EU-ETS under attack? The impact of carbon price suppression on the decarbonization of the power sector

Stel je het elektriciteitsnetwerk voor als een gigantisch, spannend videospel waarbij het doel is om onze steden van stroom te voorzien zonder de planeet te verbranden. In dit spel is er een speciale "vervuilingsbelasting" genaçonomeerd de koolstofprijs. Denk aan een soort boete die wordt toegevoegd aan de kosten van het spelen met vervuilende, fossiele personages (zoals kolen en gas). Wanneer deze vergoeding hoog is, maakt het het gebruik van vuile spelers duur, wat iedereen er van nature toe aanzet om over te schakelen naar schonere, 'free-to-play' personages zoals zonnepanelen en windturbines. Dit systeem is ontworien om de overgang naar groene energie automatisch te laten verlopen, omdat het de slimste financiële zet is. Maar onlangs zijn sommige regeringen bezorgd geraakt dat het spel te duur wordt voor gewone spelers (ons, de consumenten) vanwege de stijgende wereldwijde spanningen. Daarom zijn ze gaan vragen: "Wat als we de vervuilingsvergoeding voor de gas-spelers tijdelijk verbergen om de rekeningen nu direct te verlagen?"

Dit is precies de vraag die een team onderzoekers van de Politecnico di Milano en andere Europese instellingen aanpakte in een nieuwe studie. Ze wilden weten of het verbergen van die vervuilingsvergoeding ons op de lange termijn echt geld zou besparen, of dat het een truc zou zijn die ons later meer kost. Om dit uit te zoeken, hebben ze niet simpelweg geraden; ze bouwden een super-slim computersimulatie genaamd MARLEY. Denk aan MARLEY als een digitale tijdmachine die duizenden jaren aan de elektriciteitsmarkt in slechts enkele uren doorloopt. Het gebruikt "artificiële intelligentie"-agenten—virtuele energiebedrijven en een virtuele overheid—die leren en zich aanpassen, net zoals echte mensen dat doen. Ze testten wat er gebeurt wanneer de overheid ingrijpt om de kosten van gasenergie te verlagen, ter nabootsing van een echt Italiaans beleidsvoorstel genaamd het Decreto Bollette.

De resultaten van hun tijdreisende simulatie vertellen een verhaal met een plotwending. Op de korte termijn werkt het plan precies zoals de politici hopen: de rekeningen gaan omlaag. Door de koolstofboete te verbergen, worden de virtuele gascentrales goedkoper in gebruik, en de directe prijs van elektriciteit daalt. Het is alsoal een kortingsbon krijgen bij de supermarkt; iedereen is even blij. Echter, de simulatie onthult een nare verrassing die in de toekomst op de loer ligt. Omdat de vervuilingsvergoeding verborgen is, stoppen de virtuele energiebedrijven met investeren in zonnepanelen, windturbines en batterijen. Waarom zou je dure nieuwe groene technologie bouwen als de oude, vuile gascentrales plotseling weer goedkoop zijn?

Terwijl de simulatie voortbeweegt richting het jaar 2040, moet de rekening betaald worden. De emissies van de gascentrales schieten omhoog omdat er niemand genoeg groene vervangers heeft gebouwd. De studie laat zien dat in het slechtste scenario (waarbij er geen specifieke steun is voor groene investeringen), de CO2-emissies met bijna 57% kunnen stijgen vergeleken met het normale pad, met zelfs nog hogere stijgingen in sommige middellange tot lange termijn periodes. De "korting" op de elektriciteitsrekening blijkt een lening te zijn met verschrikkelijke rentepercentages. Uiteindelijk moet de prijs van al die extra vervuiling betaald worden, vaak via belastingen of hogere tarieven later, wat betekent dat consumenten uiteindelijk twee keer voor dezelfde energie betalen: één keer voor het goedkope gas en één keer voor het opruimen van de rommel.

De onderzoekers testten ook een "wat als"-scenario waarbij de overheid beloofde de vervuilingsvergoeding later te herstellen. Zelfs toen was de schade al aangericht. De onzekerheid maakte de virtuele bedrijven aarzelend om te investeren, waardoor de overstap naar groene energie werd vertraagd en het systeem kwetsbaar werd voor schokken in de gasprijzen. De enige manier om deze ramp in de simulatie te stoppen, was door een zeer agressief, langetermijnplan waarbij de overheid grote steun voor groene investeringen garandeerde voordat de vervuilingsvergoeding werd verborgen. Maar de studie wijst op een tegenstrijdigheid: de politieke wil die nodig is om de vervuilingsvergoeding te verbergen, is meestal dezelfde politieke wil die weigert zich te committeren aan de massale, dure groene investeringsplannen die nodig zijn om het probleem op te lossen.

Uiteindelijk suggereert het artikel dat hoewel het verbergen van de koolstofprijs voelt als een snelle oplossing voor hoge elektriciteitsrekeningen, het eigenlijk een valstrik is. Het misleidt de markt om vast te houden aan vervuilende brandstoffen, waardoor de emissies aanzienlijk stijgen en de langetermijnkosten hoog blijven. De simulatie laat zien dat de enige manier om de lichten goedkoop en schoon te houden, is door de vervuilingsprijs zichtbaar te houden, zodat de markt precies weet wat hij als volgende moet bouwen. De "makkelijke" weg van het verlagen van prijzen vandaag, kan morgen wel eens de duurste weg zijn om te nemen.