Prevalence and determinants of Skilled Birth Attendance Among Women Who Delivered in the Past 12 Months in Sene East District, Ghana: A Community-Based Cross-Sectional Study

Technische Samenvatting: Prevalentie en Determinanten van Geschoolde Geboortebegeleiding in het Sene East District, Ghana

Probleemstelling
Ondanks wereldwijde en nationale inspanningen om de moederlijke gezondheid te verbeteren, blijft het gebruik van geschoolde geboortebegeleiding (Skilled Birth Attendance, SBA) suboptimaal in landelijk Ghana, met name in moeilijk bereikbare districten zoals Sene East. Hoewel de Ghana Health Service beleid heeft geïmplementeerd, zoals het Free Maternal Healthcare Policy om financiële barrières te verminderen, blijven er aanzienlijke tekortkomingen bestaan in het gebruik van diensten. De bestaande literatuur over de determinanten van SBA in Ghana richt zich grotendeels op regionale of stedelijke populaties, waardoor een kritiek bewijsgat ontstaat met betrekking tot de specifieke sociaal-demografische, obstetrische en gezondheidssysteemfactoren die de keuzes bij de bevalling in verspreide landelijke gemeenschappen beïnvloeden. Deze studie adresseert de behoefte aan contextspecifiek bewijs om gerichte interventies te informeren die gericht zijn op het verminderen van morbiditeit en mortaliteit bij moeders en pasgeborenen in het Sene East District.

Methodologie
De studie maakte gebruik van een community-gebaseerd dwarsdoorsnede-ontwerp uitgevoerd in het Sene East District, een overwegend landelijk gebied dat wordt gekenmerkt door verspreide nederzettingen op het vasteland en op eilanden langs de Volta Lake en de Sene-rivier.

• Studiepopulatie: 430 vrouwen in de leeftijd van 15–49 jaar die in de 12 maanden voorafgaand aan de enquête een bevalling hadden gehad en in het district woonachtig waren.
• Steekproef: Deelnemers werden geworven bij Child Welfare Clinics (CWC) met behulp van eenvoudige willekeurige steekproeftrekking (loterijmethode) om selectiebias te minimal{%}enimaliseren.
• Gegevensverzameling: Een gestructureerde vragenlijst werd afgenomen via Kobo Toolbox op mobiele apparaten. Het instrument legde sociaal-demografische kenmerken, obstetrische geschiedenis en gezondheidssysteemfactoren (bijv. afstand tot faciliteiten, houding van zorgverleners) vast.
• Variabelen: De afhankelijke variabele was SBA (binair: ja/nee). Onafhankelijke variabelen omvatten moederlijke leeftijd, opleiding, inkomen, pariteit, aanwezigheid bij antenatale zorg (ANC), locatie van de vorige bevalling, afstand tot gezondheidsfaciliteiten en besluitvormingsdynamiek.
• Analyse: De gegevens werden geanalyseerd met Stata versie 18. Bivariate logistische regressie identificeerde associaties, en variabelen met $p < 0,05$ werden ingevoerd in een multivariabele logistische regressiemodel om onafhankelijke voorspellers te bepalen. Statistische significantie werd vastgesteld op $p < 0,05$.
• Ethiek: Ethische goedkeuring werd verleend door de Committee on Human Research, Publication, and Ethics (CHRPE) van de Kwame Nkrumah University of Science and Technology (KNUST).

Belangrijkste Resultaten
De studie vond een prevalentie van geschoolde geboortebegeleiding van 64,9% onder de respondenten. Multivariabele analyse toonde aan dat de volgende factoren onafhankelijk geassocieerd waren met de waarschijnlijkheid van het gebruik van geschoolde geboortebegeleiders:

1. Eerdere Bevallingservaring: Dit was de sterkste voorspeller.
   • Vrouwen die eerder thuis hadden bevallen, waren significant minder geneigd om SBA te gebruiken vergeleken met eerstegraads moeders (AOR = 0,1; 95% BI: 0,02–0,41).
   • Vrouwen die eerder bij een Traditionele Geboortebegeleider (TBA) hadden bevallen, hadden significant lagere kansen op SBA (AOR = 0,1; 95% BI: 0,01–0,44).
   • Daarentegen waren vrouwen met een geschiedenis van een bevalling in een faciliteit zes keer zo geneigd om SBA te gebruiken tijdens hun meest recente zwangerschap vergeleken met eerstegraads moeders (AOR = 6,3; 95% BI: 1,32–30,7).
2. Afstand tot Gezondheidsfaciliteiten: Geografische toegankelijkheid bleef een significante barrière. Moeders die meer dan 10 km van de dichtstbijzijnde gezondheidsfaciliteit woonden, waren 70% minder geneigd om SBA te gebruiken vergeleken met vrouwen die binnen 5 km woonden (AOR = 0,3; 95% BI: 0,14–0,80).

Opvallend genoeg, hoewel verschillende factoren (waaronder moederlijke leeftijd, opleiding, inkomen, aanwezigheid bij ANC en betrokkenheid van de partner) significante associaties vertoonden in de bivariate analyse, bleven deze niet statistisch significant in het multivariabele model na correctie voor confounders. Dit suggereert dat eerdere bevallingservaring en fysieke toegankelijkheid de dominante drijfveren zijn voor het gebruik van SBA in deze specifieke context.

Significantie en Claims
De auteurs beweren dat deze studie cruciaal bewijs op gemeenschapsniveau biedt voor het Sene East District, een setting die voorheen ondervertegenwoordigd was in de Ghanese literatuur over moederlijke gezondheid. De bevindingen benadrukken dat hoewel algemene sociaaleconomische factoren relevant zijn, de geschiedenis van de locatie van de vorige bevalling en de fysieke afstand tot faciliteiten de primaire determinanten zijn van het huidige gedrag.

Het artikel stelt dat om de resultaten van de moederlijke gezondheid in landelijk Ghana te verbeteren, interventies moeten worden afgestemd op deze specifieke determinanten. Specifiek suggereren de auteurs dat:

• Het verbeteren van de fysieke toegang tot gezondheidsfaciliteiten cruciaal is voor vrouwen in afgelegen gebieden.
• Strategieën de "cyclus" van thuisbevallen moeten aanpakken door eerdere ervaringen met thuisbevallen om te zetten in positieve ervaringen in faciliteiten om toekomstig gebruik van SBA te stimuleren.
• Het versterken van antenatale zorgdiensten en het aanpakken van barrières voor geschoolde bevalling noodzakelijk is om de benutting te verbeteren.

De studie concludeert dat de huidige opname van SBA in Sene East suboptimaal is en dat gerichte, contextspecifieke interventies vereist zijn om de kloof tussen beleid (gratis moederlijke zorg) en daadwerkelijke gebruik van diensten in landelijke gemeenschappen te overbruggen.