Cooperative Credit Banking and Local Economic Activity in Italy: A Finite Mixture Modelling Approach to Latent Spatial Regimes

Technische Samenvatting: Coöperatieve kredietbanken en lokale economische activiteit in Italië

Probleemstelling
Coöperatieve kredietbanken (CCB's) in Italië worden breed erkend als lokaal ingebedde financiële instellingen die de lokale economische ontwikkeling kunnen stimuleren door middel van relatiegericht lenen en de accumulatie van zachte informatie. De bestaande empirische literatuur heeft de ruimtelijke heterogeniteit van de relatie tussen CCB's en lokale economische activiteit echter grotendeels geadresseerd door ex ante geografische partities op te leggen, zoals de Noord-Zuid-verdeling of NUTS-1 macroregio's. Deze benadering gaat ervan uit dat de rol van CCB's uniform is binnen deze administratieve grenzen, wat potentieel de latente heterogeniteit binnen conventionele geografische gebieden over het hoofd ziet. Bijgevolg blijft het onduidelijk of de effectiviteit van CCB's strikt varieert over administratieve lijnen of volgt op basis van niet-geobserveerde ("latente") territoriale configuraties.

Methodologie
De studie maakt gebruik van een paneldataset van 103 Italiaanse provincies (NUTS-3 over de periode 2002–2022. De afhankelijke variabele is het natuurlijk logaritme van de toegevoegde waarde per capita, terwijl de belangrijkste onafhankelijke variabele de dichtheid van CCB-vestigingen per 1.000 inwoners is.

De empirische strategie verloopt in twee fasen:

1. Benchmark Schatting: De auteur schat eerst de gemiddelde associatie met behulp van Ordinary Least Squares (OLS), Instrumental Variable (IV) 2SLS en System-GMM modellen.
   • Behandeling van Endogeniteit: Om potentiële endogeniteit aan te pakken, gebruikt de studie twee soorten instrumenten:
     • Een extern historisch instrument: de provinciale dichtheid van landelijke en ambachtelijke banken in 1936 (vooraf bepaald vóór de bankhervorming van 1936).
     • Lewbel-gegenereerde instrumenten: geconstrueerd met behulp van heteroscedasticiteit in de eerste-fase residuen.
   • Controles: De modellen bevatten vertraagde controles voor bevolkingsdichtheid, levensverwachting, sectorale werkgelegenheidsaandelen, afhankelijkheidsratio's, handelsopenheid en de dichtheid van niet-CCB bankvestigingen.
2. Finite Mixture Modelling (FMM): Om verder te gaan dan gemiddelde effecten en latente ruimtelijke regimes te identificeren, hanteert het artikel een Finite Mixture Model. Deze benadering wijst provincies probabilistisch toe aan ongeobserveerde klassen ($K$) op basis van de data in plaats van vooraf gedefinieerde geografie. Het model staat klasse-specifieke intercepten ($\alpha_k$), hellingen ($\beta_k$) en controlecoëfficiënten ($\gamma_k$) toe. Het optimale aantal klassen wordt bepaald door het vergelijken van informatiecriteria (AIC, BIC), convergentiestabiliteit en substantiële interpreteerbaarheid.

Belangrijkste Resultaten

• Gemiddelde Associatie: Benchmark-schattingen (OLS, IV en GMM) tonen consistent een positieve gemiddelde associatie tussen de CCB-vestigingsdichtheid en lokale economische activiteit. IV- en GMM-schattingen suggereren een hogere coëfficiënt dan OLS, wat wijst op een potentiële attenuatiebias in de laatste.
• Latente Heterogeniteit: De FMM-analyse laat zien dat de gemiddelde positieve associatie een aanzienlijke latente heterogeniteit maskeert. Een drie-klassenmodel wordt geïdentificeerd als de geprefereerde specificatie:
  • Klas 1 (~39% van de steekproef): CCB-dichtheid is niet statistisch significant. Economische activiteit wordt hier gedreven door niet-CCB banken, secundaire werkgelegenheid en handelsopenheid.
  • Klas 2 (~41% van de steekproef): CCB-dichtheid vertoont een positieve en significante, maar matige associatie. Zowel coöperatieve als niet-coöperatieve banken dragen bij aan de economische activiteit.
  • Klas 3 (~20% van de steekproef): Een kleiner, afwijkend regime waar de CCB-dichtheid een aanzienlijk grotere en zeer significante coëfficiënt vertoont. In dit regime zijn niet-CCB bankvestigingen statistisch insignificant, wat suggereert dat de economische activiteit specifiek wordt gedreven door het coöperatieve component van het banksysteem.
• Ruimtelijke Verdeling: De ruimtelijke mapping van deze regimes laat zien dat ze niet overeenkomen met traditionele macro-regionale verdelingen (bijv. Noord vs. Zuid). In plaats daarvan snijden de regimes door administratieve grenzen heen en vertonen ze lokale ruimtelijke clustering die niet door standaard geografische partities wordt gevangen.

Belangrijkste Bijdragen
De primaire bijdrage van het artikel is het aantonen dat de geschatte rol van coöperatieve kredietbanken afhankelijk is van hoe de ruimtelijke heterogeniteit wordt gemodelleerd. Door over te stappen van vooraf gedefinieerde geografische partities naar latente territoriale regimes, onthult de studie dat de "lokale inbedding" van CCB's een context-afhankelijke vorm van financiële bemiddeling is. De bevindingen suggereren dat de Noord-Zuid-verdeling een onvoldoende proxy is voor de variatie in CCB-effectiviteit; in plaats daarvan bestaan er specifieke territoriale configuraties waar CCB's de dominante drijfveer van lokale economische activiteit zijn, verschillend van gebieden waar conventionele bankstructuren overheersen.

Betekenis en Claims
Het artikel claimt bewijs te leveren dat de relevantie van lokaal ingebedde banken varieert over latente territoriale configuraties. Het betoogt dat belevaluaties van CCB's niet moeten vertrouwen op een uniforme territoriale lens, aangezien hun impact sterk afhankelijk is van de specifieke configuratie van lokale banksystemen en productieve structuren. De studie concludeert dat bredere conclusies over lokaal ingebedde financiële instellingen aanzienlijk kunnen veranderen wanneer territoriale heterogeniteit expliciet wordt gemodelleerd via latente regimes in plaats van opgelegd via vaste administratieve grenzen.