Development and validation of a modified Technology Acceptance Model instrument for Digital Public Health Interventions among nurses in Kenya

Stel je voor dat je een hele school wilt laten overstappen op een nieuw, supergeavanceerd digitaal bestelsysteem voor de lunch. Je hebt de tablets gekocht, de wifi geïnstalleerd en zelfs de handleidingen geprint. Maar als je rondkijkt, is de helft van de leerlingen nog steeds aan het krabbelen op servetten, en de andere helft tikt maar wat willekeurig op het scherm omdat ze niet weten hoe het werkt. Waarom? Misschien is het systeem te ingewikkeld, misschien was de training saai, of misschien vinden de leerlingen het simpelweg niet nuttig genoeg om sneller aan hun eten te komen.

Dit is precies het puzzelstuk waar Anne Ikua en haar team van de Strathmore University mee aan de slag gingen, maar in plaats van een schoolkantine keken zij naar ziekenhuizen in Kenia. Ze wilden ontdekken waarom verpleegkundigen (wel of niet) nieuwe digitale gezondheidstools gebruikten om ziekten zoals hiv en tuberculose bij te houden.

De Oude Kaart versus de Nieuwe GPS

Decennialang hebben wetenschappers een beroemde "kaart" gebruikt, de Technology Acceptance Model (TAM), om te voorspellen of mensen nieuwe technologie zullen gebruiken. Deze kaart zegt in feite: "Als mensen denken dat een hulpmiddel Nuttig en Eenvoudig in gebruik is, zullen ze het gebruiken." Het is een eenvoudige, betrouwbare kompasrichting.

Maar de onderzoekers vermoedden dat deze oude kaart enkele cruciale oriëntatiepunten miste voor de Keniaanse context. Ze dachten: "Wat dacht je van de uitrol? Wat betreft de manier waarop de training is gedaan? Wat betre qua het feit of het systeem überhaupt zal overleven nadat de initiële financiering is uitgeput?"

Dus besloten ze een gemodificeerde GPS te bouwen. Ze namen de originele TAM-kaart en voegden twee nieuwe, superbelangrijke tussenstops toe:

1. DPHI Rollout: Dit gaat over het "hoe". Hadden de verpleegkundigen de kans om mee te helpen bij het ontwerpen van het systeem? Kregen ze echt een goede training, of kregen ze gewoon een handleiding in handen en de opdracht om het zelf maar uit te zoeken?
2. Sustainability (Duurzaamheid): Dit vraagt: "Werkt dit ding volgend jaar nog steeds, of stort het in wanneer het geld op is?"

De Grote Filter: Wat werd er geschrapt?

Hier wordt het verhaal interessant. De onderzoekers begonnen met een grote zak ideeën (constructen) die ze wilden testen. Ze hadden zes hoofdingrediënten:

• Perceived Usefulness (Waargenomen Nuttigheid)
• Perceived Ease of Use (Waargenomen Gebruiksgemak)
• Controllability (Controleerbaarheid – Hebben de verpleegkundigen het gevoel dat ze controle hebben over de technologie?)
• Actual Use (Werkelijk Gebruik – Hoeveel gebruiken ze het daadwerkelijk?)
• DPHI Rollout
• Sustainability (Duurzaamheid)

Ze testten deze ideeën bij 330 verpleegkundigen werkzaam in publieke gezondheidsinstellingen in 11 graafschappen in Kenia. Ze vroegen de verpleegkundigen een enquête in te vullen, en vervolgens haalden ze de cijfers door een statistische "zeef" om te zien welke ideeën standhielden en welke uit elkaar vielen.

De Grote Afwijzing:
De studie sloot expliciet twee van de oorspronkelijke ingrediënten uit.

• Controllability werd eruit gegooid. De onderzoekers ontdekten dat het gebruik van het digitale systeem in deze ziekenhuizen geen keuze was, maar verplicht. Je kunt iemand niet vragen of hij zich "in controle" voelt over een hulpmiddel dat hij dagelijks verplicht moet gebruiken. De data toonden aan dat dit concept in deze specifieke setting niets nuttigs mat.
• Actual Use werd ook verwijderd. De statistische analyse toonde aan dat dit construct leed onder ontoereikende psychometrische prestaties en slechte factorprestaties tijdens de testfasen (EFA en CFA). De data ondersteunden dit simpelweg niet als een betrouwbare meting in deze context, dus werd het geschrapt uit het definitieve model.

Het Winnaarsteam

Na de statistische schoonmaak bleven de onderzoekers over met een gestroomlijnd, vierkoppig team dat daadwerkelijk werkte:

1. Perceived Usefulness: "Maakt dit mijn werk beter?"
2. Perceived Ease of Use: "Is dit makkelijk te begrijpen?"
3. DPHI Rollout: "Was de lancering soepel? Hebben we goede training gehad?"
4. Sustainability: "Zal dit blijven bestaan?"

De laatste test toonde aan dat dit nieuwe, gemodificeerde instrument steenvast was.

• Betrouwbaarheid: De vragen maten consistent wat ze hoorden te meten. Zo hadden de vragen over "Nuttigheid" een betrouwbaarheidsscore van 0,92, en "Gebruiksgemak" scoorde 0,93. (Denk hierbij aan een weegschaal die telkens exact hetzelfde gewicht aangeeft als je erop stapt).
• Validiteit: De studie bewees dat deze vier concepten daadwerkelijk verschillend zijn van elkaar. Alleen omdat een verpleegkundige vindt dat een hulpmiddel "gemakkelijk" is, betekent niet automatisch dat hij het ook "nuttig" vindt, en de wiskunde bevestigde dat dit afzonderlijke ideeën zijn.

Het Verdict

Het artikel beweert niet dat het het mysterie van digitale gezondheidszorg voor altijd heeft opgelost. Het zegt niet: "Nu zullen alle Keniaanse verpleegkundigen hun tablets geweldig vinden!" In plaats daarvan suggereert het iets praktisch en meetbaars: We hebben nu een beter, gevalideerd instrument om acceptatie te meten.

De studie vond dat voor verpleegkundigen in Kenia de ervaring met de "rollout" (training en gebruikersbetrokkenheid) net zo belangrijk is als de vraag of de technologie gemakkelijk in gebruik is. Als je de training overslaat of niet naar de verpleegkundigen luistert tijdens de ontwerpfase, kan het hele systeem falen, ongeacht hoe "nuttig" het op papier ook is.

De onderzoekers merken er voorzichtig bij op dat dit een momentopname was (een cross-sectionele studie) en dat ze dit op verpleegkundigen in specifieke graafschappen hebben getest. Ze suggereren dat toekomstige studies dit instrument in andere plaatsen en bij andere soorten zorgmedewerkers moeten testen om te zien of het standhoudt.

Kortom, het team heeft niet alleen een nieuw antwoord gevonden; ze hebben een betere liniaal gebouwd om het probleem te meten. En met deze nieuwe liniaal ontdekten ze dat in de wereld van digitale gezondheidszorg in Kenia, hoe je de technologie lanceert, net zo belangrijk is als de technologie zelf.