💻 computer science

Strategic Analysis of Just-In-Time Liquidity Provision in Concentrated Liquidity Market Makers

Dit artikel presenteert het eerste formele transactieniveau-model van Just-In-Time (JIT) liquiditeitsverlening in Concentrated Liquidity Market Makers, waarbij optimale strategieën worden gekarakteriseerd die onthullen dat huidige aanbieders aanzienlijk onderpresteren door niet-verrekende prijsimpact, terwijl wordt aangetoond dat strategische JIT-inzet de efficiëntie van handelaren verhoogt ten koste van de winsten van passieve liquiditeitsaanbieders.

Oorspronkelijke auteurs: Bruno Llacer Trotti, Weizhao Tang, Rachid El-Azouzi, Giulia Fanti, Daniel Sadoc Menasche

Gepubliceerd 2026-06-12

📖 6 min leestijd🧠 Diepgaand

CC BY 4.0

Oorspronkelijke auteurs: Bruno Llacer Trotti, Weizhao Tang, Rachid El-Azouzi, Giulia Fanti, Daniel Sadoc Menasche

Oorspronkelijk artikel gelicentieerd onder CC BY 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). ✨ Dit is een AI-gegenereerde uitleg van het onderstaande artikel. Het is niet geschreven of goedgekeurd door de auteurs. Raadpleeg het oorspronkelijke artikel voor technische nauwkeurigheid. Lees de volledige disclaimer

Stel je een bruisende digitale marktplaats voor waar mensen digitale tokens verhandelen. In deze wereld zijn er twee hoofdtypen spelers: Passieve Liquiditeitsverschaffers en Just-In-Time (JIT) Verschaffers.

De Setting: De Digitale Marktplaats

Denk aan de marktplaats als een enorme, geautomatiseerde verkoopautomaat (een Automated Market Maker, of AMM).

Passieve Verschaffers zijn als mensen die de verkoopautomaat vullen met snacks en die daar dagen of weken laten staan. Ze verdienen een kleine vergoeding elke keer dat iemand een snack koopt, maar ze nemen een risico: als de prijs van de snacks verandert terwijl zij afwezig zijn, kunnen ze geld verliezen vergeleken met het simpelweg vasthouden van de snacks in hun zak.
JIT-Verschaffers zijn als hyperalerte straatverkopers. Ze houden de automaat niet de hele dag in de gaten met snacks. Ze houden de machine in de gaten, wachten op een specifiek moment waarop een grote klant een enorme hoeveelheid snacks gaat kopen, en vult de machine dan onmiddellijk met extra snacks voor precies die ene transactie. Ze pakken een enorm deel van de vergoeding, en verwijderen hun snacks direct daarna weer.

Het Probleem: De "Sandwich" en de Verborgen Kosten

Het artikel richt zich op deze JIT-verschaffers, specifend in een moderne versie van de verkoopautomaat die een Concentrated Liquidity Market Maker (CLMM) wordt genoemd. In deze versie kunnen verschaffers ervoor kiezen om hun snacks alleen in een specifieke prijsklasse te plaatsen (zoals alleen "chocolade" smaken verkopen, en geen "vanille").

De JIT-verschaffers gebruiken een strategie die vaak een "sandwich attack" wordt genoemd:

Ze zien een grote transactie aankomen.
Ze voegen hun liquiditeit toe vlak voordat de transactie plaatsvindt.
De grote transactie wordt uitgevoerd, en de JIT-verschaffer incasseert een enorme vergoeding omdat zij op dat moment de meeste liquiditeit hebben geleverd.
Ze verwijderen hun liquiditeit vlak nadat de transactie is voltooid.

De Catch: Het artikel betoogt dat veel JIT-verschaffers dit spel blind spelen. Ze zijn zo gefocust op het pakken van de vergoeding, dat ze vergeten te controleren op de prijsimpact (price impact).

De Analogie: Stel je voor dat je een JIT-verschaffer bent. Je ziet een klant aankomen die 100 appels wil kopen. Je haast je om 100 appels aan de kraam toe te voegen.

De Vergoeding: Je krijgt een commissie voor het helpen bij de verkoop.
De Prijsimpact: Omdat jij vlak voor de verkoop zoveel appels hebt toegevoegd, kan de prijs van de appels aan de kraam op een manier verschuiven die jou benadeelt wanneer je je appels er later weer uithaalt. Als de prijs tegen je in beweegt, kun je zelfs geld verliezen op de appels zelf, ook al heb je een vergoeding geïnd.

Wat het Papier Vond

De onderzoekers bouwden een wiskundig model (een set regels) om de perfecte strategie voor deze JIT-verschaffers te bepalen. Ze vroegen zich af: "Als je precies weet hoe de prijs zal bewegen, hoeveel geld moet je erin leggen, en waar precies, om de meeste winst te maken?"

Dit zijn hun belangrijkste ontdekkingen, vertaald naar begrijpelijke taal:

1. De "Blinde" Verschaffers Laten Geld Liggen
De onderzoekers bekeken echte data van de Uniswap-beurs. Ze ontdekten dat huidige JIT-verschaffers handelen als bestuurders die de GPS negeren. Ze doen transacties waarbij ze geld verliezen of heel weinig verdienen.

Het Resultaat: Als deze verschaffers de "perfecte strategie" hadden gebruikt die door het model van het paper wordt berekend, hadden ze gemiddeld tot wel 69% meer geld kunnen verdienen. Ze houden momenteel geen rekening met het feit dat hun eigen acties de prijs veranderen.

2. Het Gaat Niet Om de Vergoeding; Het Gaat Om de Prijsverschuiving
De meeste mensen denken dat JIT-verschaffers geld verdienen door simpelweg de transactievergoeding te innen. Het paper zegt nee.

Het Result Resultaat: Voor deze verschaffers komt het echte geld uit de prijsimpact (de verschuiving in de waarde van de tokens die zij gedurende die fractie van een seconde in de markt houden). Sterker nog, ongeveer 93% van hun winst komt voort uit deze prijsbeweging, en niet uit de vergoeding zelf. Ze wedden in feften op het feit dat de prijs voor een fractie van een seconde in hun voordeel beweegt.

3. Het Tweesnijdend Zwaard
Het paper keek ook naar wat er met de rest gebeurt als JIT-verschaffers perfect gaan spelen.

Voor Traders (De Klanten): Dit is goed nieuws. Wanneer JIT-verschaffers liquiditeit perfect toevoegen, gaat de "slippage" (de extra kosten die een klant betaalt omdat de prijs beweegt terwijl hij koopt) omlaag. De transactie verloopt soepeler en goedkoper voor de koper.
Voor Passieve Verschaffers (De Lange-termijn Houders): Dit is slecht nieuws. Als JIT-verschaffers te goed worden in hun werk, stelen ze bijna alle vergoedingen. Het paper schat dat geoptimaliseerde JIT-verschaffers de inkomsten van passieve verschaffers met tot wel 44% per transactie kunnen verlagen.

De Drie Soorten Transacties

Het paper categoriseert de transacties waar JIT-verschaffers mee te maken krijgen in drie "smaken":

De Overgewaardeerde Transactie: De marktprijs is hoger dan de prijs in de machine. De JIT-verschaffer stapt in, verkoopt duur, en maakt winst. Dit is het scenario van het "makkelijke geld".
De Arbitrage Transactie: De prijs in de machine is fout en een trader is bezig deze te corrigeren. De JIT-verschaffer stapt in, maar de prijs beweegt tegen hen in. Ze maken hier meestal verlies, tenzij de vergoeding enorm is.
De "Overshoot" Transactie: De prijs beweegt voorbij de reële waarde en corrigeert daarna. Een slimme JIT-verschaffer zet alleen geld in voor het deel van de transactie waarin zij zullen winnen, en blijft buiten het deel waarin zij zouden verliezen.

De Kernboodschap

Het paper concludeert dat hoewel Just-In-Time liquiditeitsverschaffers een krachtige factor zijn die markten efficiënter maken voor traders, ze momenteel een suboptimale strategie volgen. Door een slimmere, op wiskunde gebaseerde aanpak te gebruiken om te beslissen wanneer ze instappen en hoeveel ze investeren, zouden ze hun winsten drastisch kunnen verhogen. Dit zou echter direct ten koste gaan van de lange-termijn, passieve investeerders die het systeem draaiende houden.

De auteurs suggereren dat de toekomst van deze markten afhangt van het vinden van een balans waarbij deze "sniper" providers hun werk kunnen doen zonder de winsten van de "farmer" providers, die het systeem levend houden, volledig op te eten.

Technische Samenvatting: Strategische Analyse van Just-In-Time Liquiditeitsvoorziening in Concentrated Liquidity Market Makers

Probleemstelling

Hoewel Automated Market Makers (AMM's) zoals Uniswap V3 een aanzienlijke adoptie hebben bereikt, blijven de prikkels en gedragingen van een specifieke klasse van Liquidity Providers (LP's) — namelijk Just-In-Time (JIT) LP's — theoretisch onderbelicht. In tegenstelling tot passieve LP's die liquiditeit over langere perioden behouden, zijn JIT LP's strategische agenten die tijdelijk liquiditeit aanbieden voor een enkele swap om disproportioneel hoge vergoedingen te extraheren. Deze agenten opereren doorgaans via "sandwich attacks", waarbij ze een "add liquidity"-transactie direct vóór een doeltransactie en een "remove liquidity"-transactie direct erna invoegen.

Ondanks hun prevalentie en de opkomst van technologieën die hun werking faciliteren (bijv. Flashbots, Uniswap V4 hooks), is er een gebrek aan principiële, transactieniveau-modellen die het JIT-gedrag beschrijven binnen Concentrated Liquidity Market Makers (CLMM's). Bestaande literatuur faalt vaak in het rekening houden met de complexe afweging tussen fee-inkomsten en prijsimpact (impermanent loss) op het niveau van individuele transacties, wat leidt tot een gat in het begrip van optimale JIT-strategieën en hun systemische effecten op de markt-efficiëntie en de winstgevendheid van passieve LP's.

Methodologie

De auteurs ontwikkelen een formeel, transactieniveau-model voor JIT LP's binnen het CLMM-framework (geëxemplificeerd door Uniswap V3). De methodologie verloopt via vier hoofdfasen:

Theoretische Modellering van Prijsimpact: Het artikel herdefinieert "impermanent loss" als "prijsimpact" om zowel winsten als verliezen te omvatten. Het leidt noodzakelijke en voldoende voorwaarden af (Theorem 3.1) waaronder een prijsbeweging resulteert in een niet-positieve prijsimpact (een winst) voor een LP. Deze analyse maakt onderscheid tussen trades die de poolprijs weg van de externe marktprijs bewegen (gunstig) en trades die de prijs naar de marktprijs toe bewegen (ongunstig).
Formulering van Utility Optimalisatie: Het besluitvormingsproces van een JIT LP wordt gemodelleerd als een niet-lineair optimalisatieprobleem. Het doel is het maximaliseren van een nutfunctie $U(s; \theta) = F(s; \theta) - C(s; \theta)$ , waarbij $F$ staat voor fee-inkomsten en $C$ staat voor prijsimpact (kosten). De strategie-ruimte $S$ omvat de keuze van de liquiditeitshoeveelheid $L$ en het prijsbereik $(a, b)$ , beperkt door een budget $\rho$ .
Algoritmische Oplossing: De auteurs bewijzen het bestaan van een globaal optimale strategie (Theorem 4.1) en stellen een algoritme voor (Algorithm 1) om deze te berekenen. Het algoritme iterereert over haalbare prijsintervallen en lost een eendimensionaal niet-concaaf optimalisatieprobleem op om het optimale liquiditeitsniveau $L^*$ voor elk interval te bepalen.
Empirische Validatie: Met behulp van on-chain data uit de USDC/WETH-pool op Uniswap V3 (januari–juni 2024) simuleren de auteurs de prestaties van real-world JIT-transacties tegenover de afgeleide optimale strategieën. Ze analyseren 6.829 geïdentificeerde JIT-swaps om de huidige prestatiekloven en marktbrede implicaties te evalueren.

Belangrijkste Bijdragen

1. Karakterisering van het Prijsimpact-landschap

Het artikel karakteriseert formeel de voorwaarden waaronder liquiditeitsvoorziening winst of verlies oplevert. Het stelt vast dat:

Divergerende Prijzen: Als een trade de AMM-prijs weg van de externe marktprijs beweegt ( $q \to q'$ zodanig dat de afstand toeneemt), ervaart de LP een niet-positieve prijsimpact (een winst).
Convergerende Prijzen: Als een trade de AMM-prijs naar de externe marktprijs toe beweegt, ervaart de LP een positieve prijsimpact (een verlies).
Limiterend Gedrag: Naarmate $L \to \infty$ , wordt de prijsimpact bepaald door de mismatch tussen de poolprijs en de marktprijs; naarmate $L \to 0$ , verdwijnt de prijsimpact.

2. Formulering van JIT Utility Optimalisatie

De auteurs definiëren een transactieniveau-nutfunctie die de afweging tussen fee-inkomsten en prijsimpact vastlegt. Ze classificeren optimaal JIT-gedrag in drie strategische archetypen op basis van de richting van de trade:

Overpriced Trades: De poolprijs beweegt weg van de marktprijs. Deze zijn zeer winstgevend voor JIT LP's omdat ze zowel fees als gunstige prijsimpact vastleggen.
Arbitrageur Trades: De poolprijs beweegt naar de marktprijs toe. Deze zijn over het algemeen onrendabel voor JIT LP's, tenzij de fees voldoende hoog zijn om de prijsimpact-verliezen te compenseren.
Overshoot Trades: De trade kruist de marktprijs. Optimale strategieën behelzen het concentreren van liquiditeit enkel in het "gunstige" segment van de trade (waar de prijsimpact niet-positief is), in plaats van in het gehele bereik.

3. Algoritmische Strategie en Bestaanbewijs

Het artikel bewijst het bestaan van een optimale strategie voor elke gegeven swap en biedt een computationele methode om deze te vinden. Het algoritme toont aan dat optimale strategieën vaak inhouden dat het volledige budget wordt toegewezen aan specifieke tick-ranges waar de prijsimpact gunstig is, in plaats van de liquiditeit breed te verspreiden.

4. Empirische Inzichten in Real-World Prestaties

Door de optimale oplossing op real-world data toe te passen, laat de studie zien dat:

Suboptimale Huidige Gedragingen: Bestaande JIT LP's houden vaak geen rekening met prijsimpact, wat leidt tot deelname aan onrendabele trades. De auteurs schatten dat het adopteren van de optimale strategie de JIT-inkomsten gemiddeld met wel 69% kan verhogen over kleine tijdsvensters.
Drijver van Winstgevendheid: In tegen te contrary aan de aanname dat fees de primaire drijfveer zijn, komt 93,7% van de JIT-inkomsten in de bestudeerde dataset voort uit prijsimpact-winsten, en niet uit het extraheren van fees van passieve LP's.
Marktimpact: Hoewel de huidige JIT-participatie laag is (<2% van de fees), suggereren simulaties dat geoptimaliseerde JIT-strategieën de fee-inkomsten van passieve LP's met wel 44% per trade kunnen verminderen. Omgekeerd vermindert deze toegenomen liquiditeit de slippage voor traders, wat de markt-efficiëntie verbetert.

Betekenis en Claims

Het artikel claimt het eerste formele, transactieniveau-model te bieden voor JIT-liquiditeitsvoorziening in CLMM's. De betekenis ligt in:

Het Overbruggen van de Theoretische Kloof: Het gaat verder dan algemene LP-prikkelanalyse door specifiek het hoogfrequente, strategische gedrag van JIT-agenten te modelleren.
Correctie van Misconcepties: Het toont aan dat huidige JIT-strategieën vaak suboptimal zijn omdat ze de dynamiek van prijsimpact negeren, en dat prijsimpact, en niet de extractie van fees, de primaire bron van JIT-winsten is.
Systemische Implicaties: Het werk benadrukt een spanning in het AMM-ecosysteem: terwijl strategisch geoptimaliseerde JIT-liquiditeit de kapitaalefficiëntie verhoogt en de slippage voor traders vermindert, fungeert het als een wrijvingskracht die de winstgevendheid van passieve LP's uitholt.
Praktisch Nut: Het voorgestelde algoritme biedt een concreet instrument voor agenten om hun nut te maximaliseren, wat suggereert dat de huidige "ruis" in JIT-winstgevendheid voortkomt uit een gebrek aan optimalisatie in plaats van inherente markt-inefficiëntie.

De auteurs concluderen dat hoewel JIT LP's momenteel nog aanzienlijke ruimte voor verbetering hebben, hun strategische inzet de marktstructuur kan verbeteren door prijsdislocaties te verminderen, mits de afweging met de rendementen van passieve LP's wordt erkend. Toekomstig werk wordt gesuggereerd om protocollen te verkennen die deze concurrerende belangen in evenwicht brengen.