Excessive Screen Time and Associated Factors Among Under Five Children in Debre Berhan City Administration Ethiopia

Technische Samenvatting: Overmatig Schermgebruik en Geassocieerde Factoren bij Kinderen onder de Vijf in Debre Berhan Stad, Ethiopië

Probleemstelling
Hoewel de ontwikkelingsrisico's van overmatig schermgebruik (EST) — waaronder vertraagde taalverwerving, een verminderde concentratieboog en sedentair gedrag — wereldwijd goed gedocumenteerd zijn, bestaat er een kritiek gebrek aan bewijs met betrekking tot de specifieke drijfveren van dit gedrag in de Noord-Shewa Zone van Ethiopië. De bestaande literatuur in Ethiopië heeft een hoge prevalentie van EST vastgesteld in grote stedelijke centra zoals Addis Abeba en Woliso; deze bevindingen kunnen echter niet direct worden geëxtrapoleerd naar Debre Berhan. Als een snel expanderende industriële en educatieve hub, beschikt Debre Berhan over een uniek sociaal-demografisch landschap dat wordt gekenmerkt door onderscheidende patronen in het arbeidspatroon van ouders en verschuivende structuren in de kinderopvang. Zonder gelokaliseerde, gemeenschapsgebaseerde gegevens beschikt de Debre Berhan City Health Office niet over de empirische basis die vereist is om cultureel en economisch relevante interventies te ontwerpen om de cognitieve en sociale ontwikkeling van kinderen in deze moderniserende stedelijke omgeving te waarborgen.

Methodologie
De studie maakte gebruik van een community-based cross-sectioneel ontwerp uitgevoerd in Debre Berhan Stad tussen mei en juni 2026.

• Populatie en Steekproef: De bronpopulatie bestond uit alle kinderen onder de vijf die in de stad woonachtig zijn. Er werd gebruikgemaakt van een multi-stage steekproeftechniek:
  1. Vijf administratieve kebeles werden willekeurig geselecteerd uit de negen die in de stad aanwezig zijn.
  2. De steekproefomvang werd proportioneel toegewezen aan elke kebele op basis van de huishoudelijke registers van kinderen onder de vijf.
  3. Individuele huishoudens werden geselecteerd via systematische willekeurige steekproeftrekking.
• Steekproefomvang: Gebaseerd op een aanname van een 75,9% prevalentie uit een vergelijkbare studie in Woliso, een betrouwbaarheidsinterval van 95% en een foutmarge van 5% (gecorrigeerd voor een design-effect van 1,5 en een non-responspercentage van 10%), bestond de uiteindelijke steekproef uit 451 ouders/voogden.
• Dataverzameling: De gegevens werden verzameld via face-to-face interviews met behulp van een gestructureerde, door de interviewer afgenomen vragenlijst, aangepast van gevalideerde pediatrische literatuur en gelokaliseerd naar de Amhaarse context. Het instrument besloeg socio-demografie, kenmerken van het kind, mediagebruik van ouders, de media-omgeving thuis en de percepties van ouders.
• Definitie van Uitkomst: Overmatig schermgebruik (EST) werd gedefinieerd volgens de WHO-richtlijnen: enige schermblootstelling voor kinderen onder de 24 maanden, en meer dan één uur per dag voor kinderen in de leeftijd van 2–5 jaar.
• Analyse: De gegevens werden geanalyseerd met behulp van bivariabele en multivariabele logistische regressie. Variabelen met een p-waarde < 0,25 in de bivariabele analyse werden opgenomen in het definitieve model. Significantie werd vastgesteld op p < 0,05, waarbij de resultaten werden gerapporteerd als Adjusted Odds Ratios (AOR) en 95% betrouwbaarheidsintervallen (CI).

Belangrijkste Resultaten
De studie bereikte een responspercentage van 97,2% (451/464). Het demografische profiel wees op een hoogopgeleide populatie, waarbij 56% van de moeders en 84% van de vaders een universitair diploma of hoger bezit, en 80% van de huishoudens een jaarinkomen rapporteerde van ≥75.000 ETB.

• Prevalentie: De prevalentie van EST onder kinderen onder de vijf in Debre Berhan was 39,7% (95% CI: 35,2%, 44,3%).

• Geassocieerde Factoren: Multivariabele analyse identificeerde vier significante onafhankelijke voorspellers van EST:

  1. Leeftijd van het kind: Kinderen van ≥24 maanden hadden een 2,51 keer grotere kans op EST vergeleken met kinderen <24 maanden (AOR = 2,51; 95% CI: 1,6–3,9).
  2. Schermgebruik door de vader: Kinderen van vaders die >2 uur per dag schermtijd besteedden, hadden een 3,05 keer grotere kans op EST (AOR = 3,05; 95% CI: 1,9–4,9).
  3. Toegang tot schermen in de slaapkamer: De aanwezigheid van een schermapparaat in de slaapkamer van het kind verhoogde de kans op EST met 2,24 keer (AOR = 2,24; 95% CI: 1,4–3,6).
  4. Opleidingsniveau van de moeder: Kinderen van moeders met een universitaire opleiding of hoger hadden een 3,18 keer grotere kans op EST vergeleken met kinderen van moeders met een basisonderwijs (AOR = 3,18; 95% CI: 1,6–6,3).

• Contextuele Observaties: De studie merkte op dat 55% van de kinderen directe toegang had tot een scherm in hun slaapkamer, en 71% van de vaders rapporteerde meer dan 2 uur dagelijks aan schermen door te brengen. Het toezicht door ouders was relatief laag, waarbij slechts 38,4% het schermgebruik minstens vijf dagen per week controleerde.

Belangrijkste Bijdragen
Dit onderzoek levert het eerste gelokaliseerde, gemeenschapsgebaseerde bewijs met betrekking tot de prevalentie van EST en de specifieke omgevings- en gedragsmatige drijfveren in Debre Berhan. Door vast te stellen dat een hogere opleiding van de moeder en het voorbeeldgedrag van de vader significante risicofactoren zijn in deze specifieke stedelijke context, daagt de studie de aanname uit dat een hogere sociaaleconomische status of opleiding universeel correleert met lagere risico's op schermtijd. De bevindingen bieden een baseline voor toekomstige longitudinale studies in Ethiopië over de langetermijneffecten van vroege schermblootstelling.

Betekenis van het Onderzoek
De auteurs stellen dat de significantie van de studie zich uitstrekt over vier domeinen:

• Voor zorgverleners: De bevindingen bieden clinici en gemeenschapswerkers in de gezondheidszorg evidence-based data om "digitale hygiëne"-advies te integreren in de routinematige pediatrische zorg, zoals vaccinatie- en groeimonitoringssessies.
• Voor beleidsmakers: De Debre Berhan City Health Office kan deze resultaten gebruiken om gerichte publieke gezondheidscampagnes en gemeenschapsinterventies te ontwikkelen die specifieke lokale drijfveren aanpakken, zoals het "digitale oppas"-fenomeen in professionele huishoudens.
• Voor ouders en verzorgers: Door specifieke aanpasbare gedragingen te belichten (bijv. het plaatsen van schermen in slaapkamers, voorbeeldgedrag van de vader), rust de studie verzorgers uit met bruikbare inzichten om de ontwikkelingsuitkomsten te verbeteren.
• Voor de wetenschappelijke gemeenschap: Het onderzoek vult een geografische en contextuele leemte in de literatuur en biedt een cruciaal nulpunt voor het begrijpen van hoe snelle verstedelijking en industrialisatie in secundaire Ethiopische steden de vroege kinderontwikkeling beïnvloeden.

Beperkingen
De auteurs erkennen dat het cross-sectionele ontwerp definitieve oorzaak-gevolgrelaties verhindert. Daarnaast introduceert de afhankelijkheid van zelfrapportage door ouders het potentieel voor recall bias (geheugenfout), wat kan leiden tot een onderschatting van de werkelijke schermtijd.