Genetic associations with alcohol drinking initiation and cessation in sub-Saharan African and African ancestry populations

Alcoholgebruik is een diep verweven onderdeel van de menselijke cultuur, aanwezig in sociale rituelen en het dagelijks leven over de hele wereld, maar het brengt ook een zware last van ziekte en letsel met zich mee. Hoewel wetenschappers al lang weten dat onze genen een rol spelen in hoe mensen met alcohol omgaan, zijn de meeste gedetailleerde kaarten van deze genetische invloeden getekend op basis van mensen van Europese afkomst. Dit laat een enorme kloof achter in ons begrip van hoe biologie samenwerkt met drinkgedrag in andere delen van de wereld, met name in Afrika, waar culturele, sociale en economische factoren het alcoholgebruik op unieke manieren vormgeven. Om deze kloof te vullen, moesten onderzoekers verder kijken dan eenvoudige vragen over hoeveel iemand drinkt of of iemand verslaafd is. In plaats daarvan richtten zij zich op twee specifieke momenten in de relatie van een persoon met alcohol: de beslissing om die eerste drank te nemen, bekend als initiatie, en de beslissing om te stoppen met drinken, bekend als cessatie. Dit zijn verschillende gedragskeuzes die mogelijk worden gestuurd door andere genetische signalen dan die welke zwaar consumptie of afhankelijkheid aanjagen.

Een team van wetenschappers zette zich scharpe schijn om deze specifieke gedragingen te verkennen door genetische gegevens te verzamelen van duizenden individuen uit sub-Sahara Afrika en van mensen met een Afrikaanse afkomst die in het Verenigd Koninkrijk wonen. Zij combineerden informatie uit verschillende grote studies, waaronder een enorme gezondheidsdatabase in het VK en meerdere populatiecohorten in Ghana, Burkina Faso, Kenia, Zuid-Afrika en Oeganda. In totaal analyseerden zij de genetische codes van bijna 29.000 mensen. De onderzoekers zochten niet alleen naar genen die gelinkt zijn aan alcoholisme; zij vergeleken specifiek mensen die nooit alcohol hadden gedronken met mensen die wel hadden gedronken, en zij vergeleken huidige drinkers met mensen die in het verleden waren gestopt met drinken. Door het hele genoom te scannen — de volledige set genetische instructies in een menselijk lichaam — zochten zij naar minuscule variaties in het DNA die vaker voorkwamen in de ene groep dan in de andere.

De zoektocht leverde twee duidelijke, statistisch significante bevindingen op met betrekking tot de handeling van het stoppen met alcoholgebruik. Het eerste signaal werd gevonden op chromosoom 1, nabij een gen genaamd FYB2. Dit gen is eerder gelinkt aan andere gedragingen, zoals het beginnen met roken, en aan diverse gezondheidstoestanden, maar de verbinding met het stoppen met alcohol was een nieuwe ontdekking in deze context. Het tweede significante signaal verscheen op chromosoom 16, nabij het bekende FTO-gen. Terwijl het FTO-gen beroemd is om zijn rol in lichaamsgewicht en obesitas, suggereert dit onderzoek dat het ook een rol speelt bij de beslissing om te stoppen met drinken. De onderzoekers merkten op dat de invloed van het FTO-gen op alcoholgedrag complex kan zijn, waarbij het potentieel interageert met andere factoren zoals rookstatus of geslacht, maar de aanwezigheid ervan hier benadrukt een biologische link tussen metabolisme en drinkgewoonten.

Naast deze twee sterke signalen onthulde de studie vele andere genetische gebieden die een zwakkere, maar nog steeds interessante, connectie vertoonden met drinkgedrag. Deze "suggestieve" bevindingen wezen naar genen die betrokken zijn bij de ontwikkeling van de hersenen, de communicatie tussen zenuwen en de manier waarop het lichaam alcohol verwerkt. Zo waren sommige van de genetische varianten gelokaliseerd nabij genen die het lichaam helpen alcohol af te breken of neurotransmitters te beheren. De onderzoekers vonden ook dat de genetische signalen voor het beginnen met drinken gelinkt waren aan paden die betrokken zijn bij de zintuigen reuk en smaak, wat aansluit bij het idee dat sensorische prikkels de drang om te drinken kunnen triggeren. Op dezelfde wijze overlapten de signalen voor het stoppen met drinken met genen die gerelateerd zijn aan algemene persoonlijkheidskenmerken, zoals neuroticisme, wat suggereert dat het emotionele en psychologische landschap van een persoon de bekwaamheid om te stoppen kan beïnvloeden.

Om de genetische aanwijzingen betekenis te geven, keken het team naar hoe deze DNA-variaties de activiteit van genen in het bloed en de hersenen beïnvloedden. Zij ontdekten dat de geïdentificeerde genetische varianten vaak geassocieerd waren met veranderingen in de hoeveelheid van een specifiek eiwit die een cel produceert. Bijvoorbeeld, sommige van de varianten gelinkt aan het stoppen met drinken waren verbonden met genen die helpen de reactie van het lichaam op stress of angst te reguleren. Dit voegt een laag van biologische plausibiliteit toe aan de bevindingen, wat suggereert dat de genetische verschillen die in de studie werden waargenomen niet slechts willekeurige markers zijn, maar actief betrokken zijn bij de systemen van het lichaam. De studie vergeleek haar resultaten ook met data uit andere grote genetische studies, waaronder een onderzoek bij Amerikaanse veteranen, en vond dat enkele van dezelfde genetische regio's geassocieerd waren met alcoholgebruiksstoornissen en drinkpatronen in die populaties.

Ondanks deze ontdekkingen waren de onderzoekers zorgvuldig om de beperkingen van hun werk te vermelden. De genetische diversiteit binnen Afrikaanse populaties is immens, en de steekproefomvang, hoewel groot voor deze regio, is nog steeds kleiner dan die beschikbaar is voor Europese studies. Dit betekent dat hoewel de twee belangrijkste bevindingen robuust zijn, de vele zwakkere signalen verdere bevestiging vereisen in grotere groepen mensen. De studie bewees niet dat deze genen iemand doen beginnen of stoppen met drinken, maar dat ze geassocieerd zijn met deze gedragingen. De auteurs benadrukten dat alcoholgebruik wordt gevormd door een complexe mix van biologie, cultuur, economie en persoonlijke geschiedenis. In veel delen van Afrika spelen factoren zoals religieuze overtuigingen, verstedelijking en armoede een enorme rol in het bepalen van wie wel en wie niet drinkt. De genetische factoren die in deze studie zijn geïdentificeerd, zijn slechts één stukje van een veel grotere puzzel.

Uiteindelijk biedt dit onderzoek een cruciaal fundament voor het begrijpen van de genetische architectuur van alcoholgebruik in Afrikaanse populaties, een groep die grotendeels ontbrak in eerdere genetische studies. Door zich te richten op de specifieke handelingen van het beginnen en stoppen met drinken, biedt de studie een nieuw perspectief op hoe biologie de veerkracht en kwetsbaarheid voor alcoholgerelateerde gedragingen beïnvloedt. De bevindingen suggereren dat de genetische paden die betrokken zijn bij het stoppen met drinken onderscheidend kunnen zijn van die die betrokken zijn bij zwaar drinken, wat nieuwe wegen opent voor toekomstig onderzoek. Terwijl wetenschappers voortdurend meer data verzamelen uit diverse populaties, hopen zij een completer beeld te vormen van hoe genen en omgeving interageren om menselijk gedrag te vormen, zodat de voordelen van genetisch onderzoek gedeeld kunnen worden door mensen van alle afstammingslijnen.