Can Policy Stability Buffer Climate Damages on Economic Growth? Evidence from Green Foreign Direct Investment Inflows in North Africa

In de ontwikkelingswereld zijn de economie en het weer in een nauwe, vaak pijnlijke omhelzing gevangen. Wanneer een regio te lijden heeft onder extreme hitte, onvoorspelbare regen of hevige stormen, is de directe schade zichtbaar: oogsten mislukken, wegen spoelen weg en energienetten komen onder druk te staan. Maar de diepere, tragere schade is toegebracht aan de motor zelf van de toekomst van een natie: de economische groei. Decennialang wisten economen al dat klimaatverandering fungeert als een zwaar anker op ontwikkeling, dat het vermogen van landen om rijkdom op te bouwen en levens te verbeteren, naar beneden trekt. De vraag die onlangs naar de voorgrond van het onderzoek is geschoven, is niet alleen hoeveel schade er optreedt, maar of de interne kracht van een land die klap kan verzachten. Kan een regering die stabiel, voorspelbaar en vrij van plotselinge onrust is, haar burgers specifiek beschermen tegen de ergste economische effecten van een veranderend klimaat? En als dergelijke stabiliteit bestaat, kan dit dan helpen om een speciaal soort buitenlands geld aan te trekken — investeringen gewijd aan groene technologie en hernieuwbare energie — die fungeert als een schild tegen deze schokken?

Een team van onderzoekers zette zich scharpe vragen om deze zaken te beantwoorden door nauwkeurig te kijken naar Noord-Afrika, een regio waar de zon intens is, water schaars is en het politieke landschap de afgelopen twee decennia aanzienlijke turbulentie heeft gekend. Door zich te concentreren op zes landen — Algerije, Egypte, Libië, Mauritanië, Marokko en Tunesië — onderzocht de studie een periode van tweeëntwintig jaar, van 2000 tot 2022. De onderzoekers wilden zien of de stabiliteit van het beleid van een land als een buffer kon fungeren, die de economische schokken veroorzaakt door klimaatrampen absorbeert. Ze wilden ook weten of "groene buitenlandse directe investeringen" — geld dat van buitenaf binnenstroomt specifiek voor zaken als zonneparken, windturbines en duurzame infrastructuur — die buffer nog sterker kon maken. Door gegevens over temperatuurpieken, regenvaltekorten en extreme weersomstandigheden te combineren met verslagen over de stabiliteit van regeringen en internationale investeringen, bouwde het team een gedetield beeld van hoe deze krachten in een werkelijke setting met elkaar interageren.

De eerste stap in hun onderzoek was het bevestigen van de basisrealiteit: doet klimaatverandering daadwerkelijk schade aan de economische groei in deze regio? Het antwoord was een luidruchtig ja. De onderzoekers construeerden een samengestelde index die de ernst van de klimaatstress mat, waarbij ze de mate waarin temperaturen afwijken van normaal, de mate waarin regenval ontbrak of excessief was, en hoe vaak extreme weersrampen plaatsvonden, combineerden. Ze ontdekten dat voor elke standaardtoename in deze score voor klimaatverandering, de jaarlijkse groeivoet van inkomen per persoon met ongeveer 1,6 tot 1,9 procentpunt daalde. In een regio waar de typische jaarlijkse groei vaak slechts rond de 3 procent ligt, is dit een verwoestende klap. Dit betekent dat een ernstige klimaatshock de economische vooruitgang van een land bijna met de helft kan verminderen, waardoor jaren aan ontwikkelingswinst in een enkel jaar worden uitgewist. Dit bevestigt dat de link tussen een opwarmende planeet en een worstelende economie niet alleen theoretisch is; het is een meetbare, onmiddellijke realiteit voor Noord-Afrikaanse landen.

De studie stopte echter niet bij het meten van de schade; het vroeg zich af of sommige landen het beter deden dan andere en waarom. De onderzoekers ontdekten dat de stabiliteit van de regering van een land een cruciale rol speelde bij het bepalen van hoeveel van die schade de economie daadwerkelijk raakte. In landen waar de regering stabiel was, waar het beleid niet met elke verkiezing van koers veranderde en waar geen dreiging was van plotseling geweld of onrust, was de economische impact van klimaatrampen aanzienlijk minder ernstig. Het is alsof een stabiele regering werkt als een schokdemper op een auto; de weg is nog steeds hobbelig, maar de passagiers voelen de schok minder. De gegevens toonden aan dat politieke stabiliteit de economische groei op zichzelf direct ondersteunde, maar belangrijker nog, dat het actief de negatieve effecten van klimaatshocks verminderde. Hoe stabieler het politieke klimaat, hoe minder de economie leed wanneer het weer zich tegen het land keerde.

Het laatste puzzelstuk bevatte de stroom van groen geld van buitenaf. De onderzoekers vonden dat wanneer een land met een stabiele regering ook aanzienlijke hoeveelheden groene buitenlandse investeringen aantrok, het beschermende effect nog sterker werd. Dit specifieke type investering, dat naar hernieuwbare energie en milieutechnologie gaat, brengt niet alleen kapitaal; het brengt nieuwe technologieën en managementvaardigheden die een land helpen zich aan te passen aan een veranderend klimaat. Wanneer deze groene investeringen arriveerden in een politiek stabiele omgeving, versterkten ze het vermogen van het land om klimaatshocks te weerstaan. De combinatie van stabiel bestuur en groen kapitaal creëerde een krachtige cyclus: stabiliteit trok het juiste soort investering aan, en die investering maakte op haar beurt de economie veerkrachtiger. De studie suggereert dat in de meest stabiele landen met de hoogste niveaus van groene investeringen, het vermogen van de economie om klimaatverandering te absorberen op zijn hoogtepunt is.

De onderzoekers waren voorzichtig om ervoor te zorgen dat deze bevindingen geen toevalstreffer in de data waren. Ze testten hun resultaten met verschillende statistische methoden, vervingen hun maatstaven voor overheidsstabiliteit voor andere indicatoren zoals de rechtsstaat, en verwijderden zelfs telkens één land om te zien of de resultaten standhielden. In elke test bleef het kernverhaal hetzelfde: klimaatverandering schaadt de groei, maar stabiele instituties verzachten die klap, en groene investeringen maken die instituties nog effectiever. De studie merkte ook op dat hoewel stabiliteit helpt, het de schade niet volledig kan uitwissen, tenzij een land een niveau van bestuur bereikt dat bijna perfect is, een drempel die zeer hoog is om te bereiken. Voor de landen in de studie konden de best bestuurde naties een betekenende bescherming bieden, maar de dreiging van klimaatverandering verdwijnt nooit volledig.

Deze bevindingen bieden een duidelijk pad vooruit voor beleidsmakers in Noord-Afrika en daarbuiten. Het onderzoek suggereelt dat de strijd tegen klimaatverandering niet alleen gaat over het bouwen van zeemuren of het planten van bomen; het gaat ook over het bouwen van sterke, betrouwbare instituties. Regeringen die prioriteit geven aan politieke stabiliteit en de rechtsstaat, creëren niet alleen een beter klimaat voor zaken in het algijn; ze investeren ook actief in hun eigen klimaatbestendigheid. Bovendien benadrukt de studie dat het aantrekken van groene investeringen het meest effectief is wanneer die investeringen worden verwelkomd in een stabiele, voorspelbare omgeving. Voor internationale investeerders en ontwikkelingsbanken betekent dit dat het ondersteunen van institutionele hervormingen even belangrijk is als het financieren van specifieke groene projecten. Het artikel concludeert dat hoewel de klimaatuitdaging ernstig is, het geen onstuitbare kracht is. Met de juiste mix van stabiel bestuur en gericht groen kapitaal kunnen naties een economie opbouwen die robuust genoeg is om de stormen van een veranderende wereld te doorstaan.