The Role of Production System Readiness in Shaping Intention Behavior Pathways During Organic Farming Transition

Boeren over de hele wereld staan onder druk om voedsel te verbouwen op een manier die het land geneest in plaats van beschadigt. Decennialang heeft de landbouw zwaar geleund op synthetische chemicaliën om de opbrengsten te verhogen, maar deze aanpak heeft de bodem aangetast, de biodiversiteit verminderd en waterwegen vervuild. Als reactie hierop pushen veel landen voor een verschuiving naar biologische landbouw, een methode die synthetische inputs vermijdt en samenwerkt met natuurlijke ecosystemen. De logica lijkt eenvoudig: als een boer naar biologische methoden wil overstappen, maakt hij de verandering simpelweg door. Toch is de werkelijkheid veel complexer. Veel boeren uiten een sterk verlangen om over te stappen op biologische praktijken, maar naarmate de tijd verstrijkt, voeren zij dit vaak niet uit. Sommigen die zeggen over te willen stappen, doen het nooit, terwijl anderen die nooit de intentie hadden om te wisselen, zichzelf plotseling biologisch laten bedrijven. Deze kloof tussen wat mensen zeggen te gaan doen en wat ze daadwerkelijk doen is een bekend raadsel in de milieuwetenschap, maar tot nu toe hebben onderzoekers moeite gehad om te verklaren waarom dit in de landbouw zo vaak voorkomt.

Een nieuwe studie gepubliceerd in 2026 door onderzoekers van de Vietnam National University of Agriculture en de Thuongmai University duikt in dit mysterie door naar de specifieke condities van de boerderijen zelf te kijken. Het team volgde meer dan duizend huishoudens in de landbouw in centraal Vietnam gedurende twee jaar, van 2022 tot 2024. Ze vroegen boeren in 2022 of zij van plan waren over te stappen op biologische landbouw en controleerden vervolgens hun werkelijke landbouwpraktijken in 2024. De onderzoekers ontdekten dat het pad van intentie naar actie geen rechte lijn is. In plaats daarvan vallen boeren uiteen in vier verschillende groepen: degenen die bij conventionele landbouw blijven zonder plannen om te veranderen, degenen die overstappen naar biologisch ondanks dat ze dat nooit van plan waren, degenen die van plan zijn over te stappen maar conventioneel blijven, en degenen die de transitie succesvol voltooien. De meest verrassende bevinding was dat onder de boeren die expliciet aangaven biologisch te willen gaan werken, de grootste groep degene was die er niet in slaagde de verandering door te voeren.

De studie laat zien dat het verschil tussen degenen die slagen en degenen die stagneren zelden te maken heeft met de persoonlijke rijkdom, opleiding of gezinsgrootte van de boer. In plaats daarvan ligt de beslissende factor in de "gereedheid" van het productieproces van de boerderij. Denk aan een boerderij niet alleen als een stuk land, maar als een complexe machine met veel bewegende delen, waaronder irrigatiebuizen, de chemie van de bodem en de soorten meststoffen die momenteel in gebruik zijn. De onderzoekers ontdekten dat als een boerderij diep geworteld is in conventionele methoden — zwaar leunend op minerale meststoffen, zwaar heeft geïnvesteerd in specifieke irrigatie-infrastructuur, of te maken heeft met frequente klimaatshocks zoals droogte en overstromingen — het ongelooflijk moeilijk wordt om van koers te veranderen, zelfs als de boer dat wil. Deze structurele condities fungeren als onzichtbare barrières die boeren gevangen houden in hun huidige methoden.

Daartegenover stonden de boeren die succesvol waren overgestapt; zij waren niet noodzakelijkerwijs de rijksten of de best opgeleiden. Het waren degenen wiens boerderijen al gedeeltelijk voorbereid waren op de verandering. Deze succesvolle boeren waren al begonnen met het gebruik van biologische meststoffen, het recyclen van gewasresten en het gezamenlijk planten van diverse gewassen voordat ze officieel hun intentie tot overstap verklaarden. Hun productiesystemen waren al flexibel en compatibel met biologische principes. De gegevens toonden aan dat voor elke extra 100 kilogram minerale meststof gebruikt per hectare, de kans op een succesvolle transitie aanzienlijk daalde. In contrast hiermee verhoogde het vergroten van het aandeel land dat behandeld werd met biologische meststof de kans op een succesvolle overstap met een ruime marge. Zelfs de investering in irrigatie, wat men zou aannemen helpt bij de landbouw, verminderde in deze context de waarschijnlijkheid van transitie, omdat het een systeem signaleerde dat gebouwd is voor intensieve, conventionele productie die moeilijk te herconfigureren is.

De onderzoekers concluderen dat het stimuleren van biologische landbouw meer vereist dan alleen boeren aanmoedigen om te willen veranderen. Hoewel positieve intenties noodzakelijk zijn, zijn ze op zichzelf niet voldoende. De studie suggereert dat ontwikkelingsprogramma's en beleidsmakers zich moeten richten op de "gereedheid van het productiesysteem". Dit betekent dat boeren moeten helpen om geleidelijk hun afhankelijkheid van synthetische inputs te verminderen en duurzame praktijken op te bouwen voordat ze zelfs maar een volledige overstap proberen te wagen. Door de boerderij zelf flexibeler en minder afhankelijk te maken van conventionele chemicaliën, wordt het pad van intentie naar actie veel soepeler. De bevindingen bieden een duidelijke routekaart: om de wens voor duurzame landbouw werkelijkheid te laten worden, moeten we eerst ervoor zorgen dat de fysieke en technische fundamenten van de boerderij klaar zijn om de verandering te ondersteunen.