Knowledge, attitudes and practices of Italian general practitioners on dietary supplements

Deze studie toont aan dat Italiaanse huisartsen weliswaar een adequate kennis hebben en hun rol bij het voorschrijven van voedingssupplementen als cruciaal beschouwen, maar toch een behoefte aan gerichte verdere opleiding voelen.

De kern

De Gidsen in de Apotheek: Wat weten Italiaanse huisartsen echt over voedingssupplementen?

Stel je voor dat de wereld vol zit met kleine, kleurrijke flesjes en potjes: vitamines, kruidenmixen, eiwitshakes en "wonderpillen". Voor veel mensen zijn dit de magische sleutels tot gezondheid. Maar wie houdt het toezicht op deze sleutels? In dit onderzoek kijken we naar de huisartsen in Italië. Zij zijn de poortwachters die beslissen of je die sleutel mag gebruiken of dat je beter zonder kunt.

De onderzoekers wilden weten: Zijn deze poortwachters goed opgeleid om de juiste sleutels te kiezen, of lopen ze soms door een open deur?

1. De Proef: Een Grote Quiz

De onderzoekers stuurden een grote quiz (een enquête) naar bijna 8.000 huisartsen. Het was alsof ze een enorme uitnodiging stuurden voor een "Supplementen-Spel". Uiteindelijk deden 233 huisartsen mee.

De quiz bestond uit twee delen:

• Het Kennis-Del: 28 vragen met "Waar" of "Niet Waar". Dit was de toets om te zien of ze de feiten kenden.
• Het Gedrag-Del: Vragen over wat ze vinden en hoe ze handelen. Denk aan een schaal van 1 tot 5, waarbij 1 betekent "Ik ben het helemaal niet eens" en 5 betekent "Ik ben het helemaal eens".

2. De Uitslag: Een Gemengd Pakket

De Kennis: Niet slecht, maar niet perfect
Stel je voor dat de huisartsen een examen doen. 69% van hen haalde een voldoende (meer dan 60% goed). Dat is prima, maar niet uitmuntend.

• Wat wisten ze goed? Ze wisten bijvoorbeeld heel goed dat te veel eiwitten je nieren kunnen beschadigen (net als een auto die te zwaar wordt geladen en stuk gaat).
• Waar haperde het? Veel artsen dachten dat supplementen alleen natuurlijke stoffen bevatten die ook in eten zitten. Dat is niet waar! Soms zitten er stoffen in die gevaarlijk kunnen zijn of niet op het etiket staan. Ook wisten ze weinig over de juiste hoeveelheden van vitamine D en calcium. Het was alsof ze de basisregels van het spel kenden, maar de ingewikkelde strategieën niet.

De Attitude: De Huisarts als Gids
Hier wordt het interessant. Hoewel ze niet alles wisten, zagen ze zichzelf als belangrijke gidsen.

• 98% van de artsen zei: "Het is mijn taak om patiënten te adviseren." Ze voelen zich verantwoordelijk, alsof ze de kapitein zijn van een schip dat door een mistig water (de wereld van supplementen) moet varen.
• Ze vinden het belangrijk om te vragen: "Neem je al iets extra's?" voordat ze medicijnen voorschrijven.
• Maar... slechts 66% voelde zich echt goed opgeleid om dit advies te geven. Het is alsof ze wel graag de kaart van het land willen lezen, maar ze voelen zich onzeker omdat ze de kaart niet helemaal begrijpen.

3. De Vergelijking: Apothekers vs. Huisartsen

De onderzoekers hadden eerder een vergelijkbaar onderzoek gedaan bij apothekers.

• De huisartsen scoorden iets beter op de kennis-toets dan de apothekers.
• Maar beide groepen hadden hetzelfde gevoel: "We willen meer leren!" Ze vinden het belangrijk om bij te blijven, omdat de wereld van supplementen verandert als een stromende rivier.

4. Waarom is dit belangrijk? (Het Gevaar van de "Valse Vriend")

Supplementen klinken onschuldig, maar ze kunnen gevaarlijk zijn.

• Ze kunnen botsen met medicijnen (zoals twee auto's die in elkaar rijden op een kruispunt).
• Ze kunnen zelfs kanker veroorzaken als je ze in te grote hoeveelheden neemt.
• Omdat je ze vaak online of in de supermarkt kunt kopen zonder doktersrecept, is de kans groot dat mensen ze verkeerd gebruiken.

De huisarts is de enige die de brug kan bouwen tussen de patiënt en de veilige, wetenschappelijke feiten. Maar als de brugbouwer zelf twijfelt over de stevigheid van het materiaal, kan dat gevaarlijk zijn.

Conclusie: Meer Opleiding is de Sleutel

Het onderzoek concludeert dat Italiaanse huisartsen een goede basis hebben, maar dat ze zich onvoldoende voorbereid voelen voor de complexiteit van het onderwerp.

Ze zeggen eigenlijk: "Wij willen de beste gidsen zijn voor onze patiënten, maar we hebben meer training nodig om de valkuilen van deze supplementenwereld echt te doorgronden."

Het is alsof ze zeggen: "We hebben de kompasnaald, maar we willen ook de volledige kaart en de handleiding om de reis veilig te maken."

Kort samengevat: Huisartsen zijn bereid om te helpen, maar ze hebben meer kennis en training nodig om patiënten veilig te houden in een wereld vol met verleidelijke, maar soms gevaarlijke, voedingssupplementen.

Technische samenvatting

Titel: Kennis, attitudes en praktijken van Italiaanse huisartsen over voedingssupplementen

1. Probleemstelling

Voedingssupplementen zijn in Italië wijdverspreid en toegankelijk zonder voorschrift, met een verkoopstijging van 12% sinds 2020 (gedeeltelijk gedreven door de COVID-19-pandemie). Ondanks hun populariteit brengen misbruik en ongecontroleerd gebruik risico's met zich mee, zoals allergische reacties, geneesmiddelinteracties, toxiciteit en zelfs kanker. Hoewel huisartsen (GP's) een centrale rol spelen in het managen van deze risico's en het adviseren van patiënten, is er weinig bekend over hun specifieke kennis, houding en praktijken op dit gebied. Er is een tekort aan studies die de Italiaanse huisartsen specifiek onderzoeken, terwijl de beschikbaarheid van onbetrouwbare informatie online de noodzaak van professionele begeleiding vergroot.

2. Methodologie

• Onderzoeksdesign: Een cross-sectionele observationele studie uitgevoerd tussen maart en juli 2024.
• Doelgroep: Italiaanse huisartsen (nationale steekproef). De populatie bestond uit 35.398 huisartsen (volgens ISTAT 2024).
• Instrument: Een online enquête met 62 vragen, aangepast van een eerder gebruikt instrument voor apothekers. De vragenlijst bestond uit twee secties:
  • Sectie A (Kennis, Attitudes, Praktijken - KAP): 28 waar/onwaar-vragen over kennis en 34 vragen op een 5-punts Likert-schaal over attitudes en gedrag.
  • Sectie B (Socio-demografisch): 9 meerkeuzevragen over leeftijd, geslacht, ervaring, opleiding en werkomgeving.
• Steekproef: De enquête werd per e-mail verzonden aan 7.952 huisartsen via de SIMG (Scientific Society of Italian General Practitioners). Er werden 233 volledige reacties verzameld (responspercentage 2,9%).
• Statistische Analyse: Beschrijvende statistieken, Mann-Whitney en Kruskal-Wallis-tests voor groepenverschillen, Chi-kwadraat voor onafhankelijkheidstesten, en Cronbach's Alpha/McDonald's Omega voor betrouwbaarheid. Een kennisniveau van >60% correcte antwoorden werd beschouwd als "adequaat".

3. Belangrijkste Bijdragen

• Eerste studie in Italië: Dit is naar kennis van de auteurs de eerste studie die zich specifiek richt op de KAP van Italiaanse huisartsen ten aanzien van voedingssupplementen.
• Gedetailleerde kennisanalyse: De studie identificeert specifieke kennislacunes, met name rond calcium, vitamine D, meervoudig onverzadigde vetzuren en de verwarrende definitie van supplementen versus farmaceutische producten.
• Verband tussen training en gedrag: Het onderzoek analyseert hoe specifieke training en ervaring de frequentie van advisering en de houding ten opzichte van bewijsgebaseerd voorschrijven beïnvloeden.
• Validatie van instrument: De studie toont aan dat de attitude- en praktijkssecties goede betrouwbaarheid hebben, hoewel de kennissectie een lagere interne consistentie vertoonde.

4. Resultaten

• Demografie: Van de respondenten was 54,9% vrouw en 44,6% man. De meerderheid (68,2%) werkte in een stedelijke omgeving. 61,8% had een specifieke opleiding in de huisartsgeneeskunde, maar slechts 17,6% had specifieke training over voedingssupplementen.
• Kennisniveau:
  • 69,1% van de huisartsen scoorde >60% correct (adequaat kennisniveau).
  • De gemiddelde score was 18,9 van de 28 vragen.
  • Sterke punten: Kennis over de link tussen hoge doses eiwitsupplementen en nierbeschadiging (97,4% correct) en de impact van chronisch medicijngebruik op vitaminegebrek (97,0% correct).
  • Zwakke punten: Slechts 17,6% wist dat supplementen niet-labelde giftige stoffen kunnen bevatten. Kennis over calcium en vitamine D bij ouderen was laag (28,8% correct) en over meervoudig onverzadigde vetzuren (33,1% correct).
  • Er was een significant verschil tussen landelijke en stedelijke huisartsen (landelijke huisartsen scoorden hoger: 79,7% vs 64,2% correct).
• Attitudes en Praktijken:
  • Rol: 98,7% is het erover eens dat ze een belangrijke rol spelen bij het voorschrijven van supplementen en 98,3% betrekt patiënten bij leefstijladvies.
  • Behoefte aan educatie: Hoewel de kennis redelijk is, voelt slechts 66,5% zich adequaat getraind. Er is een sterke consensus (98,3%) dat patiënten hun arts moeten raadplegen voordat ze supplementen nemen.
  • Gedrag: Huisartsen met meer ervaring en specifieke training geven vaker up-to-date informatie aan patiënten. Vrouwen waren bezorgder over het up-to-date blijven dan mannen.
  • Buiteninvloeden: Huisartsen rapporteren lage invloed van externe factoren (zoals marketing) op hun voorschrijfgedrag.

5. Betekenis en Conclusie

De studie concludeert dat Italiaanse huisartsen over het algemeen een adequaat kennisniveau hebben over voedingssupplementen en zich bewust zijn van hun cruciale rol in het adviseren van patiënten. Echter, er zijn significante gaten in de specifieke kennis over bepaalde vitaminen en de risico's van niet-gelabelde ingrediënten.

De belangrijkste bevinding is dat, ondanks het adequate kennisniveau, de huisartsen zelf een groot tekort aan specifieke training voelen. De auteurs bevelen aan om gerichte, bewijsgebaseerde educatieprogramma's te ontwikkelen om huisartsen beter te toegerusten voor het begeleiden van patiënten. Dit is essentieel om patiënten te beschermen tegen misbruik, interacties en onjuiste informatie, gezien de groeiende markt en de toegankelijkheid van supplementen zonder voorschrift. De studie benadrukt dat huisartsen de sleutelfiguur moeten zijn in het veiligstellen van een verantwoorde supplementgebruik in de bevolking.