📈 economics

A Model and Estimation of the Bitcoin Transaction Fee

Dit artikel introduceert en schat een structureel model voor Bitcoin-transactiekosten dat het mempool behandelt als een markt voor schaarse blokruimte, gebruikmakend van een nieuw hoogfrequente dataset om aan te tonen dat congestie de belangrijkste determinant is van vertraging en dat transactiekosten economisch significant worden beïnvloed door prioriteitskeuzes en netwerkomstandigheden.

Oorspronkelijke auteurs: Daniel Aronoff, Kristian Praizner, Armin Sabouri

Gepubliceerd 2026-04-21

📖 5 min leestijd🧠 Diepgaand

CC BY 4.0

Oorspronkelijke auteurs: Daniel Aronoff, Kristian Praizner, Armin Sabouri

Oorspronkelijk artikel gelicentieerd onder CC BY 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). ✨ Dit is een AI-gegenereerde uitleg van het onderstaande artikel. Het is niet geschreven of goedgekeurd door de auteurs. Raadpleeg het oorspronkelijke artikel voor technische nauwkeurigheid. Lees de volledige disclaimer

🚦 De Bitcoin Tolpoort: Waarom betalen we soms meer dan andere?

Stel je voor dat Bitcoin-netwerk een enorm drukke snelweg is. De "blokken" zijn de vrachtwagens die de weg afleggen om je transactie (je pakketje) naar de bestemming te brengen. Maar er is een probleem: er zijn maar weinig vrachtwagens beschikbaar, en ze vertrekken niet op een vast tijdstip, maar willekeurig (ongeveer elke 10 minuten).

De mempool is de parkeerplaats waar alle wachtende vrachtwagens staan. Als de parkeerplaats vol is, moet je wachten. Om je pakketje sneller op de vrachtwagen te krijgen, kun je de chauffeur (de miner) een fooi geven. Hoe meer fooi, hoe eerder je aan de beurt bent.

Deze paper, geschreven door onderzoekers van MIT, probeert uit te zoeken: Hoe wordt die fooi precies bepaald? En: Hoeveel is het waard om niet te hoeven wachten?

🧪 De Grote Uitdaging: Het Zicht op de Wachtrij

Vroeger was het lastig om dit te bestuderen. Je zag alleen wie er op de snelweg reed (de blockchain), maar je zag niet hoe de wachtrij eruitzag voordat ze vertrokken. Het was alsof je alleen de vrachtwagens zag die aankwamen, maar niet zag hoeveel er in de file stonden of hoe lang je had moeten wachten.

De onderzoekers hebben een slimme oplossing bedacht: ze hebben een eigen Bitcoin-node (een soort eigen "verkeerspost") laten draaien. Hierdoor zagen ze precies:

Wanneer een transactie de parkeerplaats binnenkwam.
Hoe lang hij daar bleef staan.
Of iemand zijn fooi verhoogde om voorrang te krijgen (zoals een "opwaartse" fooi).
Hoe vol de parkeerplaats precies was op dat moment.

Dit gaf hen een 3D-kaart van de wachtrij, in plaats van alleen een 2D-kaart van de weg.

🎢 De "Tol" en de "Wachttijd"

De kern van hun onderzoek is een vergelijking tussen huidige drukte en hoeveel je betaalt.

De Drukte (Congestie): Als de parkeerplaats vol is (drukte), is elke extra seconde wachten erg vervelend. Dan is het heel waardevol om voorrang te hebben.
De Prijs van Voorrang: De onderzoekers ontdekten dat mensen bereid zijn veel meer te betalen als de wachtrij lang is. Als de wachtrij kort is, is het niet zo erg om even te wachten, dus betalen mensen minder.

De analogie:
Stel je een supermarkt in.

Situatie A: Er staan 2 mensen in de rij. Je betaalt geen extra geld om voorrang te krijgen; je loopt gewoon naar de kassa.
Situatie B: Er staan 100 mensen in de rij. Iemand die haast heeft, betaalt misschien €50 aan een "VIP-kassa" om direct langs te gaan.
De ontdekking: De prijs die je betaalt, hangt niet alleen af van hoe snel je wilt zijn, maar vooral van hoe snel de rij eigenlijk beweegt. Als de rij stilstaat, is een klein stukje vooruitgang (een paar minuten sneller) heel veel waard.

🛠️ De Slimme Formule (De "VCG" Mechaniek)

De onderzoekers gebruiken een economisch concept dat lijkt op een veiling.
Stel je voor dat je een plek in de vrachtwagen koopt. Je betaalt niet je volledige bereidheid om te betalen, maar precies het bedrag dat nodig is om de persoon direct achter jou uit te sluiten.

Als de rij langzaam beweegt, is het verschil tussen "nu" en "over 10 minuten" groot. Dan moet je veel betalen om die 10 minuten te winnen.
Als de rij snel beweegt, is het verschil klein. Dan hoef je weinig te betalen.

De paper laat zien dat Bitcoin-transacties precies zo werken: de prijs wordt bepaald door hoeveel tijd je bespaart door je fooi te verhogen.

💡 Belangrijke Ontdekkingen

De onderzoekers vonden een paar verrassende dingen:

Drukte is de koning: De belangrijkste factor is niet hoe groot je transactie is, maar hoe vol de parkeerplaats (mempool) is. Is het druk? Dan stijgen de prijzen explosief.
Speciale "Snelheidskaarten":
- RBF (Replace-by-Fee): Dit is als een "spoedknop". Als je deze gebruikt, betaal je een enorme premie. Mensen die dit doen, zijn blijkbaar heel ongeduldig.
- CPFP (Child-Pays-for-Parent): Soms betaal je voor een pakketje (het kind) om het pakketje van je vader (de ouder) ook mee te krijgen. Dit werkt als een bundelkorting; je betaalt iets minder dan als je ze los zou kopen.
De "Ongeduldigheids-meter" werkt niet zoals verwacht: De onderzoekers dachten dat ze konden meten hoe ongeduldig iemand was door te kijken hoe snel ze hun geld weer uitgeven. Dit bleek echter niet te werken. Mensen betalen niet per se meer alleen omdat ze snel weer geld nodig hebben; ze kijken vooral naar de huidige file.

📉 Wat betekent dit voor de toekomst?

De Bitcoin-blocks (de vrachtwagens) worden in de toekomst kleiner in beloning (de "subsidie" daalt). Dit betekent dat miners steeds meer afhankelijk worden van de fooien die jij en ik betalen.

Deze paper geeft ons een blauwdruk van hoe die markt werkt. Het laat zien dat de prijs van een transactie niet willekeurig is, maar een slimme reactie is op de file op dat specifieke moment.

Kort samengevat:
Bitcoin-transacties zijn als een tolpoort op een drukke snelweg. De onderzoekers hebben gemeten dat de tolprijs niet vaststaat, maar dynamisch is: hoe langer de file, hoe duurder het is om eruit te springen. En als de file oplost, daalt de prijs direct. Dit helpt ons begrijpen waarom Bitcoin soms goedkoop en soms heel duur is om te gebruiken.

Titel: Een Model en Schatting van de Bitcoin Transactieprijs

Auteurs: Daniel J. Aronoff, Kristian Praizner, Armin Sabouri (MIT)
Datum: April 2026

1. Het Probleem

Naarmate de blocksubsidie voor Bitcoin-miners afneemt (door halveringen), worden transactiekosten (fees) de primaire inkomstenbron voor het netwerk. Het begrijpen van hoe deze kosten worden gevormd is echter complex. Bestaande studies gebruiken vaak alleen blockchain-data, wat een cruciaal element mist: de onwaarneembare wachtrijomgeving (mempool). Zonder inzicht in de concurrentie op het moment dat een transactie wordt ingediend, is het moeilijk om te onderscheiden tussen de technologie van bevestigingsvertraging en de bereidheid van gebruikers om te betalen voor prioriteit.

De kernvraag is: hoe vertaalt de druk in de mempool (congestie) en de prioriteit van een transactie zich naar de transactiekosten die gebruikers betalen?

2. Methodologie

De auteurs ontwikkelen een structureel economisch model en schatten dit met behulp van een uniek, hoogfrequente dataset.

A. Data en Observatie

Bron: Een zelfgehoste Bitcoin Core-node (versie 30.0.0) die draait van augustus tot oktober 2025.
Dataset: Een "mempool panel" van ongeveer 11,1 miljoen bevestigde transacties.
Unieke kenmerken: De data bevat niet alleen transacties, maar ook:
- In- en uitstroomtijden in de mempool.
- Blok-opname en bevestigingsvertraging.
- Fee-bumping events (RBF en CPFP).
- Hoge-frequentie snapshots van congestie (elke 25 seconden).
Correcties: De auteurs corrigeren voor SegWit-gewichtsfouten in de node-data en groeperen Child-Pays-for-Parent (CPFP) transacties tot pakketten om de werkelijke prioriteit te reflecteren.

B. Theoretisch Kader

Het model baseert zich op het werk van Huberman et al. (2021) en interpreteert de mempool als een Vickrey-Clarke-Groves (VCG) mechanisme voor schaarste (blockruimte).

Prioriteit: Wordt bepaald door de fee rate (kosten per gewichtseenheid), niet het totale bedrag.
Vertraging: De verwachte bevestigingsvertraging ( $W$ ) is een functie van de prioriteitspercentiel ( $p$ ) en de staat van het netwerk ( $s$ , bijv. congestie).
Evenwicht: Gebruikers betalen een fee die gelijkstaat aan de externe vertraging die ze opleggen aan andere transacties. De marginale bereidheid te betalen is evenredig met de vertraging van de gebruiker vermenigvuldigd met de marginaal afname in bevestigingstijd bij een hogere prioriteit.

De afgeleide vergelijking (in log-vorm) is:
$\log(\text{fee}) = \log(\text{ongeduld}) + \log(\text{vertragingstechnologie}) + \log(\text{gewicht}) + \text{constante} + \epsilon$

C. Econometrische Strategie (Tweestapsbenadering)

Om de latente variabelen te schatten, gebruiken de auteurs een tweestapsprocedure:

Fase 1: Schatting van de Vertragingstechnologie
- Doel: Schatten van de verwachte bevestigingsvertraging als een flexibele functie van prioriteit en netwerktoestand.
- Methode: Een Random Forest regressor.
- Beperking: Om economische rationaliteit te waarborgen, wordt monotonie afgedwongen: een hogere prioriteit mag de verwachte vertraging nooit verhogen. Dit wordt gedaan via isotone regressie op de voorspellingen.
- Output: De lokale helling (gradient) van de vertragingsschedule ( $\hat{W}'$ ), wat aangeeft hoeveel vertraging er wordt bespaard door een kleine stap omhoog in de fee-rangschikking.
Fase 2: Schatting van de Fee-vergelijking
- Doel: Relateren van de feitelijke fees aan de geschatte helling en transactiekenmerken.
- Methode: Een OLS-regressie op de log-fie, met epoch-vaste effecten (30-minuten vensters) om aggregate schokken te absorberen.
- Controles: Transactiegewicht, RBF-status, CPFP-status, blokruimte-uitbating, en tijd sinds de vorige blok.
- Impatiëntie: Een proxy voor ongeduld (op basis van heruitgave-timing) wordt getest maar blijkt in de basis specificatie minder significant dan de structurele variabelen.

3. Belangrijkste Resultaten

A. De Rol van Congestie en Prioriteit

Congestie is leidend: De mate van congestie in de mempool is de belangrijkste determinant voor bevestigingsvertraging.
De "Delay Gradient": De schatting bevestigt het model: wanneer de helling van de vertragingsschedule steil is (d.w.z. een kleine stijging in fee-rate levert een grote tijdwinst op), betalen gebruikers meer.
Kwantificering: De coëfficiënt op de log-helling van de vertraging is negatief en significant ( $\approx -0.046$ ). Dit betekent dat wanneer de prioriteit meer "waarde" heeft (steilere curve), de fee-rate daalt ten opzichte van de basis, omdat gebruikers efficiënter kunnen betalen voor de gewenste snelheid.

B. Institutionele Factoren

RBF (Replace-by-Fee): Transacties met RBF vlaggen betalen een premie van ongeveer 93%. Dit suggereert dat RBF wordt geïnterpreteerd als een signaal van hoge urgentie.
CPFP (Child-Pays-for-Parent): Deze pakketten betalen ongeveer 15% minder dan losse transacties met dezelfde schijnbare prioriteit, wat de efficiëntie van het bundelen van fees weerspiegelt.
Blokcondities: Fees stijgen met de benutting van de blokruimte en de tijd die is verstreken sinds de vorige blok.

C. Impatiëntie

In tegenstelling tot eerdere studies (zoals Möser & Böhme, 2015), vonden de auteurs geen significante correlatie tussen het aantal blokken tot heruitgave van UTXO's en de betaalde fee. De proxy voor ongeduld bleek minder informatief dan verwacht in deze dataset.

D. Modelprestaties

Het model verklaart een aanzienlijk deel van de kruissectie-variatie (waarom transacties in hetzelfde tijdvenster verschillende fees betalen).
Het model is echter minder goed in het voorspellen van de totale fee-niveaus tussen verschillende tijdvensters (epochs). Deze variatie wordt grotendeels geabsorbeerd door vaste effecten en wordt veroorzaakt door niet-geobserveerde aggregate factoren (zoals miner-gedrag of macro-economische schokken).

4. Bijdrage en Significantie

Nieuwe Data: De paper introduceert een hoogfrequente mempool-dataset die de "onzichtbare" wachtrijomgeving reconstrueert, wat essentieel is voor structurele modellering.
Methodologische Innovatie: Het koppelen van machine learning (Random Forests met monotoniteitsbeperkingen) aan structurele economische modellen om een "delay technology" te schatten die vervolgens wordt gebruikt in een econometrische schatting.
Beleid en Toekomst: De resultaten tonen aan dat de Bitcoin-fee-markt functioneert als een efficiënt mechanisme voor prioriteitsverdeling, waarbij de prijs (fee) direct reageert op de marginale waarde van tijdswinst.
Beperkingen: De dataset beslaat slechts ongeveer 90 dagen. De auteurs benadrukken dat langere-termijn extrapolatie voorzichtigheid vereist, maar plannen om de datacollectie voort te zetten om de schattingen te verfijnen.

Conclusie: De paper biedt een robuust, structureel bewijs dat Bitcoin-transactiekosten worden bepaald door een evenwicht tussen de schaarste van blockruimte en de bereidheid van gebruikers om te betalen voor snelheid, waarbij de "marginal value of priority" de prijsbepaling stuurt.