How Sovereign Is Sovereign Compute? A Review of 775 Non-U.S. Data Centers

Technische Samenvatting: Hoe Soeverein is Soeverein Computing? Een Review van 775 Niet-VS Datacenters

Probleemstelling
Het artikel adresseert een kritieke lacune in het begrip van "digitale soevereiniteit". Hoewel veel landen investeren in lokale datacenterinfrastructuur om controle over hun digitale omgevingen te asserteren, garandeert de fysieke locatie van een datacenter geen jurisdictionele controle. Onder internationaal recht kan een staat jurisdictie claimen over gedrag binnen zijn grondgebied (territoriaal principe) of over zijn onderdanen, inclusief bedrijven, zelfs wanneer deze in het buitenland opereren (nationaliteitsprincipe). Bijgevolg kunnen datacenters in niet-VS-landen nog steeds onder de juridische autoriteit van de Verenigde Staten vallen als ze worden geëxploiteerd door bedrijven met het hoofdkantoor in de VS. Eerdere literatuur heeft de mondiale AI-infrastructuur grotendeels in kaart gebracht op basis van territoriale aanwezigheid, zonder volledig rekening te houden met deze juridische "jurisdictionele haken" die voortvloeien uit de nationaliteit van de exploitant. Dit artikel streeft ernaar de mate te kwantificeren waarin niet-VS datacenterprojecten nog steeds onderhevig zijn aan buitenlandse, met name Amerikaanse, juridische autoriteit.

Methodologie
De auteurs hebben een nieuw dataset samengesteld bestaande uit 775 datacenterprojecten verspreid over 123 landen (exclusief de Verenigde Staten), waarbij de datacollectie eindigde in het derde kwartaal van 2024. Het dataset werd samengesteld aan de hand van open-source inlichtingen, waaronder nieuwsartikelen, overheidsaankondigingen en industrierapporten, aanvankelijk gezocht via AI-gestuurde hulpmiddelen (Perplexity AI) en handmatig geverifieerd.

Belangrijke methodologische kenmerken omvatten:

• Scope: Het dataset dekt bestaande en geplande initiatieven voor datacenters, supercomputers en compute clouds.
• Variabelen: Elk project is gecodeerd met meer dan 20 variabelen, waaronder het jaar van aankondiging, investeringswaarde, eigendomsmodel (publiek, privaat, publiek-privaat), beoogde use cases (bijv. AI, overheid), en de nationaliteit van exploitanten, financiers en bouwpartners.
• Definitie Exploitant: Een bedrijf wordt geclassificeerd als "exploitant" als het de operaties van het datacenter runt of clouddiensten (IaaS) levert. Het studie onderscheidt tussen bedrijven met het hoofdkantoor in de VS (bijv. AWS, Microsoft, Google), bedrijven met het hoofdkantoor in China (bijv. Huawei, Alibaba) en anderen.
• Gewichting: Om rekening te houden met de variërende schaal van infrastructuur, maakt de analyse gebruik van twee metrieken: ongewogen frequentie (aantal projecten) en investeringsgewogen frequentie. De investeringswaarde dient als proxy voor compute-capaciteit, met de erkenning dat grotere investeringen over het algemeen correleren met hogere rekenkracht.
• Beperkingen: De auteurs merken expliciet op dat het dataset een steekproef is, geen volkstelling, en beperkt wordt door de beschikbaarheid van publieke rapportage. Zij erkennen dat 36% van de investeringswaarde in het dataset geen geïdentificeerde exploitantinformatie bevat en dat de investeringswaarde een ruwe proxy is voor compute-capaciteit.

Belangrijkste Bijdragen

1. Dataset Publicatie: Het artikel publiceert een uitgebreid dataset dat niet-VS datacenterprojecten documenteert, inclusief meer dan 1.000 kwalitatieve citaten over strategische motieven, operationele uitdagingen en betrokkenheid bij Amerikaanse en Chinese entiteiten.
2. Jurisdictionele Schatting: Het artikel biedt de eerste ruwe schattingen van het percentage niet-VS datacenters dat onderhevig zou kunnen zijn aan buitenlandse juridische autoriteiten op basis van de nationaliteit van de exploitant.
3. Herformulering van Soevereiniteit: Het daagt de aanname uit dat lokale infrastructuur gelijkstaat aan lokale controle, en toont aan dat buitenlandse exploitanten kunnen fungeren als jurisdictionele haken in binnenlandse infrastructuur.

Resultaten
De analyse onthult een significante discrepantie tussen de fysieke locatie van datacenters en de nationaliteit van hun exploitanten:

• Dominantie van VS-exploitanten: Amerikaanse bedrijven exploiteren 18% van de niet-VS datacenterprojecten naar aantal, maar staan voor 48% van de totale investeringswaarde. Wanneer specifiek wordt gefocust op projecten met AI-toepassingen, exploiteren Amerikaanse bedrijven 27% van de projecten en 56% van de investeringswaarde.
• Aanwezigheid van Chinese exploitanten: Chinese bedrijven exploiteren 8% van de projecten naar aantal en 5% van de totale investeringswaarde. In AI-specifieke projecten exploiteren zij 6% van de projecten en 0% van de investeringswaarde.
• Niet-VS/Niet-Chinese exploitanten: Een significant deel van de investeringswaarde (47% van het totaal, 44% van de AI-waarde) is geassocieerd met exploitanten die niet gevestigd zijn in de VS of China. Echter, in veel van deze gevallen werd geen exploitant geïdentificeerd (53% van de projecten, 36% van de waarde).
• Wereldwijde Jurisdictionele Reikwijdte: Door het aandeel van compute binnen de VS (geschat op 54% van de mondiale capaciteit door Synergy Research Group) te combineren met de bevinding dat Amerikaanse exploitanten ongeveer de helft van de buitenlandse infrastructuur controleren op basis van investeringswaarde, schatten de auteurs dat de Amerikaanse regering jurisdictionele haken heeft voor ongeveer 76% van de mondiale compute-capaciteit. Voor AI-specifieke datacenters loopt dit cijfer op tot ongeveer 80%.
• Telemarketing: 12% van de projecten ondervond tegenslag (vertragingen, annuleringen). Deze werden vaak toegeschreven aan politieke/regulatorische kwesties of beperkte middelen, waarbij geen enkel geografisch gebied een monopolie op verstoring vertoonde.

Betekenis en Implicaties
Het artikel betoogt dat de bevindingen een nieuw hefboompunt bieden voor internationale AI-governance dat traditionele exportcontroles aanvult.

• Voor VS-beleid: De jurisdictionele reikwijdte van exploitanten met vestiging in de VS vertegenwoordigt een potentieel krachtig regulatorisch instrument. In tegenstelling tot exportcontroles, die vertrouwen op dominantie in de toeleveringsketen en omzeild kunnen worden, staat exploitant-gebaseerde jurisdictie de VS toe om compute-resources te reguleren die al in het buitenland zijn ingezet. Dit vereist echter diplomatieke onderhandelingen met gastlanden.
• Voor niet-VS-beleid: De resultaten suggereren dat het lokaal bouwen van datacenters geen digitale soevereiniteit garandeert als die faciliteiten worden gerund door buitenlandse entiteiten. Naties die investeren in "soevereine" infrastructuur moeten worstelen met de mogelijkheid dat hun meest strategisch belangrijke (AI-gededicteerde) faciliteiten onder buitenlandse regelgevingsregimes blijven vallen. Dit kan een strategische afweging afdwingen tussen het bereiken van hoogpresterende infrastructuur (vaak vereisend buitenlandse exploitanten) en het minimaliseren van blootstelling aan buitenlandse jurisdictie.
• Toekomstig Onderzoek: Het dataset dient als uitgangspunt voor het onderzoeken van vertragingen, annuleringen en de effectiviteit van strategieën voor digitale soevereiniteit. Het benadrukt de noodzaak van verder onderzoek naar projecten waarbij exploitanten niet zijn geïdentificeerd en de potentiële verschuivingen in deze dynamiek door geopolitieke veranderingen.

De auteurs handhaven een bescheiden toon, met de nadruk dat hun schatting van 76–80% jurisdictionele reikwijdte een benadering is gebaseerd op publieke data en moet worden beschouwd als een eerste schatting in plaats van een definitieve meting van mondiale controle.