Who would take part in a pandemic preparedness cohort study? The role of vaccine-related affective polarisation: cross-sectional survey

Deze cross-sectionele studie in Zwitserland toont aan dat de bereidheid om deel te nemen aan een pandemiebereidheids-cohortstudie positief samenhangt met hogere sociaaleconomische status en dat affectieve polarisatie rondom COVID-19-vaccinatie deze bereidheid significant beïnvloedt, waarbij vaccinatie-voorstanders met sterke gevoelens vaker deelnemen dan tegenstanders.

De kern

De Kern: Een Uitnodiging voor de "Pandemie-Reserve"

Stel je voor dat de wereld een enorme brandweer nodig heeft, maar dan voor ziektes. Wetenschappers willen een grote groep vrijwilligers (een 'cohort') verzamelen die ze kunnen bellen als er weer een nieuwe grieppandemie uitbreekt. Ze willen dan snel weten: wie is ziek, hoe verspreidt het zich in gezinnen, en werkt de vaccinatie?

De vraag is echter: Wie zegt "ja" tegen zo'n uitnodiging?

De onderzoekers uit Bern (Zwitserland) hebben 15.000 huishoudens een brief gestuurd met de vraag: "Zou je meedoen aan zo'n onderzoek?" Ze wilden niet alleen weten of mensen ja zeiden, maar vooral waarom en wie het niet deden. Ze keken specifiek naar een nieuw fenomeen: emotionele polarisatie over vaccinaties.

---

De Grote Ontdekkingen (in simpele taal)

1. De "Rijke en Slimme" Club (Sociale Status)

Net zoals bij een exclusieve club waar alleen mensen met een bepaald lidmaatschap binnen mogen, bleek dat mensen met hoger onderwijs en een hoger inkomen veel vaker "ja" zeiden.

• Vergelijking: Het is alsof je een uitnodiging krijgt voor een gala-diner. Mensen die gewend zijn aan formele diners (hoger opgeleid, meer geld) voelen zich comfortabeler om de deur open te doen dan mensen die zich daar niet thuis voelen.

2. De Vaccinatie-Deelname

Mensen die voor vaccinaties waren, zeiden vaker ja dan mensen die tegen vaccinaties waren.

• De vergelijking: Stel je een sportteam voor. De fans die het team (vaccinatie) aanmoedigen, willen graag helpen met het trainen van de nieuwe spelers. De tegenstanders willen liever niet eens de tribune op komen kijken.

3. Het Gevoel van "Wij tegen Zij" (Emotionele Polarisatie)

Dit is het meest interessante deel. De onderzoekers keken niet alleen naar wat mensen denken, maar naar hoe ze zich voelen tegenover mensen met een ander mening.

• De "Warme" Groep: Mensen die voor vaccinaties waren én zich sterk tegenover de tegenstanders voelden (ze vonden de tegenstanders echt "koud" en onprettig), waren het meest bereid om mee te doen.
  • Analogie: Het is alsof een fanclub die heel fanatiek is, extra gemotiveerd is om te helpen omdat ze het "belangrijk vinden om de goede kant te verdedigen".
• De "Koude" Groep: Mensen die tegen vaccinaties waren, wilden niet meedoen. En als ze zich ook nog eens emotioneel sterk tegenover de voorstanders voelden, wilden ze helemaal niet meedoen.
  • Analogie: Het is alsof iemand die een hekel heeft aan de organisatie, liever in zijn eigen huis blijft zitten dan om mee te werken aan een project dat door die organisatie wordt geleid.

4. Waarom zeggen mensen "Nee"?

De mensen die "nee" zeiden, gaven twee hoofdredenen:

1. Geen interesse: "Dat boeit me niet."
2. Privacy en wantrouwen: "Ik vertrouw de wetenschappers niet" of "Ik wil niet dat mijn gegevens worden gedeeld."

---

Wat betekent dit voor de toekomst?

De onderzoekers trekken een belangrijke conclusie: Je kunt niet iedereen op dezelfde manier aanspreken.

• Voor de "Warme" groep: Je kunt zeggen: "Help ons om de goede zaak te verdedigen en te zorgen dat de volgende pandemie niet zo erg wordt."
• Voor de "Koude" groep: Als je zegt "Help ons", luisteren ze niet. Je moet eerst het vertrouwen winnen. Je moet laten zien dat het onderzoek voor hen is, en niet tegen hen.

De les voor de wereld:
Als we klaar willen zijn voor de volgende grote ziekte, moeten we niet alleen wachten tot mensen vanzelf komen. We moeten de "muren" van wantrouwen en polarisatie afbreken. We moeten zorgen dat mensen die zich nu afzijdig houden (zoals ouderen, mensen met minder geld, of mensen die sceptisch zijn over vaccins), zich ook welkom voelen bij de "brandweer" van de volksgezondheid.

Samenvattend in één zin:

Om een sterke reserve van vrijwilligers te hebben voor de volgende pandemie, moeten we niet alleen de "fans" bedanken, maar vooral de "tegenstanders" overtuigen dat ze veilig en welkom zijn, voordat ze de deur dichtdoen.

Technische samenvatting

Titel: Wie zou deelnemen aan een cohortstudie voor pandemiebereidheid? De rol van affectieve polarisatie rondom vaccinaties: een cross-sectionele enquête.

Auteurs: Aziz Mert Ipekci et al. (Universiteit van Bern, Zwitserland)

---

1. Het Probleem

Cohortstudies zijn essentieel voor het onderzoek naar opkomende infectieziekten en pandemiebereidheid. Echter, de bereidheid van de bevolking om deel te nemen aan dergelijk onderzoek neemt vaak af door factoren zoals tijdsgebrek, afnemend altruïsme en wantrouwen in de wetenschap.
Na de COVID-19-pandemie is er onzekerheid over hoe de bevolking reageert op nieuw onderzoek, mede door de ongekende hoeveelheid nieuwe bevindingen en de politieke polarisatie rondom gezondheidsmaatregelen. Een specifiek onderbelicht aspect is de rol van affectieve polarisatie: de emotionele binding met mensen die hetzelfde denken en vijandigheid tegenover hen met een tegenovergestelde mening. Het is onduidelijk hoe deze emotionele dynamiek, specifiek rondom COVID-19-vaccinatie, de bereidheid beïnvloedt om deel te nemen aan toekomstige pandemiebereidheidsstudies.

2. Methodologie

• Onderzoeksdesign: Cross-sectionele online enquête.
• Populatie en Steekproef: Een willekeurige steekproef van 15.000 particuliere huishoudens in het kanton Bern, Zwitserland. Er werd bewust overgewogend (oversampling) voor grotere huishoudens (3-5+ personen), aangezien deze cruciaal zijn voor het bestuderen van binnen-huishoudelijke transmissie.
• Datacollectie: Eén persoon per huishouden (18+) werd uitgenodigd via een brief met een link naar een online vragenlijst (beschikbaar in het Duits, Frans, Italiaans en Engels). Het veldwerk vond plaats tussen september en december 2022.
• Hoofduitkomst: Zelfgerapporteerde bereidheid om deel te nemen aan een langetermijncohortstudie over infectieziekten (gemeten op een 4-puntsschaal: ja, waarschijnlijk ja, waarschijnlijk nee, nee).
• Variabelen:
  • Demografisch: Leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, inkomen, huishoudgrootte, locatie (stedelijk/plattelands).
  • Vaccinatie-attitude: Een schaal van 0 (volledige afwijzing) tot 10 (volledige steun).
  • Affectieve polarisatie: Gemeten met een "feeling thermometer". Deelnemers gaven hun gevoelens aan over mensen die wel of niet gevaccineerd zijn (-5 tot +5). De absolute verschilwaarde tussen deze twee scores bepaalde het polarisatieniveau (0-10).
• Statistische Analyse: Logistische regressie (univariaat en multivariaat) met inverse waarschijnlijkheidsweging om de oververtegenwoordiging van grotere huishoudens te corrigeren. Er werd gekeken naar interactie-effecten tussen vaccinatie-attitude en affectieve polarisatie.

3. Belangrijkste Bijdragen

• Nieuw perspectief op polarisatie: Dit is een van de eerste studies die affectieve polarisatie (emotionele reacties op groepen) koppelt aan de bereidheid om deel te nemen aan wetenschappelijk onderzoek, in plaats van alleen te kijken naar ideologische of partijdige verschillen.
• Interactie-effecten: De studie onthult dat de relatie tussen vaccinatie-attitude en deelnamebereidheid wordt gemodificeerd door het niveau van affectieve polarisatie. Het is niet alleen een kwestie van "voor" of "tegen", maar ook van hoe intensief men zich emotioneel verbonden voelt met die mening.
• Context van pandemiebereidheid: De studie biedt empirische onderbouwing voor het opzetten van het "BEready"-cohort (een toekomstige pandemiebereidheidsstudie in Bern) door specifieke bevolkingsgroepen te identificeren die ondervertegenwoordigd dreigen te zijn.

4. Resultaten

• Algemene bereidheid: Ongeveer 49,8% van de respondenten gaf aan bereid te zijn deel te nemen aan een toekomstige cohortstudie.
• Sociodemografische factoren:
  • Hoger opleidingsniveau en hoger maandinkomen waren sterk geassocieerd met een hogere bereidheid (aOR 2,48 voor hoger onderwijs; aOR 1,92 voor hoog inkomen).
  • Oudere deelnemers en mensen in grotere huishoudens (5+ personen) waren minder bereid om deel te nemen.
• Vaccinatie-attitude en Polarisme:
  • Mensen die tegen vaccinatie waren, waren aanzienlijk minder bereid om deel te nemen (aOR 0,53) vergeleken met voorstanders.
  • Affectieve polarisatie had een significant effect:
    • Vaccinatie-voorstanders met een hoge polarisatie (sterke emotionele binding aan hun eigen groep en afkeer van de tegenpartij) waren meer bereid om deel te nemen dan niet-polariserende voorstanders (aOR 1,51).
    • Vaccinatie-tegenstanders waren het minst bereid om deel te nemen, vooral als ze affectief gepolariseerd waren (aOR 0,26). Niet-polariserende tegenstanders waren ook minder bereid dan voorstanders, maar minder extreem dan de gepolariseerde tegenstanders.
• Redenen voor deelname: Altruïsme ("bijdragen aan de gezondheid van anderen") en het verbeteren van de voorbereiding op de volgende pandemie waren de belangrijkste drijfveren.
• Redenen voor niet-deelname: Gebrek aan interesse, privacyzorgen en wantrouwen.

5. Betekenis en Implicaties

• Selectiebias in onderzoek: Er bestaat een reëel risico op selectiebias in toekomstige pandemiebereidheidsstudies. Deelnemers zijn waarschijnlijk oververtegenwoordigd onder hoger opgeleiden, hoger verdieners en vaccinatie-voorstanders, terwijl kwetsbare groepen en vaccinatie-sceptici (vooral de gepolariseerde tegenstanders) ondervertegenwoordigd zullen zijn.
• Strategieën voor werving: Om een representatieve steekproef te krijgen, moeten onderzoekers specifieke strategieën ontwikkelen om de bereidheid onder lager opgeleiden, mensen met lagere inkomens en vaccinatie-sceptici te verhogen. Dit vereist het adresseren van wantrouwen en het overbruggen van affectieve polarisatie.
• Community Engagement: De resultaten benadrukken de noodzaak van multidisciplinaire benaderingen en community engagement om het vertrouwen in wetenschap en data-deling te herstellen, vooral in een post-pandemisch landschap waar polarisatie nog steeds speelt.
• Toekomstig Onderzoek: Het is noodzakelijk om te onderzoeken of deze patronen van polarisatie en deelnamebereidheid zich in andere landen en contexten herhalen, en hoe deze zich ontwikkelen tijdens de vroege fases van een nieuwe pandemie.

Conclusie: De bereidheid om deel te nemen aan pandemiebereidheidsresearch is gemiddeld, maar sterk beïnvloed door sociaaleconomische status en emotionele houdingen ten opzichte van vaccinatie. Affectieve polarisatie versterkt de bereidheid bij voorstanders, maar werkt als een sterke barrière voor tegenstanders.