ander landschap. Het is niet de ondergang van de mensheid, maar wel een ingrijpende verandering in hoe we samenleven en werken.

Titel: Implicaties van zero-growth economie geanalyseerd met een agent-based model

Auteurs: D. C. Terry-Doyle en A. B. Barrett (Universiteit van Sussex)

1. Probleemstelling en Context

De huidige economische modellen gaan er vaak van uit dat economische groei noodzakelijk is voor stabiliteit, vooral in kapitalistische systemen met rentedragende schulden. Echter, door het overschrijden van planetaire grenzen en de klimaatcrisis, wordt de onbeperkte pursuit van groei steeds meer in twijfel getrokken.

Het debat: Bestaande macro-economische modellen hebben onderzocht of een "zero-growth" (nul-groei) traject stabiel is, met wisselende resultaten. Echter, deze studies missen vaak een micro-economisch perspectief.
De kennislacune: Het is onbekend hoe zero-growth de verdeling van bedrijfsomvang, marktdynamiek, het risico op faillissementen en de stabiliteit van het kredietnetwerk beïnvloedt op het niveau van individuele agents.
Doel: De auteurs willen de relatieve stabiliteit van groeiende versus niet-groeiende (zero-growth) scenario's analyseren, rekening houdend met de instabiliteit die inherent is aan kapitalistische systemen met schulden (Minskyaanse dynamiek).

2. Methodologie: Het PG-DYNAMIN Model

De auteurs introduceren een nieuw Agent-Based Model (ABM) genaamd PG-DYNAMIN (Post-Growth DYNamic Agent-based MINskyan). Dit model combineert elementen van bestaande ABM's (zoals CATS en SK-modellen) met de financiële instabiliteitstheorie van Hyman Minsky.

Modelstructuur:
Het model is een gesloten economie met vier sectoren:

Huishoudens: Leveren arbeid, ontvangen lonen, sparen bij banken en consumeren.
Consumptiebedrijven (C-firms): Produceren goederen voor huishoudens, investeren in kapitaal en lenen bij banken.
Kapitaalbedrijven (K-firms): Produceren kapitaalgoederen voor C-firms.
Banken: Creëren endogeen geld door leningen te verstrekken en bepalen het kredietaanbod op basis van risicotolerantie.

Kernmechanismen:

Productiviteit: De productiviteit van arbeid volgt een discrete tijd Geometrische Brownse Beweging (GBM). De gemiddelde groeifactor ( $g$ $g$ ) is de exogene parameter die de scenario's definieert:
- Growth-scenario's: $g = 2\%$ per jaar.
- Zero-Growth-scenario's: $g = 0\%$ .
Schulddynamiek: Bedrijven bepalen hun gewenste schuld-op-output ratio op basis van productiviteitsgroei en winstmarges (Minskyaanse gedrag). Banken passen hun kredietverlening aan op basis van hun kapitaalratio en verwachte uitvalrisico's.
Stock-Flow Consistentie (SFC): Het model is strikt SFC; elke financiële stroom heeft een tegenhanger, wat zorgt voor een realistische balans tussen activa en passiva.
Simulatie: Er zijn 100 simulaties uitgevoerd voor elk van de vier scenario's (2 groeiscenario's met lage/hoge schuldvolatiliteit en 2 zero-growth scenario's met lage/hoge schuldvolatiliteit). Elke simulatie loopt 800 perioden (200 jaar, waarbij de eerste 400 perioden worden weggegooid om transient gedrag te elimineren).

3. Belangrijkste Bijdragen

Micro-Macro Integratie: Voor het eerst wordt een zero-growth scenario geanalyseerd op zowel macro- als micro-economisch niveau binnen hetzelfde Minskyaanse ABM-framework.
Endogene Prijzen: In tegenstelling tot eerdere studies (zoals Barrett, 2018), bevat dit model endogene prijsvorming, waardoor inflatie dynamisch kan worden geanalyseerd.
Systemisch Risico Meting: Toepassing van de Expected Systemic Loss (ESL) en DebtRank methodologie om het risico van faillissementscascades in het kredietnetwerk te kwantificeren.
Validatie: Het model reproduceert een breed scala aan "stylised facts" uit de echte wereld (o.a. Minskyaanse schuldcycli, vetstaartverdelingen van groei, Okun's wet en Phillips-curve relaties).

4. Resultaten

De vergelijking tussen groeiende en zero-growth scenario's levert de volgende bevindingen op:

Macro-economische resultaten:

Stabiliteit van GDP: De volatiliteit van het reële BBP is lager in zero-growth scenario's (kleinere interkwartielafstand), maar...
Crisisfrequentie en -ernst: Zero-growth scenario's vertonen een hogere waarschijnlijkheid van economische crises (reële BBP-groei < -3%) en deze crises zijn ernstiger (grotere cumulatieve verlies van BBP).
Verdeling: In zero-growth scenario's is het loonaandeel van het BBP hoger en het winstaandeel lager. De werkloosheid is lager en stabieler.
Schulden: Het schuld-BBP-ratio is lager in zero-growth, maar de volatiliteit hiervan is hoger.
Inflatie: Zero-growth scenario's leiden tot een hogere inflatie. Dit wordt verklaard door de identiteit dat inflatie ongeveer gelijk is aan loongroei minus productiviteitsgroei (bij een constant loonaandeel). Omdat de productiviteit niet groeit maar de lonen wel (om werkloosheid laag te houden), stijgt de inflatie.

Micro-economische resultaten:

Marktdynamiek: Markten zijn stabieler in zero-growth (lagere Hymer-Pashigian Instability Index), maar er is sprake van hogere marktconcentratie (hogere HHI*). Grote bedrijven en banken domineren de markt en overleven langer.
Faillissementsrisico:
- In "normale tijden" is de faillissementskans voor bedrijven en banken lager in zero-growth.
- Tijdens crises is de faillissementskans voor bedrijven echter hoger in zero-growth scenario's.
Systemisch Risico: Ondanks de ernstigere crises, is het Expected Systemic Loss (ESL) als percentage van het BBP lager in zero-growth scenario's. Dit suggereert dat het kredietnetwerk minder kwetsbaar is voor catastrofale cascades die het totale vermogen vernietigen, hoewel de stroomstroomrisico's (BBP-daling) hoger zijn.
Ongelijkheid: Hoewel het loonaandeel stijgt, neemt de ongelijkheid tussen huishoudens (gemeten met de Gini-coëfficiënt) toe in zero-growth, waarschijnlijk door de accumulatie van spaargeld bij werkenden.

5. Betekenis en Conclusie

De studie concludeert dat een zero-growth economie binnen een kapitalistisch systeem met rentedragende schulden economisch levensvatbaar is, maar dat het een fundamenteel andere dynamiek kent dan een groeiende economie.

Trade-offs: Zero-growth biedt voordelen zoals lagere werkloosheid, een eerlijker verdeling van inkomsten (hogere loonshare) en een lager systemisch risico op totale vermogensvernietiging via het kredietnetwerk.
Nieuwe Uitdagingen: De kosten hiervan zijn een hogere inflatie, een verhoogde kans op en ernst van economische crises, en een toename van marktconcentratie (risico op monopolievorming).
Beleid: De resultaten suggereren dat in een zero-growth wereld actief overheidsbeleid (fiscaal en concurrentiebeleid) noodzakelijk is om inflatie te beheersen en kleine bedrijven te beschermen tegen de dominantie van grote spelers.

De paper onderstreept dat het einde van de groei niet noodzakelijk leidt tot een volledig economisch ineenstorten, maar eerder tot een herconfiguratie van economische dynamiek met specifieke distributieve en structurele gevolgen die verder onderzoek vereisen, vooral in de context van een open internationale economie en ecologische grenzen.