Evaluating the Logistics, Safety, and Survival Outcomes of Whole Blood Versus Packed Red Blood Cells Administered by Ground Paramedics or Flight Crews in Haemorrhagic Shock: A Systematic Review

Wanneer een persoon een ernstig letsel oploopt dat ervoor zorgt dat zij een gevaarlijke hoeveelheid bloed verliezen, wordt hun lichaam geconfronteerd met een dubbele crisis. Ten eerste worstelt het hart om genoeg vloeistof rond te pompen om de hersenen en organen in leven te houden. Ten tweede verliest het resterende bloed zijn vermogen om te stollen, waardoor een beheersbare wond verandert in een ongecontroleerde lekkage. Decennialang was de standaardmanier om het eerste probleem buiten een ziekenhuis aan te pakken, het toedienen van zoutoplossingen om de aderen te vullen. Hoewel dit een beetje tijd koopt, doet het niets om het bloeden te stoppen of de stollingsfactoren te vervangen die het lichaam zo wanhopig nodig heeft. Recentelijk zijn medische teams begonnen met het meevoeren van zakken met gepakte rode bloedcellen, die uitstekend zijn in het herstellen van zuurstof, maar nog steeds het stollingsvermogen missen dat nodig is om het bloeden te stoppen. Een andere benadering, die ooit gebruikelijk was in militaire veldhospitalen en nu een comeback maakt in de civiele spoedzorg, is het gebruik van volbloed. Dit is een enkele zak die rode cellen, plasma en bloedplaatjes bevat in de exacte verhoudingen die het menselijk lichaam van nature gebruikt, wat een compleet pakket biedt om zowel shock als bloedingen tegelijkert bestrijden.

De vraag waar de hulpdiensten vandaag de dag voor staan, is of deze volbloedbenadering even goed werkt wanneer deze wordt toegediend door paramedici op de grond of door helikopterbemanningen in de lucht als in de gecontroleerde chaos van een slagveld. Om dit te beantwoorden, heeft een team van onderzoekers uit Australië, Saoedi-Arabië en Saoedi-Arabië een uitgebreide review van bestaande medische studies uitgevoerd. Zij verzamelden gegevens uit achttien verschillende rapporten die tussen 2017 en 2024 zijn gepubliceerd, die meer dan 3.100 volwassen patiënten beslaan die in shock waren door bloedverlies. Deze patiënten werden behandeld door hulpteams, ofwel op de grond ofwel in de lucht, en de onderzoekers vergeleken degenen die volbloed hadden ontvangen met degenen die de standaard gepakte rode bloedcellen hadden ontvangen. Het doel was om te zien of volbloed daadwerkelijk hielp om mensen langer in leven te houden, of het veilig te gebruiken was in onvoorspelbare omgevingen, en of de complexe logistiek van het koud en vers houden van bloed beheersbaar was voor hulpteams.

De resultaten van deze review wijzen op een duidelijk voordeel voor volbloed. Wanneer de onderzoekers keken naar wie overleefde tijdens de eerste vierentwintig uur na de behandeling, waren de patiënten die volbloed hadden ontvangen significant vaker in leven dan degenen die alleen gepakte rode bloedcellen hadden ontvangen. Dit overlevingsvoordeel hield stand, of de patiënt nu werd behandeld door een ambulancecrew op de grond of door een helikopterteam, hoewel het voordeel iets sterker leek te zijn bij de helikopterteams. Het voordeel strekte zich uit tot de eerste dertig dagen, waarbij de patiënten met volbloed lagere sterftecijfers vertoonden. Naast het simpelweg in leven blijven, vertoonde het bloed van patiënten die volbloed hadden ontvangen tekenen van een betere stollingsfunctie bij aankomst in het ziekenhuis. Hun bloed was beter in staat om bloedingen natuurlijk te stoppen, wat suggereert dat de enkele zak volbloed de ontbrekende ingrediënten bood die gepakte rode bloedcellen simpelweg niet konden leveren.

Veiligheid was een ander groot punt van zorg, aangezien het toedienen van bloed aan een patiënt waarvan de bloedgroep onbekend is, inherente risico's met zich meebrengt. De review vond dat ernstige reacties op de transfusie zeldzaam waren en voorkwamen met vergelijkbaar lage percentages in beide groepen. Het specifieke type volbloed dat in bijna al deze studies werd gebruikt, was laag-getitreerd type O-bloed, dat zorgvuldig is gescreend om te garanderen dat het de bloedcellen van de ontvanger niet aanvalt. De gegevens toonden aan dat gevaarlijke reacties, zoals longletsel of immuunsysteemreacties op het bloed, ongewoon waren en niet vaker voorkwamen met volbloed dan met de standaardbehandeling. Dit suggereert dat de angst voor het gebruik van volbloed in het veld niet wordt ondersteund door het bewijs, mits het bloed correct wordt gehanteerd.

Het pad naar het gebruik van volbloed kent echter ook praktische hindernissen. De grootste uitdaging is het koud houden van het bloed. Volbloed moet tussen de één en zes graden Celsius worden bewaard om veilig en effectief te blijven. Helikopterbemanningen vonden dit over het algemeen gemakkelijker te beheren omdat zij meer ruimte hebben voor gespecialiseerde koelapparatuur en vaak in meer gecontroleerde omgevingen vliegen. Ambulancepersoneel op de grond ondervond grotere moeilijkheden, vooral in warme klimaten waar de omgevingstemperatuur het bloed sneller kon opwarmen dan de koelunits aan kunnen. De korte houdbaarheid van het product, namelijk slechts drieentwintig dagen, creëerde ook een logistieke puzzel. Als een dienst het bloed niet snel genoeg gebruikt, verloopt het en moet het worden weggegooid. De review merkte op dat de verspillingspercentages varieerden, maar dat diensten met een groter volume minder verspilden. Ondanks deze uitdagingen vonden de onderzoekers dat hulpteams, met de juiste training en infrastructuur, het succesvol konden beheren om de opslag en toediening van volbloed uit te voeren zonder de veiligheidsregels te overtreden of door voorraden heen te raken.

De auteurs van de review benadrukken dat hoewel het bewijs veelbelovend is, het nog geen definitief oordeel is. De meeste studies die zij analyseerden waren observationeel, wat betekent dat zij terugkeken op de dossiers van patiënten die al behandeld waren, in plaats van een gecontroleerd experiment uit te voeren waarbij patiënten willekeurig aan de ene of de andere groep werden toegewezen. Dit betekent dat er een kleine kans is dat de patiënten die volbloed ontvingen, simpelweg de patiënten waren die makkelijker te redden waren vanaf het begin. De enige gerandomiseerde studie die in de review was opgenomen, was te klein om het overlevingsvoordeel statistisch te bewijzen, hoewel het een trend in dezelfde richting liet zien. De onderzoekers concluderen dat volbloed schijnbaar echte voordelen biedt voor overleving en stolling, en dat het veilig is om in het veld te gebruiken, maar zij roepen op tot grotere, strengere experimenten om deze bevindingen met absolute zekerheid te bevestigen. Totdat dergelijk bewijs beschikbaar is, blijven de hulpdiensten achter met een moeilijke keuze: wachten op perfecte data of handelen op basis van de sterke signalen dat volbloed nu al levens redt. De review suggereert dat het huidige bewijs sterk genoeg is om serieuze planning voor het gebruik ervan te rechtvaardigen, met name voor helikopterdiensten waar de logistiek het meest beheersbaar is.