A longitudinal WISN analysis in Ajmer District, Rajasthan (2021-2024) examines systematic deficiencies in the human resource norms of Indian Public Health Standards (IPHS) at 24x7 primary and secondary health centres as part of a critical evaluation

In het uitgestrekte netwerk van de publieke gezondheidszorg in India heeft de overheid een reeks regels opgesteld die de Indian Public Health Standards worden genoemd. Deze standaarden fungeren als een blauwdruk voor hoe klinieken en ziekenhuizen gebouwd en bemand moeten worden. Decennialang was de regel voor hoeveel artsen, verpleegkundigen en apothekers een instelling nodig heeft, bijna volledig gebaseerd op het aantal mensen dat in de buurt leeft. Het is een eenvoudige berekening: als een dorp een bepaalde populatie heeft, krijgt het een bepaald aantal zorgmedewerkers. Echter, deze aanpak gaat ervan uit dat elke gemeenschap hetzelfde is en dat de vraag naar zorg constant is. In werkelijkheid kunnen de behoeften van een rurale populatie drastisch verschuiven. Een kliniek kan plotseling te maken krijgen met een piek in patiënten die spoedeisende zorg nodig hebben, of de lokale geografie kan het voor personeel moeilijk maken om op tijd aan te komen. Wanneer de regels voor personeelsbezetting niet overeenkomen met de werkelijke, dagelijkkelijke realiteit van het werk, kan het systeem onder druk komen te staan, waardoor patiënten moeten wachten en zorgmedewerkers overbelast raken.

Om te begrijpen hoe goed deze regels werken in de echte wereld, heeft een team van onderzoekers de gezondheidszorg in het district Ajmer, Rajasthan, nauwlettend bestudeerd over een periode van drie jaar van 2021 tot 2024. Ze wilden zien of de huidige personeelsniveaus voldoende waren om de werkelijke werklast aan te kunnen. In plaats van alleen hoofden te tellen op basis van de populatie, gebruikten ze een methode ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie die meet hoeveel tijd het kost om specifieke medische taken uit te voften. Deze aanpak berekent exact hoeveel werkuren vereist zijn om elke patiënt te zien, elke baby te begeleiden bij de geboorte en elk medicijn uit te reiken, en vergelijkt die totale tijd vervolgens met de uren die het beschikbare personeel daadwerkelijk kan werken. Het is een manier om te vragen of de mensen op de grond genoeg tijd hebben om het werk te doen waarvoor ze zijn aangenomen.

De onderzoekers verzamelden gegevens van 108 publieke gezondheidsinstellingen, variërend van kleine primaire gezondheidscentra tot grotere districtziekenhuizen. Ze volgden hoeveel mensen de klinieken bezochten voor poliklinische zorg en hoeveel mensen werden opgenomen voor een verblijf. De cijfers vertelden een duidelijk verhaal van veranderende vraag. Over de drie jaar steeg het aantal mensen dat klinieken binnenliep voor behandeling met ongeveer 10 procent. De druk was nog intenser voor patiënten die in het ziekenhuis moesten blijven, waarbij de opnames met meer dan 50 procent toenamen. Terwijl de behoefte aan curatieve zorg groeide, namen het aantal zwangere vrouwen dat zich registreerde voor zorg en het aantal baby's dat in deze instellingen werd geboren juist af. Dit suggereerde dat hoewel mensen kwamen voor behandeling, ze niet noodzakelijkerwijs op zoek gingen naar het volledige scala aan preventieve diensten, of dat zij wellicht ergens anders werden doorverwezen.

Ondanks deze groeiende vraag naar ziekenhuiszorg, hield het aantal beschikbare zorgmedewerkers geen gelijke tred. De studie toonde aan dat de klinieken al een aanzienlijk deel van hun personeel misten. In het meest recente jaar van de studie beschikte het district over slechts ongeveer 42 procent van de vereiste artsen en 45 procent van de vereiste verpleegkundigen. Het tekort was nog ernstiger bij het ondersteunend personeel dat de instelling draaiende houdt. De klinieken hadden slechts 12 procent van de benodigde apothekers en 31 procent van de laboranten. Omdat de bezetting zo dun was, werden de weinige aanwezige werkers geconfronteerd met een overweldigende hoeveelheid werk. De onderzoekers berekenden dat voor elke arts of verpleegkundige die er zou moeten zijn, slechts ongeveer 40 tot 45 procent van de vereiste persoon aanwezig was. Dit betekende dat het bestaande personeel een last droeg die meer dan het dubbele was van wat één persoon redelijkerwijs aan zou kunnen.

De situatie was niet slechts een momentopname van één slecht jaar; het werd in de loop der tijd erger. Naarmate het aantal patiënten toenam, werd de kloof tussen het werk dat gedaan moest worden en de mensen die beschikbaar waren om het te doen, groter. De studie liet zien dat de personeelsniveaus gestaag verslechterden van 2021 tot 2024. Deze achteruitgang werd het meest gevoeld in afgelegen gebieden, waar de moeilijkheid om personeel te vinden en te behouden de tekorten nog dieper maakte. De onderzoekers merkten op dat de huidige regels, die vertrouwen op populatietellingen, er niet in slaagden de intensiteit van het werk dat in deze rurale centra plaatsvond, te vangen. Het systeem was ontworpen voor een statische wereld, maar de gezondheidsbehoeften van de gemeenschap waren dynamisch en groeiend.

De bevindingen suggereren dat de huidige manier van plannen voor zorgpersoneel in India niet in de pas loopt met de realiteit. Door vast te houden aan populatiegebaseerde aantallen, onderschat het systeem de werkelijke behoefte aan personeel, vooral bij instellingen die rond de klok moeten opereren. De studie geeft aan dat om deze hiaten te dichten, gezondheidsfunctionarissen moeten overstappen op een methode die kijkt naar het werkelijke uitgevoerde werk. Als zij de tijd kunnen meten die nodig is voor elke taak en de beroepsbevolking kunnen plannen op basis daarvan, kunnen zij ervoor zorgen dat het juiste aantal mensen op de juiste plaatsen aanwezig is. Deze verschuiving zou niet alleen gaan over het vullen van lege stoelen; het zou gaan over het waarborgen dat de artsen en verpleegkundigen die er zijn, genoeg tijd hebben om de veilige, effectieve zorg te bieden aan de mensen die op hen rekenen.