Breastfeeding Knowledge, Attitudes, and Practices Among Mothers in Aden, Yemen: A Community-Based Cross-Sectional Study

Technische Samenvatting: Kennis, Houdingen en Praktijken met betrekking tot Borstvoeding onder Moeders in Aden, Jemen

Probleemstelling
Ondanks de vastgestelde rol van borstvoeding als hoeksteen voor de overleving en ontwikkeling van zuigelingen, bestaat er een hardnekkige "kennis-praktijkkloof", met name in lage inkomensgebieden en humanitaire settings. In Jemen, een land dat te maken heeft met een ernstige humanitaire crisis gekenmerekend door economische instorting en een verwoest gezondheidssysteem, zijn optimale praktijken voor de voeding van zuigelingen en jonge kinderen (Infant and Young Child Feeding — IYCF) cruciaal voor het voorkomen van door water overdraagbare ziekten en ondervoeding. Hoewel er nationale enquêtes bestaan, is er een gebrek aan fijnmazig, op de gemeenschap gebaseerd onderzoek dat de specifieke cognitieve en gedragsmatige drijfveren (Kennis, Houdingen en Praktijken — KAP) onder lacterende moeders in stedelijke centra zoals Aden verkent. Deze studie adresseert de bewijskloof over waarom een hoge theoretische bewustwording van de voordelen van borstvoeding vaak niet vertaalt naar optimale praktijken in deze specifieke context.

Methodologie
De studie maakte gebruik van een beschrijvend, dwarsdoorsnede-ontwerp op basis van de gemeenschap, uitgevoerd tussen 1 september 2025 en 10 februari 2026 in de districten Al-Basatin en Hashid in Aden, Jemen.

• Populatie: De doelpopulatie bestond uit 234 lacterende moeders met ten minste één kind onder de twee jaar oud. Moeders met medische contra-indicaties voor borstvoeding (bijv. actieve onbehandelde tuberculose, HIV zonder therapie) werden uitgesloten.
• Steekproef: Er werd een meerfasige steekproeftechniek gebruikt. Twee districten werden doelgericht geselecteerd, gevolgd door de willekeurige selectie van vier woonblokken. Binnen de blokken werd systematische willekeurige steekproeftrekking (elke derde huishouding) toegepast om deelnemers te rekruteren.
• Instrument: Gegevens werden verzameld via een geteste, gestructureerde face-to-face vragenlijst, afgenomen door getrainde vrouwelijke gegevensverzamelaars. Het instrument bestond uit vier secties: sociodemografische/obstetrische kenmerken, kennisbeoordeling (8 items), houdingsbeoordeling (8 items op een Likert-schaal) en praktijkbeoordeling (6 items).
• Analyse: Gegevens werden geanalyseerd met behulp van SPSS versie 22.0. Beschrijvende statistieken vatten de gegevens samen. Bivariabele analyses (Chi-kwadraat of Fisher's exact test) identificeerden associaties tussen sociodemografische factoren en borstvoedingspraktijken. Multivariate logistische regressie werd gebruikt om onafhankelijke voorspellers van optimale praktijken te identificeren, waarbij werd gecorrigeerd voor leeftijd, beroep en wijze van bevallen.
• Betrouwbaarheid: De interne consistentie van de kennis- en houdingsschalen werd bevestigd met Cronbach's alfa-coëfficiënten van respectievelijk 0,78 en 0,71.

Belangrijkste Resultaten
De studie onthulde een significante dissonantie tussen hoge niveaus van theoretische kennis en suboptimale feitelijke praktijken onder de deelnemers.

• Demografie: De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 31,4 jaar. Het opleidingsniveau was laag (35,0% analfabeet, 3,0% universitair geschoold) en de meerderheid (78,6%) waren huisvrouwen. De meeste moeders waren multipara (62,8% had meer dan twee kinderen).
• Kennis: De theoretische kennis was over het algemeen hoog. 97,9% erkende het belang van exclusieve borstvoeding (EBF) en 92,3% herkende de voordelen van kolostrum. Er bestonden echter specifieke kenniskloven: slechts 33,8% identificeerde correct de aanbevolen duur van zes maanden voor EBF, en 79,5% wist dat EBF diarree voorkomt.
• Houdingen: 85,0% had een positieve houding ten opzichte van borstvoeding tot twee jaar. Echter, significante misvattingen bleven bestaan: 66,7% geloofde dat borstvoeding het lichaamsvorm negatief beïnvloedt, en 15,4% stemde in met de praktijk van pre-lactale voeding (waarbij 19,2% onzeker was).
• Praktijken:
  • Initiatie: Slechts 61,1% begon binnen één uur na de geboorte met borstvoeding.
  • Eerste voeding: 69,5% gebruikte moedermelk als de eerste voeding.
  • Pre-lactale voeding: 17,5% van de moeders gaf pre-lactale voeding, voornamelijk suikerwater (9,0%) of honing (4,0%).
  • Ondersteuning: Het gebruik van professionele lactatiebegeleiding was laag (46,6% zocht advies).
• Voorspellers: Multivariate analyse identificeerde dat hogere moederlijke opleiding (Universitair niveau: aOR = 3,45), voldoende prenatale zorg (≥4 bezoeken: aOR = 2,67), het ontvangen van lactatiebegeleiding (aOR = 2,98) en positieve houdingen (aOR = 2,12) significante positieve voorspellers waren van optimale praktijken. Daarentegen was een hoog multipariteit (>2 kinderen) geassocieerd met verminderde kansen op optimale praktijken (aOR = 0,61).

Betekenis en Claims
De auteurs beweren dat deze studie een van de eerste fijnmazige, op de gemeenschap gebaseerde beoordelingen is van de kennis-praktijkkloof met betrekking tot borstvoeding binnen de acute humanitaire context van Aden. De studie gaat verder dan het documenteren van prevalentie door de cognitieve en gedragsmatige dissonantie tussen hoge bewustwording en suboptimale praktijken te ontleden.

De belangrijkste bijdragen die door de auteurs worden benadrukt zijn:

1. Bewijsbasis: Het biedt een genuanceerd begrip van de kloof die zelden in nationale enquêtes wordt gevangen, waarbij specifiek wordt geïdentificeerd hoe traditionele praktijken (zoals pre-lactale voeding) voortbestaan ondanks de hoge bewustwording van de voordelen van kolostrum.
2. Beleid en Praktijk: De bevindingen bieden een routekaart voor de verschuiving van generieke bewustwordingscampagnes naar gerichte, cultureel resonerende interventies. Met name identificeren de auteurs een laag moederlijk opleidingsniveau, een hoge multipariteit en het onderbenutten van lactatiebegeleiding als actiegerichte voorspellers. Zij pleiten voor het integreren van mythe-ontkrachtende counseling in de prenatale zorg en het inzetten van gemeenschapsgerichte netwerken voor lotgenotenondersteuning.
3. Onderzoekskader: De studie vestigt een gevalideerd KAP-kader en methodologie die aanpasbaar zijn voor soortgelijke fragiele en door conflict getroffen omgevingen, waarbij de nadruk wordt gelegd op de noodzaak van toekomstig longitudinaal en mixed-methods onderzoek om de sociaal-culturele dynamiek te verkennen die deze kloven in stand houdt.

De auteurs concluderen dat het overbruggen van deze kloof een dringende publieke gezondheidsimperatief is in Jemen, niet alleen voor nutritionele doelen maar ook als een strategie voor kinderoverleving om zuigelingen te beschermen tegen de gevaren van onveilige bereiding van vervangers voor moedermelk in een crisissituatie. Zij bevelen evidence-based strategieën aan, waaronder educatief materiaal voor mensen met een lage geletterdheid, versterkte training van zorgverleners en beleidshandhaving met betrekking tot de marketing van vervangers voor moedermelk.