Internal Audit Competency, Internal Audit Independence, and Decision-Making Effectiveness: The Mediating Role of Financial Reporting Quality in Somali Private Banks

Technische Samenvatting: Competentie van de Interne Audit, Onafhankelijkheid en Effectiviteit van Besluitvorming bij Somalische Privébanken

Probleemstelling
De studie adresseert de kritieke behoefte aan nauwkeurige, tijdige en betrouwbare financiële gegevens binnen de particuliere banksector van Somalië, een omgeving die gekenmerkt wordt door een postconflict-situatie met evoluerende regelgevende kaders en een overwegend informele economie. In dergelijke instabiele rechtsgebieden kampt extern toezicht door regelgevers vaak met capaciteitsbeperkingen, waardoor de last van risicobeheersing en informatie-integriteit bij de interne governance-mechanismen komt te liggen. Het onderzoek onderzoekt hoe specifieke attributen van de interne auditfunctie (IA) — namelijk Competentie van de Interne Audit en Onafhankelijkheid van de Interne Audit — invloed hebben op de Effectiviteit van Besluitvorming. Cruciaal is dat de studie stelt dat deze relaties niet direct zijn, maar worden gemedieerd door de Kwaliteit van de Financiële Rapportage (KFR). De kern van het probleem is bepalen of het versterken van interne auditattributen vertaalt naar betere bestuurlijke beslissingen in Somalische banken, en zo ja, of dit gebeurt via het mechanisme van verbeterde financiële rapportage.

Methodologie

• Onderzoeksontwerp: Een kwantitatieve benadering gebruikmakend van Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM).
• Populatie en Steekproef: De studie richtte zich op werknemers in de afdelingen financiën, accountancy, auditing, risicomanagement en management binnen particuliere banken in Mogadishu, Somalië. Van de 13 gelicenseerde banken stemden er zes in met deelname. Er werd een gestratificeerde steekproeftechniek toegepast, wat resulteerde in 120 uitgebrachte vragenlijsten en 92 bruikbare reacties (responscijfer ~77%).
• Gegevensverzameling: Gegevens werden verzameld via een vijfpunts Likert-schaal vragenlijst die via Google Forms werd verspreid. Het instrument werd gevalideerd door 18 experts (academici, professionals, economen) om de inhoudelijke validiteit en contextuele relevantie te waarborgen.
• Analytische Instrumenten: De gegevens werden geanalyseerd met SmartPLS 4. De analyse omvatte:
  • Beoordeling van het Meetmodel: Evaluatie van composietbetrouwbaarheid (CR), gemiddelde verkregen variantie (AVE) en discriminante validiteit (met behulp van de Fornell-Larcker criterion en cross-loadings).
  • Beoordeling van het Structurele Model: Beoordeling van padcoëfficiënten, bootstrapping voor significantietoetsing (5.000 subsamples) en de determinatiecoëfficiënt ($R^2$).
• Theoretisch Kader: De studie integreert de Agency Theory (gericht op monitoringmechanismen om informatie-asymmetrie te verminderen) en de Resource-Based View (RBV) (waarbij auditorvaardigheden en -ervaring worden beschouwd als waardevolle organisatorische hulpbronnen).

Belangrijkste Bevindingen
De analyse van het structurele model leverde de volgende statistisch significante resultaten op:

1. Interne Auditcompetentie en Kwaliteit van de Financiële Rapportage: Er werd een sterke positieve associatie gevonden ($\beta = 0,536$, $t = 7,545$, $p < 0,001$). Hogere niveaus van technische expertise en professionele kwalificaties van auditors zijn gekoppeld aan een superieure kwaliteit van de financiële rapportage.
2. Onafhankelijkheid van de Interne Audit en Kwaliteit van de Financiële Rapportage: Er werd een significante positieve associatie waargenomen ($\beta = 0,348$, $t = 4,108$, $p < 0,001$). Structurele autonomie en vrijheid van bestuurlijke inmenging correleren met meer betrouwbare financiële rapportage.
3. Medierende Rol van de Kwaliteit van de Financiële Rapportage: De studie vond dat de Kwaliteit van de Financiële Rapportage fungeert als een significante mediator.
   • Indirect Effect (Competentie $\to$ KFR $\to$ Besluitvorming): $\beta = 0,452$ ($p < 0,001$).
   • Indirect Effect (Onafhankelijkheid $\to$ KFR $\to$ Besluitvorming): $\beta = 0,293$ ($p < 0,001$).
   • Noot: De studie heeft geen directe paden van Interne Auditattributen naar Effectiviteit van Besluitvorming geschat; daarom worden de bevindingen geïnterpreteerd als bewijs van significante indirecte mediatie in plaats van volledige of partiële mediatie.
4. Verklarende Kracht:
   • Interne Auditcompetentie en -onafhankelijkheid verklaren gezamenlijk 69,2% van de variantie in de Kwaliteit van de Financiële Rapportage ($R^2 = 0,692$).
   • De Kwaliteit van de Financiële Rapportage verklaart 71,0% van de variantie in de Effectiviteit van Besluitvorming ($R^2 = 0,710$).

Belangrijkste Bijdragen

• Contextuele Empirische Bewijsvoering: De studie levert zeldzame empirische gegevens over de dynamiek van de interne audit binnen de Somalische banksector, een ontwikkelende en fragiele institutionele omgeving die vaak ondervertegenwoordigd is in de wereldwijde governance-literatuur.
• Verduidelijking van het Mechanisme: Het gaat verder dan het onderzoeken van interne audit en besluitvorming als geïsoleerde variabelen, door expliciet het medierende mechanisme van de Kwaliteit van de Financiële Rapportage te testen en te bevestigen. Dit verheldert hoe interne auditattributen de bestuurlijke uitkomsten beïnvloeden: door eerst de integriteit van de financiële informatieketen te waarborgen.
• Theoretische Integratie: Het onderzoek past zowel de Agency Theory als de RBV succesvol toe om het samenspel tussen governance-monitoring en organisatorische capaciteiten in een postconflict-setting te verklaren.

Betekenis en Beperkingen (Zoals geclaimd door het artikel)
Het artikel beweert dat de bevindingen wijzen op een duidelijk pad voor het verbeteren van governance in Somalische particuliere banken: het versterken van de competentie en onafhankelijkheid van de interne audit leidt tot betere financiële rapportage, wat op zijn beurt de effectiviteit van de bestuurlijke besluitvorming verhoogt. De auteurs adviseren banken om prioriteit te geven aan professionele training en de rapportagestructuren te versterken om de audit-onafhankelijkheid te waarborgen.

De auteurs behouden echter een bescheiden houding ten aanzien van de reikwijdte en causale claims van de studie:

• Causaliteit: Vanwege de dwarsdoorsneden-aard en de enkelvoudige bron van de gegevens kunnen definitieve causale relaties niet worden vastgesteld. De auteurs erkennen de mogelijkheid van reverse causality (bijv. banken met betere besluitvormingssystemen investeren mogelijk meer in auditfuncties).
• Methodologische Beperkingen: De studie is gebaseerd op perceptuele zelfrapportage in plaats van objectieve indicatoren (bijv. gecontroleerde financiële overzichten of gegevens over handhaving door toezichthouders). De auteurs merken het ontbreken op in de huidige analyse van een volledige collineariteitsbeoordeling (inner VIF), effectgrootte ($f^2$), voorspellende relevantie ($Q^2$) en een voorspellende beoordeling buiten de steekproef (PLSpredict).
• Toekomstige Richtingen: Het artikel roept expliciet op tot toekomstig onderzoek dat longitudinale ontwerpen, data uit meerdere bronnen en objectieve indicatoren gebruikt om de causale gevolgtrekking te versterken en aanvullende institutionele factoren die de financiële rapportage in Somalië beïnvloeden, te onderzoeken.