Understanding How Scuba-Diving Virtual Reality Shapes Underwater Tourism Perception: A Mixed-Methods Study

Technische Samenvatting: Begrijpen hoe Scuba-duiken Virtual Reality de perceptie van onderwatertoerisme vormgeeft

Probleemstelling
Onderwatertoerisme, dat mariene ecosystemen en cultureel erfgoed omvat, blijft voor het grootste deel van de wereldbevolking ontoegankelijk vanwege aanzienlijke fysieke, financiële en logistieke barrières. Traditioneel scuba-duiken vereist gespecialiseerde training, een substantiële investering in uitrusting en brengt inherente veiligheidsrisico's met zich mee, wat grote demografische segmenten effectief uitsluit. Hoewel Virtual Reality (VR) een transformerend hulpmiddel is geworden in de algemene toeristische sector, is er een kritiek gat in het begrip van hoe scuba-duik-specifieke VR-ervaringen de bestemmingperceptie en gedragsintenties beïnvloeden. De bestaande literatuur mist een genuanceerde examinatie van hoe deze immersieve ervaringen verschillend functioneren voor gecertificeerde duikers versus niet-duikers, met name met betrekking tot de psychologische mechanismen die technologische acceptatie en bezoekintenties in deze specifieke context aansturen.

Methodologie
Deze studie maakte gebruik van een exploratief sequentieel mixed-methods ontwerp om de psychologische mechanismen te onderzoeken die ten grondslag liggen aan scuba-duik VR (SDVR)-ervaringen.

• Deelnemers: De studie omvatte twee verschillende groepen: 29 gecertificeerde scuba-duikers (met recente certificering en ten minste 10 gelogde duiken) en 169 niet-duikers (geen eerdere ervaring). De totale kwantitatieve steekproef bedroeg 198, aangevuld met 20 kwalitatieve interviews (10 duikers, 10 niet-duikers).
• Procedure: Deelnemers namen deel aan een 25 minuten durende immersieve SDVR-simulatie met hoogwaardige head-mounted displays (HMD's) met handcontrollers. De omgeving simuleerde een rif-ecosysteem op gemiddelde diepte (15–18 meter) met een nauwkeurige mariene flora/fauna, interactieve uitrusting (regulators, trimvesten) en omgevingsdynamiek (stromingen, navigatie).
• Gegevensverzameling:
  • Kwalitatief: Semi-gestructureerde interviews en focusgroepen werden na de ervaring uitgevoerd om thema's als authenticiteit, aanwezigheid (presence), emotionele betrokkenheid en gedragsintenties te verkennen.
  • Kwantitatief: Gestructureerde enquêtes mat constructen zoals VR-ervaringskwaliteit, Aanwezigheid/Immersie, Bestemmingsperceptie (cognitief en affectief), Emotionele Betrokkenheid, Authenticiteit, Technologie-acceptatie en Gedragsintenties.
• Analyse:
  • Kwalitatieve gegevens ondergingen thematische analyse met behulp van NVivo.
  • Kwantitatieve gegevens werden geanalyseerd met behulp van Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) via SmartPLS. Het model testte directe effecten, mediatiepaden en groepsverschillen tussen duikers en niet-duikers. Moderatie-effecten van persoonlijke innovativiteit en eerdere VR-ervaring werden eveneens getest.

Belangrijkste Bijdragen
Het artikel levert drie primaire theoretische bijdragen:

1. Gebifurceerde Psychologische Paden: Het daagt de aanname van een verenigd mechanisme in VR-toerisme uit, door aan te tonen dat SDVR opereert via onderscheidende cognitieve en emotionele paden, afhankelijk van de expertise van de gebruiker.
2. De "Authenticiteit-getrouwheidsparadox": Het identificeert een randvoorwaarde waarbij toenemende technische verfijning de waargenomen authenticiteit kan ondermijnen voor ervaren gebruikers, die de simulatie vergelijken met de werkelijke zintuiglijke tekortkomingen (bijv. gebrek aan druk of tactiele weerstand), terwijl niet-duikers een hogere getrouwheid als authentieker ervaren.
3. Uitbreiding van S-O-R en TAM: De studie breidt het Stimulus-Organisme-Respons (S-O-R) kader uit door specifieke mediatierollen van aanwezigheid en emotionele betrokkenheid te valideren. Het betoogt ook dat het Technology Acceptance Model (TAM) geïntegreerd moet worden met hedonische en emotionele constructen om adoptie in vrijetijdscontexten adequaat te verklaren, aangezien affectieve drijfveren vaak zwaarder wegen dan utilitaire evaluaties.

Belangrijkste Resultaten

• Prestaties van het Structurele Model: Het model verklaarde 61% van de variantie in bezoekintentie en 72% van de variantie in duikintentie.
• Primaire Paden:
  • VR-ervaringskwaliteit voorspelde significant Aanwezigheid/Immersie ($\beta = 0,52$) en Emotionele Betrokkenheid ($\beta = 0, 48$).
  • Aanwezigheid/Immersie dreef Cognitieve Bestemmingsperceptie aan ($\beta = 0,41$), terwijl Emotionele Betrokkenheid de Affectieve Bestemmingsperceptie dreef ($\beta = 0,56$).
  • Authenticiteitsperceptie voorspelde significant zowel cognitieve als affectieve percepties.
• Multi-groep Analyse (Duikers vs. Niet-duikers):
  • Niet-duikers: Toonden sterkere verbanden tussen VR-kwaliteit en Aanwezigheid ($\beta = 0,61$) en tussen Emotionele Betrokkenheid en Affectieve Perceptie ($\beta = 0,68$). Hun bezoekintenties werden primair gedreven door affectieve factoren.
  • Duikers: Toonden sterkere verbanden tussen Aanwezigheid en Cognitieve Perceptie ($\beta = 0,52$) en tussen Cognitieve Perceptie en Bezoekintentie ($\beta = 0,38$). Hun intenties werden meer gedreven door kennisverwerving en locatie-specifieke voorbereiding.
  • Herhaalbezoekintentie: Duikers (84%) waren significant eerder geneigd de VR-ervaring te herhalen dan niet-duikers (60%), waarbij zij het zagen als een trainings-/reheersingsinstrument in plaats van enkel entertainment.
• Moderatie: Persoonlijke innovativiteit versterkte de link tussen technologie-acceptatie en bezoekintentie. Eerdere VR-ervaring moduleerde de emotionele reacties, waarbij gebruikers die nieuw waren voor VR een sterkere emotionele betrokkenheid vertoonden door immersie.

Betekenis en Claims
De auteurs beweren dat SDVR een dubbele functie vervult in de ontwikkeling van onderwatertoerisme:

1. Voor Niet-duikers: Het fungeert als een emotionele poort en een gelijkmaker voor toegankelijkheid, waarbij fysieke en psychologische barrières (angst, conditieproblemen) worden weggenomen om bezoekintenties te genereren via emotionele betrokkenheid en ontzag.
2. Voor Duikers: Het fungeert als een gespecialiseerd voorbereidings- en verkenningsinstrument, dat locatie-specifieke kennisverwerving en tactische planning faciliteert.

De studie stelt dat SDVR een transformerend instrument is voor inclusieve en duurzame ontwikkeling. Door de toegang tot onderwateromgevingen te democratiseren, kan het oceaangeletterdheid en milieubeheer bevorderen onder populaties die voorheen uitgesloten waren van mariene ervaringen. Bovendien suggereert de "authenticiteitsparadox" dat de afwijking van de VR van de fysieke realiteit de inzet voor natuurbehoud paradoxaal genoeg kan versterken door gebruikers de kans te geven kwetsbare ecosystemen te ervaren zonder de risico's van fysieke degradatie. De auteurs concluderen dat succesvolle implementatie afhangt van gesegmenteerde strategieën: emotionele en toegankelijke boodschappen voor niet-duikers, en technisch accurate, detailgerichte inhoud voor duikers.