International Adaptation of a brief Problem-Solving Skills (the IAPPS trial) training for people in custody with severe mental illness in Poland: an open multicentred, parallel group, feasibility randomised controlled trial.

Deze haalbaarheidstest toonde aan dat een aangepaste probleemoplossende vaardigheidstraining voor gevangenen met ernstige psychische aandoeningen in twee Poolse gevangenissen kan worden uitgevoerd, hoewel logistieke uitdagingen en een lager follow-uppercentage in de interventiegroep aandacht vereisen.

De kern

🏰 De Proef: Een 'Probleemoplossende' Workshop in de Gevangenis

Stel je voor dat de gevangenis een enorme, soms chaotische stad is waar de bewoners (de gedetineerden) vastzitten. Voor veel van deze mensen is het leven daar niet alleen saai, maar ook erg zwaar voor hun hoofd. Ze hebben last van depressie, angst of andere mentale problemen. Het is alsof ze vastzitten in een donkere kamer zonder raam, en ze weten niet hoe ze uit die kamer moeten komen.

In dit onderzoek hebben wetenschappers uit Engeland en Polen geprobeerd een nieuwe sleutel te maken om die deur te openen. Deze sleutel heet PSS (Probleemoplossende Vaardigheden).

Wat is deze 'sleutel'?

Stel je voor dat je een enorme berg rommel in je kamer hebt. Je weet niet waar je moet beginnen. De PSS-training is als een stappenplan of een bouwtekening die je leert hoe je die rommel stap voor stap opruimt.

• Stap 1: Is er überhaupt een probleem?
• Stap 2: Wat is het precies?
• Stap 3: Welke opties heb ik?
• Stap 4: Welke optie kies ik?
• Stap 5: Maak een plan.

Het is geen dure, ingewikkelde therapie, maar een korte, simpele training die in groepjes wordt gegeven.

Het Experiment: Twee Gevangenissen in Polen

De onderzoekers wilden weten of deze training werkte in Polen. Ze kozen twee gevangenissen (Racibórz en Kłodzko) en deden een proef (een 'feasibility study'). Dat betekent: ze wilden niet direct bewijzen dat het perfect werkt, maar eerst kijken of het überhaupt mogelijk is om dit in de gevangenis te doen.

Ze deden het als een wedstrijd tussen twee teams:

1. Team A: Kreeg de nieuwe training (de 'sleutel') + de normale zorg in de gevangenis.
2. Team B: Kreeg alleen de normale zorg in de gevangenis (geen extra training).

Wat gebeurde er?

• Deelnemers: Ze spraken 129 mannen. Uiteindelijk deden 64 mee. De gemiddelde deelnemer was 53 jaar oud.
• Deelnemingsgraad: Van de mensen die ze benaderden, wilde ongeveer de helft (48%) meedoen. Dat is best goed voor een gevangenisomgeving, waar mensen vaak wantrouwig zijn.
• Het resultaat: Ze konden de training succesvol geven. De mannen leerden de stappen.
• De verrassing: De groep die de training kreeg, had aan het einde iets minder last van depressie en sociale problemen dan de groep die alleen de normale zorg kreeg. Het was alsof ze een klein beetje meer licht zagen in hun donkere kamer.

De Uitdagingen (De 'Regels' van de Gevangenis)

Het was niet allemaal makkelijk. De gevangenis is een plek met strikte regels, net als een trein die op een vast tijdstip vertrekt.

• Soms mochten ze de training niet in twee weken geven zoals gepland, maar moesten ze het in één keer doen.
• Soms was het lastig om mensen te bereiken omdat ze verplaatst werden of omdat de gevangenisregels veranderden.
• Toch lukte het om bijna iedereen die begon, ook weer te vinden voor de vragenlijst na de training.

Waarom is dit belangrijk?

Vroeger dachten veel mensen: "Je kunt geen onderzoek doen in een gevangenis, dat is te chaotisch."
Dit onderzoek zegt: "Nee, het kan wel!"

Het is alsof je probeert een tuin te planten op een betonnen parkeerplaats. Het lijkt onmogelijk, maar met de juiste aanpak (deze training) en geduld, groeien er toch bloemen.

De belangrijkste lessen:

1. Het is mogelijk om mentale gezondheidszorg te geven aan mensen in de gevangenis, zelfs in Polen waar het soms lastig is om over mentale problemen te praten.
2. Korte, simpele trainingen kunnen helpen om mensen weer een beetje controle te geven over hun leven.
3. Dit onderzoek is de bouwtekening voor een veel groter project in de toekomst. Nu weten ze dat het werkt, kunnen ze een grotere studie plannen om te zien of het voor iedereen werkt.

Kortom: De onderzoekers hebben bewezen dat je zelfs in de meest gesloten omgevingen (een gevangenis) een klein raampje kunt openen om mensen te helpen hun eigen problemen op te lossen.

Technische samenvatting

Titel en Context

Onderwerp: Een haalbaarheidsstudie (feasibility RCT) naar de internationale adaptatie van een korte training in probleemoplossende vaardigheden (Problem-Solving Skills, PSS) voor gevangenen met ernstige psychische aandoeningen in Polen.
Studie: IAPPS-trial (International Adaptation of a brief Problem-Solving Skills).
Locatie: Twee gesloten gevangenissen in Polen (ZK Racibórz en ZK Kłodzko).

---

1. Het Probleem

• Hoge prevalentie van psychische problemen: Gevangenen hebben een disproportioneel hoog risico op ernstige psychische aandoeningen, zoals grote depressie, zelfkwestie en antisociaal gewelddadig gedrag, vergeleken met de algemene bevolking.
• Beperkte hulpbronnen: De vraag naar psychologische ondersteuning in gevangenissen overstijgt de beschikbare middelen.
• Culturele barrières: In Polen is er een specifieke culturele uitdaging; gevangenen zijn vaak terughoudend om psychische problemen toe te geven vanwege stigma, wat sociale interactie en interventies belemmert.
• Behoefte aan bewezen methoden: Hoewel probleemoplossende vaardigheden (PSS) in het VK succesvol zijn getest, ontbreekt het aan evidence-based interventies die specifiek zijn aangepast aan de Poolse cultuur en gevangenissituatie.

2. Methodologie

• Studieontwerp: Een open, multicentrische, parallelle groep haalbaarheids-RCT (Randomized Controlled Trial).
• Deelnemers: Mannen (18+) in de therapeutische vleugels van twee Poolse gevangenissen met een geestelijke stoornis en een gevangenisstraf van minimaal drie maanden.
  • Uitsluitingscriteria: Onbekwaamheid tot geïnformeerde toestemming, leerstoornissen of een risico voor het onderzoeksteam.
• Interventie:
  • PSS + Zorg zoals gebruikelijk (CAU): Een aangepaste, korte PSS-interventie gebaseerd op cognitieve gedragstherapie (CGT).
  • Inhoud: Een 7-stappenmodel (probleem herkennen, beschrijven, informatie verzamelen, opties bedenken, kiezen, plannen maken).
  • Format: Groepsessies (max. 5 personen), geleid door een gekwalificeerde CGT-psychotherapeut. De sessies duurden 1,5 uur en vonden plaats over een periode van twee weken. Het omvatte een digitale animatie, een werkboek en oefeningen.
  • Controlegroep: Alleen Zorg zoals gebruikelijk (CAU).
• Randomisatie: Stratified block randomisatie (stratificatie per gevangenislocatie) met blokgroottes van 4 en 6.
• Outcome-maatstaven:
  • Primair: Haalbaarheidsindicatoren (wervingssnelheid, follow-up, voltooiing).
  • Secundair: Depressie (PHQ-9), algemene mentale gezondheid (GHQ-28) en coping-strategieën (COPE-36).
• Steekproefgrootte: De studie was niet gepowerd voor effectiviteit, maar voor het schatten van wervings- en follow-uppercentages (doel: 100 deelnemers, uiteindelijk 64 gerealiseerd).

3. Belangrijkste Resultaten

• Werving en Selectie:
  • 129 gevangenen werden gescreend.
  • 64 deelnemers werden gerandomiseerd (31 in de PSS-groep, 33 in de CAU-groep).
  • Wervingssnelheid: 48%.
  • Demografie: Gemiddelde leeftijd 53,5 jaar; 95% Pools; 85% had eerder in de gevangenis gezeten; 96% zat levenslang.
• Follow-up en Retentie:
  • De follow-up rate was hoog: 96% van de deelnemers voltooide de post-test metingen op 10 weken (in plaats van de geplande 6 weken door beperkingen in de gevangenisregeling).
  • Er was een verschil in follow-up: deelnemers in de interventiegroep waren iets minder geneigd de post-test te voltooien dan de controlegroep, maar het totaal bleef zeer hoog.
• Secundaire Uitkomsten (Pre-post):
  • De PSS-groep toonde op de post-test licht lagere scores voor depressie en sociale disfunctie vergeleken met de CAU-groep.
  • Er werden geen significante verschillen gevonden in coping-strategieën tussen de groepen.
  • Er werden geen bijwerkingen (adverse events) gemeld.
• Uitvoering: De interventie was haalbaar binnen de gevangenissituatie, hoewel logistieke beperkingen (zoals de gevangenisregeling) leidden tot aanpassingen in het protocol (bijv. één sessie in plaats van meerdere, en een langere follow-up periode).

4. Bijdragen en Significatie

• Eerste van zijn soort: Dit is de eerste haalbaarheids-RCT die werving, retentie en uitvoering van een PSS-interventie voor gevangenen met ernstige psychische problemen in Polen onderzoekt.
• Validatie van RCT in complexe omgevingen: De studie bewijst dat het mogelijk is om een gerandomiseerd gecontroleerd trial uit te voeren in de complexe en onvoorspelbare omgeving van een Poolse gevangenis, ondanks culturele en institutionele uitdagingen.
• Informatie voor toekomstig onderzoek: De data biedt cruciale schattingen voor de planning van een definitieve, grootschalige RCT (bijv. benodigde tijd voor werving, verwachte retentie).
• Kosteneffectiviteit en Schaalbaarheid: Het succes van een korte, groepsgebaseerde interventie suggereert dat dergelijke methoden schaalbaar zijn in gevangenissen waar individuele therapie schaars is.
• Beperkingen:
  • De studie was niet gepowerd om effectiviteit te bewijzen.
  • De steekproef bestond uitsluitend uit mannen (geen vrouwen).
  • De follow-up was beperkt tot 10 weken.
  • De resultaten zijn specifiek voor deze stabiele populatie (veel levenslang veroordeelden) en zijn mogelijk niet direct generaliseerbaar naar andere gevangenispopulaties.

Conclusie

De IAPPS-studie toont aan dat het aanpassen en leveren van een korte training in probleemoplossende vaardigheden voor gevangenen met psychische problemen in Polen haalbaar en acceptabel is. Hoewel verdere onderzoek nodig is om de effectiviteit te bevestigen, vormt deze studie een belangrijke stap in het verbeteren van de mentale gezondheidszorg voor gemarginaliseerde groepen in de justitiële sector en biedt het een blauwdruk voor toekomstig internationaal onderzoek in vergelijkbare omgevingen.