Two to Tango: Are Spouses' Perception of Women's Empowerment Associated with Concordance on Fertility Desires?

Technische Samenvatting: Echtelijke Concordantie over Vruchtbaarheidswensen in Pakistan

Probleemstelling
Traditioneel onderzoek naar gezinsplanning in Pakistan heeft zich voornamelijk gericht op het perspectief van de vrouw, waarbij het dyadische karakter van reproductieve besluitvorming vaak over het hoofd wordt gezien. Hoewel vruchtbaarheidsbeslissingen doorgaans gepaard gaan met gezamenlijke onderhandeling, vertrouwen grootschalige enquêtes vaak op de rapportages van vrouwen over de wensen van hun partners, wat de werkelijke voorkeuren van mannen mogelijk niet accuraat weerspiegelt. Dit gat is cruciaal omdat echelijke discordantie over vruchtbaarheidswensen gekoppeld is aan een lager gebruik van anticonceptie en wordt gedreven door gendergerelateerde sociale normen en machtsongelijkheid. Ondanks een daling van het vruchtbaarheidscijfer in Pakistan van 7,0 in 1990 naar 3,6 in 2017-18, is de vooruitgang gestagneerd, waarbij de prevalentie van moderne anticonceptie stagneert op 25%. De studie adresseert het gebrek aan gegevens op koppelniveau over hoe de perceptie van echtgenoten over de empowerment van vrouwen de concordantie over vruchtbaarheidswensen beïnvloedt.

Methodologie
De studie maakte gebruik van dwarsdoorsnededata uit de Pakistan Demographic and Health Survey (PDHS) 2017-18, waarbij een steekproef van 3.027 momenteel gehuwde koppels werd geanalyseerd. Koppels waarbij een van beide echtgenoten gesteriliseerd of infermoederlijk/infertil was, werden uitgesloten.

• Uitkomstvariabele: Echtelijke concordantie over vruchtbaarheidswensen werd gecategoriseerd in vier groepen op basis van afzonderlijke reacties van echtgenoten op de vraag: "Zou u (nog) een kind willen, of zou u liever geen (verdere) kinderen meer willen hebben?":
  1. Concordant (willen meer)
  2. Echtgenoot+ discordant (echtgenoot wil meer, echtgenote wil het niet)
  3. Echtgenote+ discordant (echtgenote wil meer, echtgenoot wil het niet)
  4. Concordant (geen verdere kinderen)
• Onafhankelijke Variabelen: De studie operationaliseerde vrouwenempowerment aan de hand van Connells Theorie van Gender en Macht, met een focus op drie structuren: de seksuele verdeling van macht (besluitvorming in het huishouden), de seksuele verdeling van arbeid (economische/educatieve factoren) en cathexis (emotionele/relationele dimensies). Belangrijke constructen omvatten besluitvormingsautoriteit in het huishouden en attitudes tegenover Intiem Partner Geweld (IPV), gerapporteerd door beide echtgenoten.
• Data-analyse:
  • Concordantiemeting: De Kappa-coëfficiënt werd gebruikt om het niveau van overeenstemming tussen echtgenoten te beoordelen.
  • Variabele Constructie: Principal Component Analysis (PCA) werd toegepast om de interne consistentie en dimensionaliteit van de empowerment-items te beoordelen. Cronbach's alfa (>0,7) en eigenwaarden (>1,0) bevestigden een hoge interne consistentie. Items werden opgeteld om categorische empowerment-scores te genereren (bijv. lage, matige, hoge besluitvormingsautoriteit).
  • Regressiemodellering: Multinomiale logistische regressies werden uitgevoerd om Relative Risk Ratios (RRR) te schatten. De modellen beoordeelden de associatie tussen empowerment-variabelen en echtelijke concordantie, waarbij werd gecorrigeerd voor covariaten. Interactietermen werden opgenomen om te testen of de perceptie van echtgenoten over de empowerment van vrouwen de associatie tussen de zelf-gepercipieerde empowerment van echtgenotes en concordantie medieerde.
  • Software: Analyses werden uitgevoerd met Stata 12 met svy-commando's om rekening te houden met het complexe twee-fasen cluster sampling-ontwerp.

Belangrijkste Resultaten

• Niveau van Concordantie: De studie vond een matig niveau van echtelijke overeenstemming over vruchtbaarheidswensen, met een Kappa-waarde van 0,51.
• Empowerment en Discordantie:
  • Zelfperceptie van de echtgenote: Wanneer een echtgenote zichzelf waarnam als een hoge besluitvormingsautoriteit te hebben, was zij meer dan twee keer zo waarschijnlijk (RRR=2,06, 95% CI: 1,20–3,55) om in een "echtgenote-alleen discordant" staat te verkeren (willen meer kinderen terwijl de echtgenoot dat niet wil) vergeleken met koppels waar beiden meer kinderen wilden.
  • Perceptie van de echtgenoot: Daarentegen nam de waarschijnlijkheid van "echtgenote-alleen discordantie" met 62% af (RRR=0,38, 95% CI: 0,21–0,66) wanneer de echtgenoot zijn echtgenote als een hoge besluitvormingsautoriteit waarnam.
  • IPV-attitudes: Een hoge intolerantie van de echtgenoot voor IPV was geassocieerd met een 2,48-voudige toename in "echtgenoot-alleen discordantie".
  • Onderhandeling: Het vermogen van een echtgenote om seks te onderhandelen verhoogde de waarschijnlijkheid van concordantie over het willen van "geen verdere" kinderen met 2,09-voudig.
• Interactie-effecten: Wanneer beide echtgenoten de echtgenote als een matige of hoge besluitvormingsautoriteit waarnamen, was de waarschijnlijkheid dat geen van beide echtgenoten meer kinderen wilde, aanzienlijk lager (ongeveer 70-80% lager) vergeleken met koppels waar beiden meer kinderen wilden.
• Nul-bevindingen: Een centraal resultaat was dat 23 van de 27 aangepaste regressiecoëfficiënten niet statistisch significant waren, wat aangeeft dat de onderzochte empowerment-constructen in deze specifieke steekproef grotendeels faalden in het voorspellen van de variatie in echtelijke concordantie-uitkomsten.

Significantie en Claims
Het artikel beweert nationaal representatief bewijs te leveren voor het dyadische karakter van vruchtbaarheidsverlangens in Pakistan, waarbij huiselijke besluitvormingsautoriteit wordt geïdentificeerd als de meest consistent geassocieerde dimensie van empowerment. De studie benadrukt dat hoewel de empowerment van de vrouw een cruciale factor is, de relatie met vruchtbaarheidsconcordantie complex en niet lineair is.

De auteurs stellen dat het gebrek aan significante associaties voor de meeste empowerment-constructen suggereert dat in omgevingen met sterke pronatalistische normen, vruchtbaarheidsvoorkeuren eerder worden gevormd door gedeelde sociale verwachtingen dan door binnen-koppel machtsdynamiek. De studie concludeert dat effectieve gezinsplanninginterventies verder moeten gaan dan individuele empowerment en ook gericht moeten zijn op koppel-niveau dynamiek, gedeelde sociale normen en communicatie tussen echtgenoten. Er wordt gepleit voor beleid dat mannen stimuleert bij deelname aan gezinsplanningsprogramma's en koppelbegeleiding om de reproductieve besluitvorming te faciliteren.

Door de auteurs opgemerkte beperkingen
De auteurs merken expliciet op dat de PDHS-data geen informatie bevat over de kwaliteit van de communicatie tussen echtgenoten, de relatietevredenheid en gemeenschapsniveau gendernormen. Ze erkennen ook dat de categorische operationalisering van empowerment-scores de statistische sensitiviteit kan hebben verminderd en dat sociale wenselijkheid een rol kan spelen bij het onderrapportage van vruchtbaarheidsverlangens. De studie roept op tot toekomstig onderzoek met doelgerichte instrumenten, longitudinale ontwerpen en Actor-Partner Interdependence Models (APIM) om deze dynamieken beter te ontrafelen.