Clinical and Radiographic Outcomes of Second Molars with External Root Resorption Following Impacted Third Molar Removal: A Retrospective CBCT-Based Cohort Study

Technische Samenvatting: Klinische en Radiografische Resultaten van Tweede Molaren met Externe Wortelresorptie na Extractie van Geïmpacteerde Derde Molaren

Probleemstelling
Externe wortelresorptie (EWR) van de tweede molaar (M2) geassocieerd met geïmpacteerde derde molaren (M3) vormt een significante, maar historisch onderschatte klinische dreiging. Hoewel conventionele 2D-radiografie een lage prevalentie suggereerde (0,3–13,3%), wijzen recente Cone-beam computed tomography (CBCT)-analyses op incidentiecijfers variërend van 11,0% tot 54,3%. Hoewel de extractie van de geïmpacteerde M3 bekend staat om het stoppen van het resorptieproces, blijven de parodontale consequenties—specifiek het herstel van distale alveolaire botdefecten en de noodzaak van profylactische endodontische behandeling—onvoldoende gekarakteriseerd. Bov�ien is het onduidelijk of adjuvante Guided Bone Regeneration (GBR) een meetbaar voordeel biedt bij het herstellen van distale botniveaus in aanwezigheid van EWR, aangezien de bestaande literatuur zich grotendeels richt op niet-resorptieve defecten.

Methodologie
Deze retrospectieve cohortstudie in één centrum analyseerde 65 M2's bij 55 patiënten bij wie EWR werd vastgesteld in verband met geïmpacteerde M3's tussen 2022 en 2024. De studie volgde de STROBE-richtlijnen en werd goedgekeurd door de Ethiekcommissie van het Peking University Third Hospital.

• Inclusiecriteria: Radiografisch bewijs van EWR door direct contact met de M3, klinisch asymptomatische M2's met normale pulpasensibiliteit (positieve koudetest), M3 geëxtraheerd, een minimale follow-up van 6 maanden, en hoogwaardige pre- en postoperatieve CBCT-scans.
• Exclusiecriteria: Cariës in het resorptiegebied, apicale periodontitis, mobiliteit ≥ Graad II, resorptie die doorloopt tot de bodem van de pulpakammer, of andere etiologieën (cysten, tumoren, trauma).
• Groepering: Patiënten werden in twee niet-gerandomiseerde groepen verdeeld op basis van chirurgische interventie:
  1. Alleen-Extractie Groep (n=22): Enkel de verwijdering van de M3.
  2. GBR Groep (n=43): M3-verwijdering met gelijktijdige GBR met behulp van deproteiniseerd bijnineer (Bio-Oss) en een resorbeerbaar collageenmembraan (Bio-Gide).
• Radiografische Beoordeling: CBCT-scans werden gebruikt om vijf parameters te meten: Wortellengte, Bovenste/Onderste Grensafstanden van het defect, Distale Alveolaire Bothoogte (h) en Vergelijking Wortellengte. De primaire uitkomstmaat was de verandering in distale bothoogte ($\Delta h$) tussen de nulmeting en de follow-up.
• Statistische Analyse: Generalized Estimating Equations (GEE) werden toegepast om de associatie tussen behandelmodaliteit en botwinst te evalueren, waarbij gecorrigeerd werd voor baseline defecternst, leeftijd, tandpositie en potentiële confounders. Interactieanalyse werd uitgevoerd om te bepalen of de effectiviteit van GBR varieerde per baseline defecternst.

Belangrijkste Resultaten

• Stoppen van Resorptie en Pulpa Vitaliteit: Na de M3-extractie stopte de progressie van EWR in alle 65 gevallen. Cruciaal was dat 100% van de tanden (64/64) die geen preoperatieve endodontische behandeling hadden ondergaan, een positieve pulpasensibiliteit behield bij de finale follow-up. Er werden geen tekenen van periapicale pathologie of toegenomen mobiliteit waargenomen.
• Resultaten van Botregeneratie:
  • De GBR-groep vertoonde een significant grotere distale botwinst vergeleken met de Alleen-Extractie-groep ($6,32 \pm 2,67$ mm vs. $4,08 \pm 3,50$ mm; $P = 0,007$).
  • Na correctie voor baseline defecternst en andere covariaten, bleef GBR een significante voorspeller voor verhoogde botwinst ($\beta = 1,202$, $P = 0,004$).
  • De baseline distale bothoogte was significant geassocieerd met $\Delta h$, wat aangeeft dat locaties met een ernstiger initieel botverlies een grotere absolute botwinst vertoonden.
• Interactieanalyse: Er werd geen significante interactie waargenomen tussen de behandelmodaliteit en de baseline defecternst ($P = 0,945$), wat suggereert dat het relatieve voordeel van GBR consistent was over het gehele bereik van de in de studie opgenomen defecternstheden.

Betekenis en Claims
De studie concludeert dat de verwijdering van de geïmpacteerde derde molair voldoende is om externe wortelresorptie te stoppen, waardoor profylactische wortelkanaalbehandeling klinisch niet gerechtvaardigd is, aangezien de pulpasensibiliteit robuust behouden blijft. De auteurs merken echter op dat de spontane parodontale genezing van de geassocieerde distale defecten onvolledig lijkt te zijn, waarschijnlijk door de veranderde morfologie van het wort oppervlak die spontane heraanhechting bemoeilijkt.

De primaire bijdrage van dit werk is het bewijs dat adjuvante GBR geassocieerd is met verbeterde distale botregeneratie in M2's die getroffen zijn door EWR. De auteurs suggereren dat het beheer van EWR-geassocieerde defecten een andere besluitvormingskader vereist dan conventionele M3-chirurgie, waarbij de structurele integriteit van het wort oppervlak meegewogen moet worden naast de omvang van het botverlies. Zij stellen een lagere drempel voor het overwegen van regeneratieve interventies in deze gevallen voor om de voorspelbaarheid van het parodontale herstel te verbeteren.

Beperkingen
De auteurs erkennen het retrospectieve karakter van de studie, wat een potentiële selectiebias introduceert omdat de toewijzing van behandelingen gebaseerd was op klinische beoordeling in plaats van randomisatie. Daarnaast wordt de afwezigheid van klinische parodontale parameters (bijv. sondeerdiepte) en het gebruik van radiografische botwinst als surrogaatuitkomstmaat benoemd. De steekproefomvang, hoewel voldoende voor de primaire uitkomsten, kan de statistische kracht hebben beperkt om interactie-effecten te detecteren, en de 6-maanden follow-up adresseert de langetermijnstabiliteit niet.