Production and quality evaluation of green and black herbal tea from Solanum aethiopicum (Garden egg leaf) and Lasianthera africana (Editan leaf)

Stel je een wereld voor waarin je ochtendkopje thee niet alleen een warme omhelzing voor je hersenen is, maar een kleine, vloeibare apotheek. Eeuwenlang hebben mensen "kruidenthee" bereid door plantendelen zoals bladeren, wortels of bloemen in heet water te laten trekken. Beschouw deze niet als de standaard zwarte thee die je in een theezakje vindt, maar als de eigen smoothies van de natuur, vol met speciale stoffen die fytochemicaliën worden genoemd. Dit zijn de geheime wapens van de plant—antioxidanten die de roestachtige schade in ons lichaam bestrijden, en verbindingen die kunnen helpen ontstekingen te kalmeren of ons hart gelukkig te houden. Terwijl de grote theebedrijven al eeuwenlang de markt domineren, beginnen wetenschappers zich af te vragen: wat als we de gebruikelijke bladeren zouden vervangen door lokale, wilde planten die gewoon in onze achtertuinen groeien? Zouden deze vergeten groenten net zo lekker en misschien zelfs gezonder kunnen zijn dan de beroemde merken die we kennen?

Dit is precies de vraag die een team onderzoekers uit Nigeria probeerde te beantwoorden. Ze besloten een spannend spel van "Blad tegen Blad" te spelen, waarbij ze twee specifieke lokale planten omzetten in zowel "groene" als "zwarte" thee om te zien hoe ze tegen elkaar opboksen. De sterren van de show waren het Garden Egg-blad (van een plant die lijkt op een kleine aubergine) en het Editan-blad (een bladgroente die lokaal bekend staat als Lasianthera africana). Om er zeker van te zijn dat ze niet zomaar wat riepen, gebruikten ze Moringa (een supergezond blad dat wereldwijd beroemd is) als controlegroep, en ze zetten hun zelfgemaakte brouwsels zelfs af tegen een commerciële reus, Lipton, om te zien of de lokale varianten de professionals konden verslaan.

Dit is hoe ze het spel speelden: Om groene thee te maken, behandelden ze de verse bladeren als delicate groenten door ze snel te stomen om te voorkomen dat ze van kleur veranderden, om ze vervolgens te rollen en te drogen. Dit houdt de bladeren fris en groen, zoals het bewaren van een zomertuin in een pot. Om zwarte thee te maken, lieten ze de bladeren in de schaduw "verwelken", rolden ze op, en lieten ze vervolgens "fermenteren" (in feilen, ze lieten ze donker worden en oxideren) voordat ze werden gedroogd. Dit proces verandert de smaak en de chemische samenstelling, net zoals een groene appel er totaal anders uitziet wanneer je hem in een taart bakt.

De resultaten waren een mix van nutritionele krachtpatsers en sensorische verrassingen. Toen de wetenschappers naar de "voedingswaarden" van deze theeën keken, vonden ze enkele zwaargewichten. De Editan Groene Thee was een eiwitmonster, met een eiwitgehalte van 26,82% en een enorme 335,0 de kcal/100 g aan energie, wat het een serieuze brandstofbron maakt. Aan de andere kant was de Editan Zwarte Thee vol koolhydraten, met een score van 58,86%, wat geweldig is voor snelle energie. Als je op zoek was naar mineralen, won de Moringa Groene Thee de trofee met het hoogste asgehalte van 10,01%, wat suggereert dat het een goudmijn aan mineralen is.

De vitamine scores waren waar het echt interessant werd. De Garden Egg Zwarte Thee bleek een vitaminebom te zijn, vooral voor Vitamine A (op 850,02 µg/100 g), Vitamine E (6,57 mg/100 g) en Vitamine K (1,03 mg/100 g). Ondertussen was de Editan Zwarte Thee de enige die erin slaagde om de meeste Vitamine D (0,07 µg/100 g) te persen, ook al was de hoeveelheid klein. De onderzoekers controleerden ook op "goede jongens" zoals flavonoïden en tannines (de verbindingen die de gezondheidsvoordelen en de wrange smaak van thee geven). De Garden Egg Zwarte Thee had de hoogste niveaus van flavonoïden, tannines en saponinen, terwijl de Moringa Groene Thee de kampioen was in alkaloïden.

Maar hier komt de twist in het verhaal: alleen omdat iets voedzaam is, betekent het niet dat het lekker smaakt. Wanneer de onderzoekers mensen lieten proeven, was de commerciële Lipton thee de onbetwiste koning; deze scoorde het hoogst op uiterlijk, smaak, aroma en algemene acceptatie. De lokale theeën waren een gemengde boel. De Garden Egg Groene Thee en de Moringa Zwarte Thee waren de lokale helden; ze scoorden verrassend hoog en waren bijna even acceptabel als het beroemde merk. De Editan theeën hadden het echter moeilijk; ze werden het laagst beoordeeld op smaak en mondgevoel, waarbij proevers ze als bitter beschreven en met een ruwe textuur.

Veiligheid was ook een belangrijk controlepunt. Het team controleerde de theeën op bacteriën en vond dat hoewel alle monsters enige microbiële groei vertoonden (variërend van 1,0 × 10⁴ tot 2,3 × 10⁴ CFU/g), deze binnen de veilige grenzen vielen. Ze vonden echter ook enkele ongewenste gasten zoals Staphylococcus aureus en Bacillus spp., wat suggereert dat hoewel de theeën veilig zijn om te drinken als ze correct worden bereid (zoals met kokend water), de makers tijdens het productieproces veel schoner moeten werken om contaminatie te voorkomen.

Uiteindelijk suggereert het artikel dat hoewel het Editan-blad misschien te bitter is voor een gewone thee, de Garden Egg en Moringa bladeren serieuze kandidaten zijn. Ze hebben de voedingsstoffen, de vitamines en de smaak om te concurreren met de grote commerciële merken. De onderzoekers concluderen dat met een beetje optimalisatie van het proces en betere hygiëne, deze lokale bladeren een gezonde, diverse alternatief kunnen worden voor de theeën die we dagelijks drinken, waarmee wordt bewezen dat de beste ingrediënten soms juist diegene zijn die gewoon buiten je deur groeien.