BlueBird 6 is Fainter than Block 1 Satellites

De nachtelijke hemel is al lang een canvas voor de menselijke nieuwsgierigheid, een plek waar de duisternis de verre werking van het universum onthult. Eeuwenlang hebben astronomen vertrouwd op de helderheid van die duisternis om het zwakke licht van sterren en sterrenstelsels op te vangen. De komst van duizenden kunstmatige satellieten die rond de aarde draaien, is dit uitzicht echter gaan veranderen. Deze machines, ontworpen om internetsignalen uit te zenden of cellulaire dekking te bieden, weerkaatsen zonlicht naar de aarde, wat strepen licht creëert die telescoopbeelden kunnen doorkruisen en waarnemingen kunnen verstoren. De helderheid van deze objecten wordt gemeten op een schaal waarbij lagere getallen een grotere luminositeit aangeven, wat betekent dat een zeer heldere ster een laag getal kan hebben terwijl een zwakke ster een hoog getal heeft. Wanneer satellieten te helder zijn, kunnen ze de delicate details die astronomen proberen te zien, overstemmen, wat zorgen baart over de toekomst van de grondgebonden astronomie en de esthetische kwaliteit van de nachthemel.

Een recente studie door Anthony Mallama en Richard E. Cole onderzoekt een specifieke nieuwe generatie van deze satellieten, bekend als BlueBird Block 2, om te zien hoe deze zich verhoudt tot de eerdere modellen die al in een baan om de aarde zijn. De onderzoekers waren met name geïnteresseerd in een enkele satelliet, BlueBird 6, die eind 2025 werd gelanceerd. Dit ruimtevaartuig maakt deel uit van een constellatie die wordt beheerd door AST SpaceMobile, ontworpen om direct-to-cell diensten te leveren. Het team verzamelde gegevens van ervaren visuele waarnemers met behulp van verrekijkers en het blote oog, evenals elektronische metingen van een robotische observatiepost in Rusland. Door het licht van de satelliet te vergelijken met nabijgelegen sterren, konden zij precies bepalen hoe helder deze vanaf de aarde verscheen. De studie richtte zich op de vraag of de nieuwe, grotere satelliet inderdaad helderder was dan zijn voorgangers, zoals zijn fysieke omvang zou suggereren, of dat er iets anders aan de hand was.

De bevindingen onthulden een verrassende wending. De nieuwe BlueBird 6 satelliet is eigenlijk minder helder dan de oudere Block 1 satellieten, ondanks dat hij aanzienlijk groter is. De onderzoekers vonden dat de gemiddelde helderheid van BlueBird 6 ongeveer 0,55 magnitudes zwakker is dan die van de eerdere modellen. Dit verschil is consistent, of de satelliet nu wordt bekeken vanaf zijn werkelijke afstand of aangepast naar een standaardafstand van 1.000 kilometer. Het resultaat was onverwacht omdat het antennepaneel van de nieuwe satelliet ongeveer drieënhalf keer groter is dan de panelen op de oudere ruimtevaartuigen. Op basis van grootte alleen hadden wetenschappers voorspeld dat de nieuwe satelliet veel helderder zou zijn, misschien wel met meer dan één magnitude. In plaats daarvan is de nieuwe satelliet slechts ongeveer 17 procent zo helder per eenheid oppervlakte als de oudere modellen.

In het artikel wordt vermeld dat mogelijke verklaringen voor deze verzwakking worden besproken, waaronder de aanwezigheid van uitklapbare elementen die bedoeld zijn om schittering te verminderen. Deze structuren vangen zonlicht op voordat het het hoofdpaneel dat naar de aarde gericht is raakt en verstrooien het op een unieke manier. De onderzoekers berekenden dat dit ontwerp een aanzienlijke verbetering biedt in het beperken van helderheid, waardoor de nieuwe satelliet veel minder lumineus is dan zijn omvang doet vermoeden. De studie merkt echter ook op dat de satelliet, zelfs met deze verbetering, nog steeds helderder is dan de limieten die door de Internationale Astronomische Unie worden aanbevolen voor de bescherming van astronomisch onderzoek. De gemiddelde helderheid van de nieuwe satelliet overschrijdt de voorgestelde veiligheidslimiet met meer dan drie magnitudes, wat betekent dat hij nog steeds helder genoeg is om gevoelige wetenschappelijke instrumenten te verstoren en met het blote oog zichtbaar is in donkere luchten.

Ondanks dat deze helderder is dan de aanbevolen limieten, is de algehele impact van deze constellatie mogelijk minder ernstig dan die van andere groepen satellieten die momenteel in een baan om de aarde zijn. De Federal Communications Commission heeft de lancering van slechts 248 van deze BlueBird satellieten geautoriseerd, een aantal dat veel kleiner is dan de duizenden ruimtevaartuigen in andere constellaties zoals Starlink. Hoewel de nieuwe satellieten individueel zeer helder zijn, zorgen hun lagere totalen ervoor dat ze de hemel niet op dezelfde manier zullen verzadigen als grotere groepen. De onderzoekers concluderen dat hoewel het nieuwe ontwerp de helderheid ten opzichte van de grootte van de satelliet succesvol vermindert, de objecten nog steeds lumineus genoeg zijn om een uitdaging te vormen voor astronomen. De studie geeft een duidelijk beeld van hoe deze specifieke ruimtevaartuigen zich aan de hemel gedragen, en biedt gegevens die kunnen helpen bij het voorspellen van hun verschijning en het sturen van toekomstige inspanningen om de behoefte aan communicatie te balanceren met het behoud van de nachthemel.