Administrative Monopoly Regulation, Greenwashing and ESG Performance: Evidence from China Fair Competition Review System

In de moderne economie worden bedrijven steeds vaker beoordeeld op meer dan alleen hoeveel geld ze verdienen, maar ook op hoe ze met de planeet en de mensen om hen heen omgaan. Deze bredere maatstaf voor succes staat bekend als ESG, wat staat voor Environmental (milieu), Social (sociaal) en Governance (bestuur). Het stelt de vraag of een fabriek de lucht vervuilt, of een onderneming haar werknemers eerlijk behandelt, en of haar leiders met integriteit handelen. Jarenlang hebben veel bedrijfsleiders deze doelen beschouwd als een luxe of een last, uit angst dat het doen van het juiste te veel kost en hun vermogen om te concurreren schaadt. Ze maken zich zorgen dat het uitgeven van geld aan groene technologie of gemeenschapsprogramma's hen kwetsbaar zal maken voor rivalen die de kantjes er vanaf lopen. Deze spanning creëert een moeilijke keuze: moet een bedrijf investeren in de duurzaamheid van zijn toekomst, of moet het zich volledig richten op directe overleving in een drukke markt?

Het antwoord op deze vraag hangt vaak af van de regels van het spel. Als de markt gemanipuleerd is zodat sommige bedrijven speciale gunsten krijgen terwijl anderen worstelen, verdwijnt de druk om eerlijk te concurreren. In China heeft er lang een specifiek type onrechtmatig voordeel bestaan, bekend als administratief monopolie. Dit gebeurt wanneer lokale overheden hun macht gebruiken om lokale bedrijven te beschermen, waardoor buitenlandse concurrenten de markt wordt geweerd of door lokale firma's speciale belastingvoordelen en goedkope leningen te geven. Wanneer een bedrijf weet dat het door de overheid wordt beschermd, heeft het weinig reden om zijn milieu- of sociale staat te verbeteren; het kan simpelweg vertrouwen op zijn beschermde status om te overleven. Echter, wanneer die bescherming wordt weggenomen, verandert het landschap drastisch. Een nieuwe studie onderzoekt wat er gebeurt wanneer een overheid ingrijpt om deze beschermingen af te breken en bedrijven te dwingen te concurreren op een gelijk speelveld.

Onderzoekers van verschillende Chinese universiteiten zetten zich in om te onderzoeken of het wegnemen van deze overheidsbescherming bedrijven er daadwerkelijk toe aanzet om verantwoordelijker te worden. Ze richtten zich op een belangrijke beleidswijziging genaamd het Fair Competition Review System, dat in 2016 begon te worden uitgerold. Dit systeem was ontworpen om overheidsinstanties te stoppen met het creëren van regels die lokale bedrijven op onrechtmatige wijze bevoordeelden of concurrentie blokkeerden. De onderzoekers beschouwden de introductie van dit systeem als een natuurlijk experiment. Ze vergeleken bedrijven in regio's waar lokale overheden een geschiedenis hadden van zware protectionistische maatregelen met bedrijven in regio's waar de markt al meer open was. Door gegevens van duizenden beursgenoteerde bedrijven over een decennium te bekijken, konden zij zien hoe de verwijdering van deze kunstmatige barrières het bedrijfsgedrag veranderde.

De bevindingen waren duidelijk en significant. Toen de overheid optrad tegen administratieve monopolies en een eerlijkere markt afdwong, verbeterden de prestaties op het gebied van ESG van bedrijven in de voorheen beschermde regio's aanzienlijk. Ze behaalden niet alleen op papier betere cijfers; hun werkelijke scores voor milieuverantwoordelijkheid en sociale verantwoordelijkheid gingen omhoog. Misschien nog belangrijker is dat de studie vond dat deze bedrijven stopten met het proberen te misleiden van het systeem. In het verleden hadden sommige firma's misschien beweerd groen of ethisch te zijn in hun publieke rapportages, terwijl ze in werkelijkheid heel weinig deden, een praktijk die bekend staat als greenwashing. De gegevens toonden aan dat naarmate de concurrentie toenam, dit misleidende gedrag afnam. In plaats van hun inspanningen te veinzen, begonnen bedrijven te investeren in echte, substantiële verbeteringen van hun activiteiten.

De onderzoekers volgden precies waarom deze verschuiving plaatsvond. Het bleek dat het afbreken van monopolies de oprechte druk van concurrentie herstelde. Toen lokale overheden stopten met het uitdelen van speciale subsidies, belastingvoordelen en gemakkelijke leningen aan hun favoriete lokale firma's, verloren die bedrijven hun vangnet. Plotseling moesten ze vechten voor elke klant en elke dollar aan financiering. Om in deze nieuwe realiteit te overleven, realiseerden zij zich dat het een verantwoordelijk lid van de samenleving zijn niet langer slechts een mooi idee was, maar een strategische noodzaak. Door hun milieu- en sociale registers te verbeteren, konden zij betere investeerders aantrekken, leningen verkrijgen van banken die om duurzaamheid geven, en een reputatie opbouwen die hen hielp te winnen in de markt. De studie merkte op dat dit effect het sterkst was in de dimensies milieu en sociaal, wat suggereert dat bedrijven de meeste druk voelden om de kwesties aan te pakken die het publiek en de toezichthouders het duidelijkst konden zien.

De impact van deze verandering beperkte zich niet tot de reputatie van de bedrijven; het had reële economische voordelen. De firma's die hun ESG-prestaties verbeterden na de beleidswijziging, merkten dat zij minder obstakels ervoeren bij het verkrijgen van geld om hun bedrijven te laten groeien. Ze zagen ook dat hun producten beter verkochten en hun aandelenwaarden stegen. Dit suggereert dat de initiële kosten van het juiste doen werden overtroffen door de langetermijnvoordelen van het een vertrouwde, concurrerende speler zijn in een eerlijke markt. De studie benadrukte ook dat het effect het meest uitgesproken was voor staatsbedrijven en bedrijven in industrieën die traditioneel werden gedomineerd door een handvol grote spelers. Dit waren de firma's die het meest zwaar hadden geleund op overheidsbescherming, en zij waren degenen die het meest moesten aanpassen toen die bescherming verdween.

Het onderzoek keek ook naar wie de bedrijven in de gaten hield en hoe die aandacht de resultaten beïnvloedde. De verschuiving naar betere ESG-prestaties was veel sterker wanneer banken, investeerders en het algemene publiek nauwlettend naar milieuproblemen keken. Wanneer lokale overheden zelf prioriteit gaven aan milieudoelen, reageerden de bedrijven sneller. Dit geeft aan dat de combinatie van eerlijke concurrentie en externe controle een krachtige prikkel voor verandering creëert. De studie vond niet dat bedrijven werden gedwongen te veranderen door één enkele wet, maar eerder dat het wegnemen van onrechtmatige voordelen de markt zelf dwong tot beter gedrag.

Uiteindelijk biedt de studie een boeiend kijkje in hoe overheidsbeleid het karakter van bedrijven kan vormen. Het laat zien dat wanneer het speelveld wordt gelijkgetrokken, bedrijven niet terugtrekken in stilte of misleiding, maar de uitdaging aangaan door duurzamer en verantwoordelijker te worden. Het Fair Competition Review System fungeerde als een katalysator die de krukken wegnam waarmee inefficiënte en onverantwoorde firma's konden overleven. Daarmee toonde het aan dat de drang om eerlijk te concurreren een krachtige kracht voor het goede is, in staat om de druk van de markt om te buigen naar een oprechte toewijding aan het milieu en de samenleving. Voor beleidsmakers en bedrijfsleiders is de boodschap duidelijk: een eerlijke markt produceert niet alleen betere prijzen, maar produceert ook betere bedrijven.