Maintaining surgical continuity during regional conflict: application of a 4S operational framework within a tertiary medical centre

Technische Samenvatting: Het behoud van chirurgische continuïteit tijdens regionaal conflict

Probleemstelling
Langdurige militaire conflicten leggen een enorme druk op gezondheidszorgsystemen, wat een dubbel operationeel model noodzakelijk maakt: de voortzetting van tijdgevoelige reguliere chirurgische zorg en het handhaven van de paraatheid voor massale incidenten met veel slachtoffers (Mass Casualty Events, MCEs). Tijdens het regionale conflict in het Midden-Oosten in 2026 werd Sheba Medical Center geconfronteerd met een kritieke verstoring, gekenmerkt door aanhoudende raketaanvallen, de mobilisatie van reservepersoneel (waardoor de beschikbare beroepsbevolking afnam) en de sluiting van publieke infrastructuur. De primaire uitdaging was het aanpassen van perioperatieve diensten om de veiligheid van patiënten en personeel binnen beschermde omgevingen te waarborgen, terwijl een instorting van het chirurgische volume voor urgente en electieve gevallen werd voorkomen.

Methodologie
Deze institutionele studie evalueerde de operationele transitie van Sheba Medical Center van reguliere naar noodoperaties tijdens het conflict in 2026. Het onderzoek maakte gebruik van een beschrijvende casestudy-opzet, waarbij de 4S-framework van de Wereldgezondheidsorganisatie (Staff, Stuff, Space, en System) werd gebruikt om institutionele aanpassingen te categoriseren en te analyseren.

• Databronnen: De gegevens werden afkomstig van institutionele registers, Operating Room Management Systems (ORS), afdelingsdocumentatie en een enquête onder het personeel over welzijn.
• Vergelijkende analyse: Chirurgische activiteit in maart 2026 (conflictperiode) werd beschrijvend vergeleken met maart 2025 (reguliere baseline). Er is geen formele hypothesetoetsing uitgevoerd.
• Beoordeling van de beroepsbevolking: Eén maand na het begin van het conflict werd een enquête afgenomen onder anesthesiologen met behulp van de gevalideerde Perceived Stress Scale-10 (PSS-10) om de ervaren stressniveaus te meten (scores 0–40).
• Toepassing van het framework:
  • Staff (Personeel): Analyse van herplaatsing van personeel, verschuivingsmodificaties en mechanismen voor ondersteuning van het welzijn.
  • Stuff (Materialen/Logistiek): Evaluatie van logistiek, veerkracht van de toeleveringsketen en strategieën voor apparatuuroverdracht.
  • Space (Ruimte): In kaart brengen van de reductie in fysieke operatiecapaciteit en de herconfiguratie van beschermde omgevingen.
  • System (Systeem): Beoordeling van administratieve coördinatie, protocollen voor chirurgische prioritering en realtime toewijzing van middelen.

Belangrijkste bijdragen en operationele aanpassingen
De studie beschrijft de specifieke strategieën die binnen het 4S-framework zijn toegepast om de operaties te handhaven:

• Staff (Personeel & Welzijn): De instelling gaf prioriteit aan de bescherming van het personeel door middel van veilige werkomgevingen en flexibele planning. Om de uitdagingen rondom kinderopvang, veroorzaakt door schoolsluitingen en de mobilisatie van reserves, te mitigeren, bood het ziekenhuis gratis kinderopvang in beschermde gebieden. Het management bleef zeer zichtbaar en er werden frequente vergaderingen gehouden om communicatie te waarborgen. Cruciaal was dat bestaande teams hun reguliere rollen behielden om de noodzaak voor omscholing te vermijden, conform het principe dat "wat werkt in routine, ook werkt in een noodsituatie."
• Stuff (Materialen/Logistiek): Apparatuur werd overgebracht van standaard naar beschermde operatiekamers door de specifieke specialisten die deze gebruiken, wat snelle identificatie van operationele problemen garandeerde. Gespecialiseerde apparatuur (bijv. oogheelkunde) werd gecentraliseerd in specifieke kamers om beweging te minimaliseren. Een drie maanden durende voorraad van essentiële benodigdheden, inclusclusief trauma-specifieke inventaris, werd samengesteld om onzekerheden in de toeleveringsketen tegen te gaan.
• Space (Ruimte/Infrastructuur): De faciliteit transformeerde van 42 standaard operatiekamers naar 12 ondergrondse beschermde operatiekamers (29% van de baseline capaciteit). Aanvullende beschermde ruimtes, waaronder een herbestemde parkeergarage, werden toegewezen voor OB-GYN en andere procedures. Cardiale chirurgie werd gedeeltelijk uitbesteed aan gehuurde beschermde kamers in private ziekenhuizen. Een beschermde Post Anesthesia Care Unit (PACU) werd aangesteld direct naast de chirurgische locaties.
• System (Systeem/Coördinatie): Een 24/7 aanwezig managementteam maakte gebruik van computergestuurde planning (ORS) om tijdgevoelige gevallen te prioriteren en middelen dynamisch toe te wijzen. De chirurgische activiteiten werden uitgebreid naar 16 uur per dag (07:00 – 23:00 uur) om de beperkte beschermde ruimte maximaal te benutten. De paraatheid voor MCEs werd gehandhaafd door gedeeltelijk beschermde kamers aan te wijzen met mogelijkheden voor monitoring op afstand via video, waardoor personeel patiënten kon monitoren vanuit veilige zones tijdens raketaanvallen.

Resultaten

• Chirurgisch volume: Ondanks een reductie van 71% in de operatiekamercapaciteit, voerde het centrum 2.544 chirurgische procedures uit in maart 2026, waarmee 67% van de baseline chirurgische activiteit van maart 2025 werd behouden.
• Verdeling van procedures: Continuïteit werd behouden over alle procedureduurcategorieën. Korte procedures (<2 uur) behielden 67% van het baseline volume, terwijl intermediaire (2–4 uur), lange (4–6 uur) en zeer lange (>6 uur) procedures respectievelijk 68%, 63% en 72% van de baseline behielden.
• Prestaties per specialisme: High-priority specialismen behielden significante activiteitsniveaus: Orthopedie (88%), Thoracale chirurgie (79%) en Obstetrie/Gynaecologie (75%). Algemene chirurgie behield 65%, terwijl de oogheelkunde de grootste reductie zag (37%), wat de prioritering van tijdgevoelige zorg weerspiegelt. Activiteit rond orgaantransplantatie werd geherverdeeld in plaats van gestaakt.
• Welzijn van het personeel: Onder de 74 reagerende anesthesiologen (79% responspercentage) was de gemiddelde PSS-10 score 18,5 (Mediaan 18), wat duidt op matige stressniveaus. 67,6% van de respondenten viel in de categorie matige stress, 24,3% in de lage categorie en 8,1% in de hoge categorie. Opvallend genoeg waren er nul ziekteverzuimen onder het personeel tijdens de onderzoeksperiode.

Betekenis en Claims
Het artikel stelt dat de implementatie van een gestructureerd 4S operationeel framework een tertiair medisch centrum in staat stelde om hoge niveaus van chirurgische continuïteit te handhaven (67% van de baseline), ondanks het werken met minder dan een derde van de normale fysieke capaciteit. De studie demonstreert dat het haalbaar is om doorlopende tijdgevoelige chirurgische zorg te balanceren met constante paraatheid voor Mass Casualty Events tijdens langdurige conflicten.

De belangrijkste bevindingen suggereren dat:

1. Gestructureerde Adaptatie: Het 4S-framework biedt een levensvatbaar model voor het aanpassen van perioperatieve diensten onder extreme beperkingen.
2. Veerkracht van het Personeel: Door fysieke bescherming, flexibele planning en psychologische ondersteuning te integreren, behield de instelling de stabiliteit van de beroepsbevolking en beheersbare stressniveaus zonder aanzienlijk verzuim.
3. Operationele Efficiëntie: Bijna volledige benutting van de beperkte beschermde ruimtes, gecombineerd met realtime administratief toezicht, maakte het behoud van complexe en urgente chirurgische zorg mogelijk.

De auteurs concluderen dat, hoewel de studie beperkt is tot één goed uitgerust tertiair centrum en steunt op retrospectieve gegevens, de integratie van objectieve operationele resultaten met gegevens over het welzijn van het personeel een compleet beeld geeft van de levering van gezondheidszorg in conflictzones. De bevindingen dagen het idee uit dat oorlogsplanning de trauma-paraatheid ten koste van de reguliere chirurgische zorg moet prioriteren.