Programmatic assessments implementation in a physiotherapy education curriculum - a study protocol for a randomized feasibility-controlled study

Deze studieprotocol beschrijft een gerandomiseerde haalbaarheidsstudie aan een Zwitserse hogeschool die onderzoekt of het implementeren van programmatische beoordeling, met individuele of groepscoaching, de competentieontwikkeling van bachelorsstudenten fysiotherapie effectiever ondersteunt dan een traditionele aanpak zonder begeleiding.

De kern

Het Grote Doel: Van "Cijferjacht" naar "Leren Leren"

Stel je voor dat je fysiotherapeut wilt worden. In de traditionele school is het vaak zo: je leert een hoop theorie, je maakt een toets (een "stoplicht" dat rood of groen is), en als je slaagt, ga je verder. Het probleem is dat dit niet altijd laat zien of je écht klaar bent om patiënten te helpen in de echte wereld. Het is alsof je alleen maar rijlessen hebt gehad op een lege parkeerplaats, maar nooit in het drukke verkeer.

De auteurs van dit paper willen dat veranderen. Ze willen een nieuw systeem testen dat "Programmatic Assessment" (PA) heet.

De Vergelijking: De GPS vs. De Stempelkaart

Om dit te begrijpen, kun je het beste twee manieren van leren vergelijken:

1. De oude manier (De Stempelkaart): Je doet een toets. Als je slaagt, krijg je een stempel. Als je zakt, mag je niet mee. Het is een eenmalige gebeurtenis. Het zegt niets over hoe je je voelt of wat je nog moet verbeteren.
2. De nieuwe manier (De GPS): Stel je voor dat je een GPS hebt in je auto (jouw leerproces).
   • De GPS geeft je constant kleine aanwijzingen: "Je bent net iets te hard gereden," of "Je hebt hier een bocht gemist."
   • Je krijgt niet direct een boete (een slecht cijfer), maar een feedback en een route-aanpassing.
   • Je krijgt ook een coach die naast je zit en zegt: "Kijk, hier kun je beter doen."
   • Pas aan het einde van de rit kijken ze naar de hele reis om te zien of je een goede chauffeur bent.

Dit nieuwe systeem (PA) verzamelt dus heel veel kleine stukjes informatie over tijd, geeft veel feedback, en helpt je om te groeien, in plaats van je alleen te beoordelen.

Wat gaan ze precies doen? (Het Experiment)

De onderzoekers (voornamelijk van de Hogeschool Bern in Zwitserland) gaan dit nieuwe "GPS-systeem" testen bij een nieuwe groep fysiotherapiestudenten. Ze gaan een experiment doen, een beetje zoals in een laboratorium, maar dan in een klaslokaal.

Ze verdelen de studenten willekeurig in drie groepen:

• Groep A (De Individuele Coach): Deze studenten krijgen de "GPS" én een persoonlijke coach. Na elke oefening of toets krijgen ze een gesprek op maat om te reflecteren op wat ze goed deden en wat beter kan.
• Groep B (De Groepscoach): Deze studenten krijgen ook de "GPS", maar hun coachsessies gebeuren in een groepje. Ze leren van elkaar en bespreken hun voortgang samen.
• Groep C (De "Schijn"-Groep): Dit is de controlegroep. Zij krijgen de toetsen en oefeningen, maar geen coachsessies en geen speciale reflectie. Het is alsof ze alleen maar rijden zonder navigatie of instructeur. Dit is nodig om te zien of de coaching echt iets toevoegt.

Wat meten ze?

Ze kijken niet alleen naar de cijfers van de studenten, maar vooral naar de haalbaarheid (kan dit überhaupt werken?).

• Komen de studenten opdagen? (Is het systeem niet te lastig?)
• Voltooien ze alles? (Blijven ze gemotiveerd?)
• Werkt het voor de docenten? (Is het werkbaar voor de leraren?)

Daarnaast kijken ze naar:

• Hoeveel stress hebben de studenten?
• Hoeveel tijd kost het?
• Voelen de studenten zich beter voorbereid?

Waarom is dit belangrijk?

Als dit systeem werkt, betekent het dat we in de toekomst niet meer alleen kijken naar "heeft de student de toets gehaald?", maar naar "heeft de student geleerd om een betere therapeut te worden?".

Het is alsof we stoppen met het meten van de lengte van een plantje op één dag, en beginnen met het bijhouden van de groei, het water geven en het zonlicht om te zien of de plant echt gezond wordt.

Conclusie

Kortom: Dit paper is een bouwplan voor een experiment. De onderzoekers willen bewijzen dat het geven van veel kleine feedbackmomenten en coaching (in plaats van één grote toets) studenten helpt om betere, zelfbewustere fysiotherapeuten te worden. Als het lukt, kan deze methode misschien overal in het onderwijs worden ingevoerd.

Technische samenvatting

Technische Samenvatting: Implementatie van Programmatic Assessment in de Fysiotherapie-opleiding

1. Het Probleem en de Context
Huidige hogeronderwijsinstellingen voor fysiotherapie worstelen met de implementatie van competentiegericht onderwijs (Competence-Based Education, CBE). Ondanks dat CBE-frames (zoals klinisch redeneren, communicatie en professionaliteit) essentieel zijn voor de hedendaagse gezondheidszorg, blijft de praktijk vaak hangen in behavioristische paradigma's. Deze zijn gekenmerkt door passieve leermodellen en binaire beoordelingen (bijv. checklists, meerkeuzevragen) die de complexiteit van professionele competentie niet adequaat weerspiegelen.

Er is een behoefte aan constructivistische en progressieve modellen die leren sturen in plaats van alleen te toetsen. Programmatic Assessment (PA) wordt voorgesteld als een systeemgebaseerde aanpak die meerdere laag-risico en medium-risico datapunten over tijd verzamelt, feedback en reflectie integreert en zo basis legt voor hoog-risico beslissingen. Echter, de implementatie van PA in de praktijk is nog onvoldoende onderzocht, met name binnen de Zwitserse fysiotherapie-opleidingen.

2. Methodologie
Dit document is een studieprotocol voor een gecontroleerde, gerandomiseerde haalbaarheidstudie (randomized feasibility-controlled study).

• Onderzoeksdomein: Een Hogeschool voor Gezondheidszorg in Zwitserland (Bern en Bazel).
• Deelnemers: Alle studenten van de bacheloropleiding Fysiotherapie (cohort PHY25).
• Design: Een gerandomiseerde gecontroleerde trial (RCT) met drie groepen:
  1. IG A (Interventie): PA met individuele coaching.
  2. IG B (Interventie): PA met groepscoaching.
  3. CG (Controlegroep): "Sham" PA (dezelfde toetsmomenten, maar zonder coaching of reflectieve ondersteuning).
• Interventieperiode: Eerste semester van het academisch jaar 2025/2026.
• Data-punten:
  • Punt 1 (Week 44-46): Progressietest.
  • Punt 2 (Week 49-50): Praktijkvaardigheidstest in triades (patiënt, therapeut, observer) met peer-feedback.
  • Punt 3 (Week 03-04): Tweede progressietest.
  • Eindtoets (Week 5): OSCE (Objective Structured Clinical Examination).
  • Na elke datapunt: Studenten in de interventiegroepen ontvangen coaching en schrijven een reflectie met leerdoelen.
• Randomisatie: Computergegenereerde randomisatie op individueel niveau, zonder stratificatie. Toewijzing was verborgen (allocation concealment) tot na inschrijving.
• Data-analyse: Beschrijvende statistieken voor haalbaarheid; inferentiële tests en multivariabele regressie voor secundaire uitkomsten (gecorrigeerd voor covariaten zoals motivatie, eerdere prestaties, geslacht, etc.).

3. Doelstellingen en Uitkomsten

• Primair Doel: De haalbaarheid evalueren van de implementatie van PA.
  • Kernindicatoren: Aanwezigheid bij sessies, voltooiing van het programma, en implementatie-trouw (fidelity).
• Secundaire Doelstellingen:
  • Bereidheid van het personeel (staff readiness).
  • Studentenlast (workload) en welzijn.
  • Leerwinst (gemeten via pre-post zelfbeoordelingen en portfolio-analyse).
• Data-verzameling: Gebruik van institutionele systemen (Moodle, UCAN, Evasys), vragenlijsten (o.a. NASA Task Load Index), semi-gestructureerde interviews en logboeken.

4. Resultaten

• Opmerking: Omdat dit een studieprotocol is (gepubliceerd in maart 2026, maar beschrijvend voor een studie die loopt tot juni 2026), zijn er geen empirische resultaten beschikbaar.
• Het protocol beschrijft de verwachte uitkomsten en de methodologie om deze te meten. De studie is op het moment van publicatie nog gaande ("ongoing").

5. Bijdrage en Significantie

• Pedagogische Innovatie: Dit onderzoek test een verschuiving van traditionele, summatieve toetsing naar een formatief, leersturend assessment-systeem in de fysiotherapie-opleiding.
• Vergelijking van Coachingvormen: Het is een van de eerste studies die specifiek de effectiviteit en haalbaarheid vergelijkt tussen individuele en groepscoaching binnen een PA-systeem.
• Curriculumontwerp: De bevindingen (wanneer beschikbaar) zullen direct leiden tot curriculumherontwerp en de overgang naar competentiegericht, leerlinggericht onderwijs in de gezondheidszorg.
• Ethische en Praktische Validatie: De studie biedt inzicht in de praktische uitvoerbaarheid (werklast voor docenten, weerstand, logistiek) van complexe assessment-systemen in een reële academische setting.

Conclusie
Dit protocol schetst een robuust plan om de haalbaarheid van Programmatic Assessment te testen in de Zwitsese fysiotherapie-opleiding. Hoewel de resultaten nog ontbreken, is de studie van groot belang voor de evolutie van gezondheidszorgonderwijs, met als doel de kwaliteit van afgestudeerden te verhogen door assessment te laten fungeren als drijvende kracht voor leren in plaats van slechts als een selectiemiddel.